Кіріспе

Роберт Фостер Беннет (18 қыркүйек 1933 - 4 мамыр 2016) – 1993 жылдан 2011 жылға дейін Юта штатынан АҚШ сенаторы қызметін атқарған американдық саясаткер және кәсіпкер. Республикалық партия мүшесі Беннетт Сенаттың бірнеше маңызды комитеттерінің төрағасы және жоғары лауазымдарында болды, оның ішінде Банктік, тұрғын үй және қалалық мәселелер комитеті, Ассигнованиелер комитеті, Ережелер және әкімшілік комитеті, Энергетика және табиғи ресурстар комитеті және Біріккен экономикалық комитет. Беннетт өкілеттік мерзімінің көп бөлігінде танымал және тұрақты консервативті сенатор болды, NRA саяси жеңіс қоры, АҚШ Сауда палатасы және Америка консервативтік одағы сияқты консервативті белсенді топтардан жоғары баға алды. Дегенмен, 2010 жылы Беннетт «Шай партиясы» қозғалысының басты нысаналарының біріне айналды, олар Буш әкімшілігінің банктерді құтқару бағдарламасын қолдағанын сынап, Беннетт консервативті емес деп мәлімдеді. Митт Ромнидің ынталы қолдауына қарамастан, 2010 жылғы Юта штатының Республикалық конвенциясында Беннеттке алғашқы дауыс беруге құқық берілмеді, ол «Шай партиясы» қолдаған екі кандидаттан кейін үшінші орынға шықты. Сенаттан кеткеннен кейін Беннетт Arent Fox заң фирмасына аға саяси кеңесші болып қосылды. Ол сондай-ақ Солт-Лейк-Сити және Вашингтон қалаларында кеңсесі бар Bennett Group консалтингтік фирмасының төрағасы болды және 2013 жылдың басында заңмен белгіленген екі жылдық мерзімнен кейін лоббист ретінде тіркелуге ниетті екенін мәлімдеді. Ол бюджет, энергия және денсаулық мәселелеріне бағытталған Екіпартиялық саясат орталығында аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. Беннетт сонымен қатар Юта университетінің Хинкли саясат институтында жартылай штатты оқытушы, зерттеуші және лекторы болды, ал Джордж Вашингтон университетінің Медиа және қоғамдық істер мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді. Ол Германияның Маршалл қоры кеңесінің мүшесі болды.

Балалық шағы, білім алуы және бизнес жолы

1933 жылғы 18 қыркүйекте Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында туған Беннетт, Франсис Марион (туған есімі Грант) мен АҚШ сенаторы Уоллес Фостер Беннетттің ұлы, сондай-ақ Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS Church) жетінші президенті Хебер Дж. Гранттың немересі, Джедедиа М. Гранттың (Хебер Дж. Гранттың әкесі) және Дэниел Х. Уэллстің (Хебер Дж. Гранттың әйелі Эмили Х. Уэллс арқылы) – Солт-Лейк-Ситидің алғашқы мэрлерінің және LDS Church-тің Бірінші Президенттігінің кеңесшілерінің ұрпағы болды. Беннетт орта мектепті East High мектебінде бітірді, ал 1957 жылы Юта университетінде саяси ғылым мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол сонымен қатар Юта университетінің студенттік кеңесінің президенті болды және Owl and Key қауымдастығына қабылданды. 1957 жылы бітіргеннен кейін Беннетт Юта армиясының ұлттық гвардиясына қосылып, алты ай активтік қызметте болды. Қайтып келгеннен кейін ол гвардияда капеллан болып тағайындалды және 1960 жылға дейін қызмет етті. 1962 жылға дейін Беннетт отбасының бояу және шыны бизнесінде жұмыс істеді, содан кейін әкесінің қайта сайлау науқанына толық уақыт жұмыс істеу үшін кетті. 1963 жылы ол Вашингтонға Юта штатының конгрессмені Шерман П. Ллойдтың баспасөз хатшысы, кейіннен әкесінің әкімшілік көмекшісі болып тағайындалды. 1965 жылы ол J. C. Penney компаниясының үкіметтік істер жөніндегі кеңсесінің басшысы болды, бірақ Никсон әкімшілігінде Конгресс істері жөніндегі директор болып тағайындалу үшін Пенни компаниясынан кетіп қалды. Ол бұл лауазымды 1969 және 1970 жылдары атқарды, 1971 жылы Вашингтондағы қоғамдық қатынастар компаниясы Роберт Муллен компаниясын сатып алды. Мулленде жұмыс істеген кезде Беннетт бірнеше номиналды комитеттердің төрағасы болды, олар Никсонның 1972 жылғы қайта сайлау науқанына корпоративтік үлестерді бағыттап жіберді. Беннетттің негізгі тапсырыс берушісі – ЦРУ-мен байланысы бар Summa Corporation, миллиардер Говард Хьюздің холдинг компаниясы болды. 1974 жылы Уотергейт жанжалынан кейін оның ЦРУ-мен және Муллен компаниясымен байланыстары ашылғаннан кейін, ол компанияны жабылып, Summa компаниясына толық уақыт жұмыс істеу үшін қосылды. Ол бас компанияның қоғамдық қатынастар директоры және Hughes Airwest әуе компаниясының қоғамдық істер жөніндегі вице-президенті болды. Хьюз қайтыс болғаннан кейін Беннетт Summa Corporation компаниясынан шығып, Osmond Communications компаниясының президенті болды. Кейіннен ол American Computer Corporation компаниясының төрағасы, содан кейін NASDAQ-та тіркелген Microsonics Corporation компаниясының президенті болды. 1984 жылы Беннетт Франклин Халықаралық Институтының бас директоры болып тағайындалды, ол Франклин күнтізбелерін шығарды және 1992 жылы Нью-Йорк қор биржасында тіркелген Franklin Quest компаниясына айналды. Inc. Magazine журналы оны Rocky Mountain аймағының «Жыл кәсіпкері» деп атағаннан кейін, ол 1991 жылы, Сенатқа үміткер болуға ниеттеніп, бас директор лауазымынан кетіп қалды.

Сайлаулар

1992 жылы Джейк Гарн төртінші мерзімге сайлауға түсуден бас тартқанда Сенатта орын босады. Беннетт 1992 жылы Республикалық партиясының өте күреспен өткен алғашқы сайлауында (дауыстардың 51% жинап) шамалы артықшылықпен жеңіске жетті, оның басты қарсыласы – танымал LDS әулетінен шыққан тағы бір миллионер Джозеф А. Кэннон болды. Содан кейін Беннетт жалпы сайлауда демократ үміткер, конгрессмен Уэйн Оуэнсті жеңді. Ол 1998 және 2004 жылдары қайта сайланды. 2004 жылы оның демократ қарсыласы – бұрынғы штаттың бас прокуроры Пол Ван Дам болды, Беннетт 68% дауысқа қарсы 29% есебімен жеңіске жетті. 2010 жылы қайта сайлануға үміткер болған Беннеттке жеті республикашыл және екі демократ қарсы шықты, олардың ішінде Майк Ли, Шерилин Игар, Тим Бриджвотер, сондай-ақ демократтар Сэм Гранато және Кристофер Стоут болды. Юта штатының бас прокуроры Марк Шертлефф отбасылық мәселелерге байланысты сайлаудан бас тартты. Штат бойынша сайлаушылар арасында жоғары беделге ие болғанына қарамастан, Беннетт 2010 жылдың 8 мамырында Юта Республикалық партиясының конвенциясында екінші кезеңде Майк Ли мен Тим Бриджвотерден үшінші орынды иеленгеннен кейін жеңіліске ұшырады. Конвенциядан кейін сенатор Беннеттке сайлаушылар мен әріптестері АҚШ Сенатындағы өзінің орындығын сақтау үшін жазбаша үгіт жүргізуге кеңінен шақырды, бірақ ол мұндай әрекет штаттың саяси ахуалына уытты атмосфера әкелетінін айтып, ақырында бас тартты.

Қызмет мерзімі

106-шы Конгресс кезінде Беннетті сол кездегі көпшілік көшбасшысы Билл Фрист Республикалық партияның бас орынбасары, "ұйымдастырушы" лауазымына тағайындады. Кейіннен Митч Макконнеллдің кеңесшісі ретінде сенатор Беннетт Республикалық көшбасшылық командасының ықпалды мүшесі болды және азшылық көшбасшысына "заңнамалық стратегия және саяси басымдықтар" бойынша кеңес берді.

Аборт

Беннет абортқа күшті қарсы болды және оны шектеу шараларын қолдады. Оларға процедура жасалуы үшін ата-анаға хабарлау талабы, сондай-ақ кәмелетке толмағандардың штаттар арасында процедура алу үшін өтуіне және кешкі мерзімді аборттарға тыйым салу кірді. Дегенмен, ол эмбриондық сабақ жасушаларын зерттеуді де қолдады.

ЛГБТ мәселелері

2010 жылғы 25 наурызда 2010 жылғы Денсаулық сақтау және білім беруді үйлестіру заңының талқылау барысында АҚШ Сенаты Беннеттің «Колумбия округінің халқы сұрақ бойынша референдум немесе бастама ұйымдастырғанша, бір жынысты кез келген жұпқа неке куәлігі беруді тоқтату» әрекетін қабылдамады.

Азаматтық бостандықтар

Беннет Буш әкімшілігінің телефон тыңдау ұсыныстарын қолдады. Ол республикалық сенаторлардың арасында жалауды өртеуге конституциялық тыйым салу туралы ұсынысқа қарсы дауыс берген үш сенатордың бірі болды.

Экономика

Беннетт біркелкі салықты қолдаған, сондай-ақ мұра салығын, баламалы ең төменгі салықты және "неке жазасын" жоюды ынталандырған басты тұлға болды. Ол салық жүктемесі халықтың ең бай бір пайызының үстіне түсуінің әділетсіз екенін мәлімдеді. Беннетт ең төменгі жалақыны көтеруге және жұмысшылардың ұйымдасуын жеңілдетуге бағытталған заңдарға қарсы дауыс берді.

Иммиграция

Беннетттің иммиграциялық бақылау жөніндегі үміткерлігі әртүрлі болды. Ол Мексика-АҚШ шекарасындағы қоршау салуды, ағылшын тілін ұлттық тіл деп жариялауды және қонақ жұмысшыларға азаматтық құқықтарды бермеуді қолдады. Сонымен қатар, ол 12 миллионға жуық заңсыз иммигранттарға мәртебе беруді көздеген 2006 жылғы Кешенді Иммиграциялық реформа заңына дауыс берді.

Ұлттық қауіпсіздік

Беннет ПАТРИОТ Актісін қолдаған. Ол Ирактағы әскерилердің қызмет мерзімін шектеу және Гуантанамодағы тұтқындарға habeas corpus құқығын беру туралы дауысқа қарсы болды. Ол корпоративтік жанармай үнемдеу стандарттарына қарсы болды, 2025 жылға қарай мұнай тұтынуды 40 пайызға төмендету мақсатын қойды және үкіметтік жоспарлаудағы жаһандық жылыну мәселесін ескерді. Беннет Арктикалық ұлттық жануарлар қорығында мұнайды барлауды және энергия мәселесін шешу үшін ядролық энергияны пайдалануды жақтады. Сондай-ақ ол "Катрина" даулынан кейін Луизиана штатына шұғыл энергиялық көмек көрсетуге қарсы дауыс берді. Беннет өмірінің соңғы күндерін республикалық президенттік үміткерлердің, оның ішінде ақырындағы үміткер және жалпы жеңімпаз Дональд Трамптың қоздырған даулы сөздері үшін мұсылман қауымынан кешірім сұрап өткізді.

Сайлау тарихы

1992 жылғы АҚШ Сенаты сайлауы – Республикалық партия ішкі сайлауы
Үміткер дауыс пайызы Роберт Ф. Беннет 51% Жозеф А. Кэннон 49%

+ Юта штатының сенаторы (III класс) сайлау қорытындылары: 1992–2004 жылдар
Жыл Демократ дауысы пайызы Республикалық дауысы пайызы 3-ші партия Атауы дауысы пайызы 3-ші партия Атауы дауысы пайызы 3-ші партия Атауы дауысы пайызы
1992 Уэйн Оуэнс 301,228 40% Роберт Ф. Беннет 420,069 55% Анита Р. Морроу Халықшыл 17,549 2% Мори Модин Либертариан 14,341 2% Патриция Гроган Социалистік жұмысшылар 5,292 1%
1998 Скотт Лекман 163,172 33% Роберт Ф. Беннет 316,652 64% Гэри Р. Ван Хорн Тәуелсіз Америкалық 15,073 3%
2004 Пол Ван Дам 258,955 28% Роберт Ф. Беннет 626,640 69% Гэри Р. Ван Хорн Конституция 17,289 2% Джо Лабонте Жеке таңдау 8,824 1%

* Ескертулер: 1998 жылы «жазу арқылы» дауыс бергендер 12 дауыс алды. 2004 жылы «жазу арқылы» дауыс бергендер 18 дауыс алды.