Кіріспе

Джон Уиллард Хадл (15 ақпан 1940 - 30 қараша 2022) – 16 жыл бойы Америка футбол лигасы (АФЛ) мен Ұлттық футбол лигасы (НФЛ) құрамында ойнаған американдық футболшы және жаттықтырушы. Ол 1963 жылы «Сан-Диего Чарджерс» командасымен АФЛ чемпионатында жеңіске жетті. Хадл төрт мәрте АФЛ All-Star атанды және екі рет Pro Bowl-ға шақырылды. Ол «Чарджерс» командасының Даңқ залына енгізілді. Хадл университет футболында «Канзас Джейхокс» командасы үшін ойнады. Екі рет All-American атанған ол Колледж футболының Даңқ залына сайланды. АФЛ лигасы НФЛ-мен бірігуі алдында Хадл «Сан-Диего» командасымен үш АФЛ титулы үшін күресті. Ол карьерасын «Лос-Анджелес Рамс», «Грин-Бэй Пэкерс» және «Хьюстон Ойлерс» командаларында аяқтады. Сонымен қатар, ол бес маусым бойы соққы беруші ретінде де ойнады.

Ерте өмір

Хэдл Канзас штатының Лоренс қаласында Джесс пен Джуди Хэдлдің отбасында дүниеге келген. Әкесі механик болған. Хэдл Лоуренс орта мектебінде оқыды, онда ол штаты бойынша үздік жартылай қорғаушы атанды. 1960 жылы жартылай қорғаушы, ал 1961 жылы квотербек ретінде «Барлық Америка» құрамасына іліккен. Хэдл – Канзас штатынан «Барлық Америка» құрамасына екі рет (1960 және 1961 жылдары) шақырылған алғашқы ойыншы. Ол үш маусым бойы конференция командасының құрамына енді, нәтижесінде 1345 ярдқа пас берді және 1041 ярдқа жүгірді. Хэдл әлі де Канзас штаты бойынша екі рекордты сақтап тұр: ТКУ командасына қарсы 98 ярдқа ұзаққа қақтығысу және Оклахомаға қарсы 94 ярдқа ең ұзақ саптау. Канзастағы карьерасын ол «Bluebonnet Bowl» турнирінде Райс командасын 33:7 есебімен жеңіспен аяқтады. Сонымен қатар, ол «Шығыс-Батыс Shrine» ойынында және «Колледж жұлдыздары» ойынында ең құнды ойыншы атанды.

Сан-Диего Шаржерс

Хадл бірінші маусымының әр ойынында ойнады, бірақ он төрт ойынның оннан бастауына қарамастан, бірінші жартысына қарағанда екінші жартысында жиірек пайдаланылды. 23 қыркүйекте Хьюстон Ойлерс клубына қарсы өткен ойында ол алғаш рет негізгі құрамда ойнады, бірақ алты ярдқа бір пасты лақтырғаннан кейін Дик Вудқа алмастырылды. Сол маусымда «Чарджерс» командасының үш квотербекі болды, олардың ішінде Джек Кемп те бар еді. Осы кезеңде Хэдлдің жоғары және төмен деңгейлері болды, мысалы, Оклендке қарсы 42–33 есебімен жеңіске жеткен ойында 14 пастың 7-сімен үш тачдаун және үш перехват жасады (үш перехватпен үш ойынның біріншісі). Ол тоғыз ойынның тек біреуін жеңіп алды, ол 1962 жылдың 2 желтоқсанында Оклендке қарсы өткен ойында 24 рет лақтырылған 11 пастың 161 ярдына, екі тачдаунға және бір перехватқа айналды. «Чарджерс» сол жылы төрт ойын жеңгенмен, 1963 жылы 35 жастағы Тобин Ротті жаңа негізгі квотербек ретінде сатып алғаннан кейін он бір ойынға жетті. Рот әр ойынды бастаған кезде, Хэдл резервтік ойыншы ретінде 64 пастың 28-ін 502 ярдқа, алты тачдаунға және бір перехватқа лақтырды. AFL чемпионатында Рот пен Хэдл екеуі де Бостонға қарсы ойнауға мүмкіндік алды, олар «Пэтриотс» клубын 51–10 есебімен ұтып, Хэдл 132 ярдқа 7-11 есебімен бір тачдаун мен бір жүгіріс тачдауны жасады. Хэдл сонымен қатар «Чарджерс» үшін екі рет соқты, олардың екеуі де 75 ярдқа жетті. Келесі жылы Хэдл он төрт ойынның сегізін бастады, ал Рот қалған алтысын өткізді. Хэдл 6–2 есебімен 2157 ярдқа 18 тачдаун және 15 перехват жасады, 53,6 пайыздық аяқтау көрсеткішіне ие болды және AFL All-Star атанды. Алайда, 1964 жылғы AFL чемпионатында Баффало Биллс клубына қарсы және бұрынғы команда мүшесі Кемпке қарсы ойынды Рот бастады, ол қазір қарсыластың қақпашысы болды. Рот 118 ярдқа 26 реттен 10 пасты лақтырғаннан кейін (Ланс Алворт пен Кит Линкольн жарақат алды), Хэдл ойынға енгізілді, бірақ ол 31 ярдқа 10 реттен 3 пасты лақтырып, бір перехват жасады, нәтижесінде «Чарджерс» 20–7 есебімен жеңілді. Хэдлдің соққы міндеттері көбейді, ол 62 рет 2447 ярдқа соқты, оның бірі 71 ярдқа жетті. 1965 жылы ол Сан-Диегоның негізгі квотербекі болып тағайындалды және команданы 9–2–3 есебімен жеңіске жеткізді, 2798 ярд (лигадағы ең жоғары көрсеткіш) жиырма тачдаун және 21 перехват жасады, 50,0 пайыздық аяқтау көрсеткішіне ие болды, бұл екінші рет AFL All-Star атанды. Хэдл сол жылы AFL чемпионатында үшінші және соңғы рет өнер көрсетті. Аталған ойынның жалғыз басталуында, Биллс клубына қарсы тағы да, Хэдл 140 ярдқа 23 реттен 11 пасты лақтырып, екі перехват жасады, нәтижесінде «Чарджерс» 23–0 есебімен жеңілді. Хэдл екінші және соңғы рет реттелді, ол 1544 ярдқа 38 рет соқты. Хэдл екі маусым ішінде жүз ярдқа үш рет қана соқты. Хэдл маусымның бесінші ойынында жеңіске жетті. 8 қазанда Нью-Йорк Джетс клубына қарсы тачдаун пасын лақтырды. Келесі маусымда Хэдл кем дегенде бір тачдаун пасын лақтыратын болды, ал келесі маусымда оның он тоғыз ойындық сериясы (8 қазан 1966 ж. – 19 қараша 1967 ж.) кем дегенде бір тачдаун пасын лақтыру бойынша Америка футбол лигасының квотербектері арасындағы ең ұзақ сериясы болды. Хэдл 1967 жылғы маусымның әр ойынында ойнады, 3365 ярдқа 8–5–1 есебімен 24 тачдаун және 22 перехват жасады, 50,8 пайыздық аяқтау көрсеткішіне ие болды және бір пас аяқтаған сайын 15,5 ярдқа жететін лигадағы ең жоғары көрсеткішке ие болды. Ол 1968 жылы одан әрі жақсарды, лиганы аяқтады, тырысты, ярдтар (3473), тачдаун (27) және перехваттар (32, бұл мансаптық жоғары көрсеткіш) 47,3 пайыздық аяқтау көрсеткішімен және All-Star таңдауымен жетекшілік етті. 9–5 есебіне жеткеніне қарамастан, бұл батыс дивизионында үшінші орынға жеткілікті болды. 1969 жылы AFL-дің соңғы маусымында «Чарджерс» командасы дүрбелеңде болды. Танымал жаттықтырушы (және болашақ Профутбол даңқы залының мүшесі) Сид Гиллман денсаулық жағдайына байланысты 4–5 есебімен жұмыстан кетті. Хэдл он ойында ойнаса, Марти Домрес төрт ойынға қатысып, Хэдл оның бес ойынын жеңіп алды. Ол 2253 ярдқа 10 тачдаунмен және 11 перехватпен 48,8 пайыздық аяқтау көрсеткішімен лақтырды, ал Хэдл тағы да AFL All-Star атанды. AFL All-Star Game-де ең құнды ойыншы аталды. «Чарджерс» командасының табысы AFL-NFL бірігуінен кейінгі жылдары азайды, өйткені олар 1978 жылға дейін тағы бір жеңіске жету маусымын өткізбеді. Хэдл сол маусымдардың алғашқы үшеуінде Сан-Диегоның қақпашысы болды. 1970 жылы ол 4–5–3 есебімен 2388 ярдқа 22 тачдаунмен және он бес перехватпен 49,5 пайыздық аяқтау көрсеткішімен лақтырды. Келесі жылы ол бірінші орында болды, өйткені ол лиганы аяқтады, тырысты, ярдтар (3075), тачдаун (21) және бір ойынға (219.6) ярдтар, 25 перехват үшін және 6–8 есебімен 54,1 пайыздық аяқтау көрсеткішімен. Хэдл екі түрлі лиганың өту yarda жетекшісіне айналған тарихтағы екінші квотербек болды (біріншісі Отто Грэм болды), ал ол алты жылда (1965, 1968) үшінші рет жетекшілік етті. 1972 жылы «Чарджерс» командасымен соңғы жылында ол 4–9–1 есебімен 2449 ярдқа 15 тачдаунмен және 26 перехватпен (лигадағы ең жоғары көрсеткіш) 51,4 пайыздық аяқтау көрсеткішімен және Pro Bowl таңдауымен лақтырды.

Лос-Анджелес Рамс

Хэдл қаңтар айында Лос-Анджелес Рамс командасына қорғаныс шебінің ойыншысы Кой Бэкон және шабуылшы Боб Томасқа сатылды. Рамс командасымен өткізген жалғыз толық маусымында ол 1968 жылдан бері алғаш рет жеңіске жеткен маусымды және 1965 жылдан бері алғаш рет плей-оффқа қатысты, команданы 12–2 есебімен жеңіске жеткізді. Ол 2,008 ярдқа 22 тачдаунмен және 11 перехватпен 52,3% аяқтау көрсеткішіне ие болды. UPI оны Ұлттық Футбол Конференциясының (NFC) жылдың үздік ойыншысы деп таныды және сол маусымда Prow Bowl-ға шақырылды. Келесі жыл екі команда үшін шешуші болды. Хэдл Рамс үшін алғашқы бес ойынды бастады, бірақ Милуокиде Грин-Бэй Пакерс командасынан күтпеген жеңіліс алғанда Джеймс Харрис оны алмастырды, нәтижесінде есеп 3–2 болды. Келесі ойында, қарсыласы Сан-Францискоға қарсы өткен 37–14 есебімен жеңіс, Харрис үшін NFL-дегі алғашқы ойын болды. Ал 34 жастағы Хэдл екі күннен кейін Грин-Бей командасына бес драфт таңдауына сатылды – 1975 және 1976 жылдарға бірінші және екінші раунд таңдаулары, сондай-ақ 1975 жылға үшінші раунд таңдауы.

Грин-Бей Пэкерс

Хабарлама бойынша, бас жаттықтырушы және бас менеджер Дэн Девин, «Пэкерс» пен 1967 жылдан бері екінші плей-оффқа қатысу арасында тәжірибелі квотербек болмаса, ештеңе жоқ деп ойлаған. Бұл Арчи Мэннинг пен «Нью-Орлеанс Сентс» клубымен жасалған сауда әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін болды. Сауда толыққанды апатқа айналды; ол NFL тарихындағы бастапқы квотербек үшін жасалған ең нашар (немесе ең нашар) саудалардың бірі болып саналады, кем дегенде маңыздылығы тұрғысынан. Девин алғашқы үш маусымда команданы 19—19–4 жалпы көрсеткішке жеткізді, соның ішінде 1972 жылы плей-оффта жеңіліске ұшырады. «Пэкерс» 1974 жылы 6—8 есебімен аяқтады, ал Девин «Нотр-Дамға» кетті, бұл Барт Старрдың бас жаттықтырушы болып тағайындалуына мүмкіндік берді. Старр команданы жаттықтырушы ретінде бір плей-офф жеңісіне жеткізсе де, тоғыз маусымның тек үшеуінде сегіз жеңіске қол жеткізді. Сонымен қатар, «Рамс» саудада алған таңдауларын 1970-ші жылдардың қалған бөлігінде NFC West аймағында үстемдік етуге және «Супербоул XIV» турниріне қатысуға мүмкіндік берген көптеген ойыншыларды сатып алуға пайдаланды. Кейінгі жылдары, осы жаман келісім туралы сұрағанда, Хэдл өзінің 1974 жылы «Грин-Бэйге» жіберілгеніне таң қалғанын айтты: «Мен шынымен сенбедім, ешкімнің осылайша үмітсіз болатынын ойламадым». Осы арада, екі командада 6–5 көрсеткішпен, Хэдл 1752 ярдқа 8 тачдаунмен және 14 перехватпен, 47,5% аяқталу көрсеткішімен тастады. Оның «Пэкерс» сапындағы жалғыз толық маусымы 1975 жылы болды, ал нашар қорғаныс сызығымен ол 2095 ярдқа 6 тачдаунмен және 21 перехватпен, 54,1% аяқталу көрсеткішімен тастады және 4–9 есебімен өткен маусымда 35 рет сақшыдан шығарылды.

Хьюстон ойындар клубы

Хадл 1976 жылы «Хьюстон Ойлерс» командасына ауысты, негізінен бастауыш ойыншы Дэн Пасториниге көмекші ретінде. Ол екі маусымда алты ойынды бастады, 710 ярдқа жеті тачдаун мен он бір перехват жасап, бір рет жеңіске жетті. «Грин-Бэй» командасымен болған тәжірибесіне қарамастан, Хэдл кәсіби мансабында 82–76–9 есебімен аяқтады. Ол зейнетке шыққан кезде квотербектер арасында барлық уақыттағы жеңістер саны бойынша алтыншы орында тұрды (82 жеңіс). Роман Габриелді есептемегенде, осы квотербектердің барлығы Про-футбол Даңқы залына енген. Хэдл барлық уақыттағы жеңістер тізімінде 40-шы орында, бірақ оның көрсеткіші Сони Юргенсен, Джо Намат және Джордж Бланда сияқты оның дәуірінде ойнаған Даңқ залына енген ойыншылардан жоғары. Хэдл NFL-де бастауыш квотербектер арасында ең көп тең ойын (тоғыз) тіркеген рекордты иеленеді. Хэдл мансабының басым бөлігінде 21-нөмірлі жейде киді, тек «Грин-Бэй» командасындағы алғашқы маусымында қысқа мерзімге 12-нөмірлі жейде киген. 1973 жылы NFL бірыңғай жейде нөмірлеу жүйесін қабылдағанға дейін 19-дан жоғары нөмірлі жейде киген соңғы тұрақты ойыншы ол болды. 1999 жылға дейін (зейнеткерлікке кеткеннен кейін жиырма жылдан астам уақыт өткен соң) Хэдл әлі де квотербектер арасында ең көп тачдаун жасаған ойыншылардың алғашқы ондығына кірді, ол және тізімдегі тағы екеуі (Дейв Крейг және Бумер Эсиасон) Даңқ залына енбеген, өйткені оның бұрынғы ең жоғары көрсеткіші (бесінші орын) кейінгі жылдары пастардың көбеюіне байланысты 26-шы орынға төмендеді. Хэдл 1983 жылы «Чарджерс» Даңқы залына енгізілді. Кәсіби футбол зерттеушілер қауымдастығы оны 2006 жылы PFRA Hall of Very Good Class деп атады.

Коучинг және әкімшілік мансап

1977 жылғы маусымнан кейін ойыншы ретінде зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Хэдл өзінің альма-матеріне оралды және 1978 жылы Канзас университетінде Бад Мурдың басшылығымен квотербек жаттықтырушысы болды. 1979-81 жылдары ол KU-да қалды, жаңа бас бапкер Дон Фэмброу басшылығымен шабуыл координаторы болып көтерілді. Осы кезде ол 1980-жылдардың басында Канзасқа жаңа келген студенттерге тиіс емес үлкен көмек көрсеткен "аты-жөні айтылмаған футбол жаттықтырушысының көмекшісі" ретінде танылды, нәтижесінде NCAA футбол бағдарламасына санкция салды. Хэдл өзінің ешқандай құқық бұзушылық жасағанын жоққа шығарды және Канзас спортымен байланысты болған кезінде ереже бұзу туралы ешқандай ақпарат болған жоқ. 1981 жылдан кейін бағдарламаға орала алмаған ол 1982 жылы Лос-Анджелес Рамс командасына көмекші жаттықтырушы болып көшті. 1983 жылы ол Денвер Бронкос командасына квотербек жаттықтырушысы ретінде қосылды, онда оған үлкен үміттер артылған Джон Элуэйді франшизалық квотербекке айналдыру міндеті жүктелді. Бір маусымнан кейін Хэдл басқа командаға өтуге шешім қабылдады және 1984 және 1985 жылдары АҚШ Футбол Лигасының (USFL) Лос-Анджелес Экспресс командасының бас бапкері болды, тұрақты маусымда 13–23, плей-оффта 1–1 есебін көрсетті. Кейіннен Хэдл бұл шешімін "кәсіби қателік" деп атады. Хэдл өзінің мансабын Канзас университетінің спорт директорының орынбасары болып аяқтады.

Өлім

Хадл 2022 жылғы 30 қарашада 82 жасында дүние салды.

Тұрақты маусым статистикасы

Жыл Команда Ойындар Пастың нәтижесі Жүгіру нәтижесі Ойынға қатысулар Негізгі құрамдағы ойын саны Есептік көрсеткіш Аяқталған пастар Сынаған пастар Пастардың дәлдігі (%) Ярдтар Орташа ярдтар Тачдаун Интерсепт Рейтинг Жүгіру Сынаған жүгіру Ярдтар Орташа ярдтар Тачдаун 1962 SD 14 10 1–9 107 260 41.2 1,632 6.3 15 24 43.3 40 139 3.5 1 1963 SD 14 0 — 28 64 43.8 502 7.8 6 6 63.4 8 26 3.3 0 1964 SD 14 8 6–2 147 274 53.6 2,157 7.9 18 15 78.7 20 70 3.5 1 1965 SD 14 14 9–2–3 174 348 50.0 2,798 8.0 20 21 71.3 28 91 3.3 1 1966 SD 14 12 7–4–1 200 375 53.3 2,846 7.6 23 14 83.0 38 95 2.5 2 1967 SD 14 14 8–5–1 217 427 50.8 3,365 7.9 24 22 74.5 37 107 2.9 3 1968 SD 14 14 9–5 208 440 47.3 3,473 7.9 27 32 64.5 23 14 0.6 2 1969 SD 14 10 5–5 158 324 48.8 2,253 7.0 10 11 67.8 26 109 4.2 2 1970 SD 14 12 4–5–3 162 327 49.5 2,388 7.3 22 15 77.1 28 188 6.7 1 1971 SD 14 14 6–8 233 431 54.1 3,075 7.1 21 25 68.9 18 75 4.2 1 1972 SD 14 14 4–9–1 190 370 51.4 2,449 6.6 15 26 56.7 22 99 4.5 1 1973 LA 14 14 12–2 135 258 52.3 2,008 7.8 22 11 88.8 14 5 0.4 0 1974 LA 6 5 3–2 53 115 46.1 680 5.9 5 6 57.9 11 28 2.5 0 GB 8 6 3–3 89 184 48.4 1,072 5.8 3 8 54.0 8 3 0.4 0 1975 GB 14 13 4–9 191 353 54.1 2,095 5.9 6 21 52.8 20 47 2.4 0 1976 HOU 14 4 1–3 60 113 53.1 634 5.6 7 8 60.9 7 11 1.6 0 1977 HOU 14 2 0–2 11 24 48.5 76 3.2 0 3 13.9 3 11 3.7 1 Career 224 166 82–75–9 2,363 4,687 50.4 33,503 7.1 244 268 67.4 351 1,112 3.2 16

Маусымнан кейінгі статистика

Жыл Команда Ойындар Пастың көрсеткіші Жүгіру көрсеткіші GP GS Есеп Cmp Att Пct Yds Avg TD Int Rtg Att Yds Avg TD 1963 SD 1 0 — 7 11 63.6 132 12.0 1 0 135.4 1 1 1.0 1 1964 SD 1 0 — 3 10 30.0 31 3.1 0 1 0.4 1 13 13.0 0 1965 SD 1 1 0–1 11 23 47.8 140 6.1 0 2 31.1 8 24 3.0 0 1973 LA 1 1 0–1 7 23 30.4 133 5.8 0 1 33.4 2 10 5.0 0 Мансап 4 2 0–2 28 67 41.8 436 6.5 1 4 44.1 12 48 4.0 1