Кіріспе
Су саябағы (сонымен қатар су паркі, су әлемі немесе аквапарк) – бассейндер, су сырғанақтары, шашырату алаңдары, су ойын алаңдары және жай өзендер сияқты сумен ойнауға арналған аймақтары бар ойын-сауық паркі. Онда жүзу, шомылу, су бетінде сырғанау және басқа да жалаң аяқ жүруге қолайлы орталар да бар. Заманауи су парктерінде толқын бассейні немесе флоурайдер сияқты жасанды серфинг немесе бодиборд жасауға арналған мүмкіндіктер де болуы мүмкін.
A water park (also waterpark, water world, or aquapark) is an amusement park that features water play areas such as swimming pools, water slides, splash pads, water playgrounds, and lazy rivers, as well as areas for floating, bathing, swimming, and other barefoot environments. Modern water parks may also be equipped with some type of artificial surfing or bodyboarding environment, such as a wave pool or flowrider.
Тарих
Су парктері 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-шы жылдардың басында пайда болғаннан бері үлкен танымаллыққа ие болды. АҚШ-та ең ірі және ең шоғырланған су парктері нарығы бар, онда 1000-нан астам су паркі және жыл сайын ондаған жаңа паркте ашылады. Басты ұйымдар – IAAPA (Әдемі парктер мен аттракциондардың халықаралық қауымдастығы) және WWA (Дүниежүзілік су парктері қауымдастығы), бұл өнеркәсіптік сауда қауымдастығы. Спа-орталықтардан пайда болған су парктері көбінесе жыл бойы демалыс орынына айналғандықтан, тау курорттарына ұқсайды. Мысалы, Splash Universe Water Park Resort орналасқан жергілікті қауымдастыққа сәйкес безендірілген. Бұл тақырып қауымдастықтың тартымдылығын арттыруға арналған. Сондықтан, ойын-сауық және бос уақыт индустриясы шоғырлануда, себебі қысқы спорт түрлері жазғы су демалысында жиі кездесетін тақырыпқа айналуда. Тақырыптық, ойын-сауықтық және су парктерінің гибридтік түрлерінде шоғырлану процесін байқауға болады. Кейбір су парктері көбірек денсаулық сақтауға бағытталған. Мысалы, SchwabenQuellen су серсерлерінен тұрмайды, оның орнына көптеген сауналар, бу бөлмелері, "қимыл-қимыл душтары" және демалысқа арналған су ойын алаңдары бар. 2000-шы жылдары жолаушыларды көтеру үшін конвейерлік ленталарды немесе су сорғыларын пайдалану арқылы ұзақ кезектерді қысқартуға әрекет жасалды. Су парктеріндегі ерекше мүмкіндік – мұз шаңғысы. Индиана штатының солтүстік-батысындағы Deep River су паркінде мұзға сырғанау мүмкіндігі бар, ол үлкен алаңның астына орнатылған салқындату құбырларының арқасында мүмкін болды.
Құрастырылған су парктері
Алғашқы жабық су парктерінің кейбіреулері – Дуинреллдегі Тикибад [nl] (Нидерланды, 1984), Хагуэнауда орналасқан Наутиленд (Франция, 1984), Зееволдедегі Центр Парк Де Эмхофтағы Аква Мундо (Нидерланды, 1980) және Альпамаре (Пфäффикон) [de] (Швейцария, 1977). 1986 жылы Эдмонтон қаласында (Альберта штаты, Канада) Батыс Эдмонтон сауда орталығында Дүниежүзілік су саябағы ашылды. 2016 жылы ол Солтүстік Америкадағы ең үлкен жабық су паркі болды. Тропикалық аралдар курорты (Германия), белгілі бір ауданы бар, 2016 жылы әлемдегі ең үлкен жабық су паркі еді. Висконсин Деллс, Висконсин штатында бес жабық су паркі бар, сондықтан ол "Әлемнің су парктерінің астанасы" деп аталды. Мұнда Американың ең үлкен жабық және ашық су парктері, мысалы, Нұхтың кемесі су паркі орналасқан. Висконсин Деллсте АҚШ-тағы алғашқы жабық су паркі 1994 жылы Полинезия курорттық қонақ үйімен ашылды. Туристік маусымды ұзарту және су саябақтарын демалыс орындарына айналдыру индустрияның үлкен өсуіне әкелді. Әдетте, үлкен жабық су саябақтары бар курорттық қонақ үйлер түндеуге келген қонақтарға арналған. Great Wolf Resorts/Great Wolf Lodge және Kalahari Resorts сияқты компаниялар Висконсин Деллстегі бастапқы орналасқан жерлерінен елдің басқа жерлерінде жаңа орындар ашуға көшті. Тау Олимп тақырыбындағы және су паркі (бұрынғы Отбасылық жер) – Деллстегі тағы бір үлкен су паркі. Ұлыбританиядағы ең үлкен жабық су паркі – 1986 жылы ашылған Англияның Блэкпул қаласындағы Sandcastle Water Park. Оңтүстік Еуропада ұзақ маусымға ыңғайлы климатты көптеген су парктері бар. Мысалы, Португалияның Алгарве аймағында үш негізгі саябақ бар: Акваленд, Аквашоу және Slide n' Splash.
Судағы ойын алаңдары
Су ойын алаңдары су парктеріне ұқсас және қалалық жағажайлар, шашырату алаңдары, сондай-ақ көптеген қонақүйлер мен мемлекеттік бассейндердегі кішкентай су серсектерінен тұрады. Мысалы, Торонтодағы Челси қонақүйі төрт қабатты "Коркскрю" су серсегімен мақтанады.
Қауіпсіздік
АҚШ Тұтынушылар өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясының бағалауынша, жыл сайын 4200-ден астам адам қоғамдық су сырғанатыстарда жарақат алғаннан кейін шұғыл жәрдем бөлімдеріне түседі. 2015 жылдың шілдесінде АҚШ-тағы су саябақтарында бір адам суға батып қайтыс болды және кем дегенде үш адам жақын арада суға бату қаупіне тап болды. 2016 жылдың 7 тамызында американдық саясаткер Скотт Швабтың 10 жасар ұлы Калеб Шваб Канзас штатының Канзас-Сити қаласындағы «Шлиттербан» су саябағындағы «Веррукт» су аттракционында басы кесілді. Қайғылы оқиғадан кейін «Веррукт» аттракционы мұңғыл жабылды.