Кіріспе

Есептеу жүйелерін сипаттау және модельдеу үшін қолданылатын ресми спецификация тілі – Z нотациясы '/z//ɛ//d/ есептеу жүйелерін сипаттау және модельдеу үшін қолданылатын ресми спецификация тілі. Ол компьютерлік бағдарламаларды және компьютерлік жүйелерді жалпы алғанда нақты сипаттауға арналған.

Тарих

1974 жылы Жан Реймонд Абриал "Деректер семантикасы" атты еңбегін жариялады. Ол кейіннен Гренобль университетінде 1980 жылдардың соңына дейін оқытылатын нотацияны қолданды. Бертран Мейермен бірге EDF (Électricité de France) компаниясында жұмыс істеген кезде Абриал Z нотациясын дамытумен айналысты. Z нотациясы 1980 жылы жарық көрген "Бағдарламалау әдістері" кітабында қолданылады. Z-ны 1977 жылы Стив Шуман мен Бертран Мейердің көмегімен Абриал ұсынған. Ол Оксфорд университетінің Бағдарламалау зерттеу тобында одан әрі дамытылды, онда Абриал 1980 жылдардың басында жұмыс істеді, 1979 жылдың қыркүйегінде Оксфордқа келді. Абриал Z-ның "Ең жоғары тіл болғандықтан" деп аталғанын айтқан, алайда Z нотациясы Зермело-Франкель жиындары теориясын қолдануына байланысты "Зермело" атауымен де байланысты. 1992 жылы Z пайдаланушылар тобы (ZUG) Z нотациясына қатысты іс-шараларды, әсіресе кездесулер мен конференцияларды бақылау үшін құрылды.

Пайдалануы және белгіленуі

Z аксиомалық жиын теориясы, лямбда-есептеу және бірінші реттік предикаттық логикада қолданылатын стандартты математикалық нотацияға негізделген. Z нотациясындағы барлық өрнектер типітелген, осылайша наивті жиын теориясының кейбір парадокстарынан сақтануға болады. Z математикалық құралдар жиынтығы деп аталатын, жиі қолданылатын математикалық функциялар мен предикаттардың стандартизацияланған каталогын қамтиды, олар Z-нің өзі арқылы анықталған. Ол Z схемалық блоктармен толықтырылады, оларды стандартты логикалық операторларға негізделген өз операторларын қолдана отырып, сондай-ақ басқа схемалардың ішіне схемаларды қосу арқылы біріктіруге болады. Бұл Z спецификацияларын үлкен спецификацияларға ыңғайлы түрде құруға мүмкіндік береді. Z нотациясы (APL тілі сияқты, одан бұрын көп уақыт өткенше) ASCII емес көптеген символдарды пайдаланатындықтан, спецификация Z нотациясы символдарын ASCII және LaTeX форматында көрсетуге қатысты ұсыныстарды қамтиды. Барлық стандартты Z символдары үшін Unicode кодтамалары да бар.