1992 жылғы маңызды оқиғалар: Кеңес-Америка суық соғысы аяқталды, Нельсон Мандела марапат алды, Халықаралық ғарыш жылы жарияланды. Тарихтан қызықты деректер!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1991 1992 1993 1992 жыл Біріккен Ұлттар Ұйымы Халықаралық ғарыш жылы деп белгіледі.
1991 1992 1993
1992 was designated as International Space Year by the United Nations.
Ақпан
1 ақпан – АҚШ президенті Джордж Буш Ресей президенті Борис Ельцинмен Камп-Дэвидте кездесті, онда олар Суық соғыстың аяқталғанын ресми түрде жариялады. 3 ақпан – Оңтүстік Африка Республикасының мемлекеттік президенті Ф. В. де Клерк пен Африка Ұлттық Конгресінің басшысы Нельсон Мандела ЮНЕСКО штаб-пәтерінде Парижде Феликс Хупфуэ-Буаньи бейбітшілік сыйлығымен марапатталды. 4 ақпан – Венесуэлада Уго Чавес Венесуэла президенті Карлос Андрес Переске қарсы сәтсіз төңкеріс талпынысын жасады. 6 ақпан – Ұлыбритания патшайымы Елизавета II және басқа да Достастыққа мүше елдердің басшылары оның Рубин мерейтойын атап өтті, бұл оның Ұлыбритания, Канада, Австралия және Жаңа Зеландия тағына отырғанына 40 жыл толуын білдіреді. 7 ақпан – Маастрихт шартына қол қойылып, Еуропалық Одақ құрылды. 8 ақпан – 1992 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының ашылу салтанаты Францияның Альбервиль қаласында өтті. 9 ақпан – Алжир азамат соғысы: Алжир үкіметі төтенше жағдай режимін жариялады және Ислам құтқару фронтына қарсы күрес басталады. 14 ақпан – Украина және Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының тағы төрт мемлекеті Ресейдің біртұтас қарулы күштерді сақтап қалу туралы ұсынысын қабылдамады. Украина, Молдова және Әзірбайжан өздерінің қарулы күштерін құру жоспарларын іске асыратындарын мәлімдеді. 16 ақпан – Ливанда Израильдің тікұшақтары «Хезболла» ұйымының басшысы Аббас әл-Мусави мен оның ұлын өлтірді. Бұл 14 ақпанда үш ізраилдік сарбаздың қаза болуына жауап ретінде жасалды. 18 ақпан – Ирактың қарусыздану дағдарысы: ЮНСКОМ төрағасы Ирактың БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің қарусыздану туралы қаулыларын орындаудан бас тартуын мәлімдеді. 21 ақпан – Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі Югославияға БҰҰ бейбітшілік сақтау күштерін жіберу туралы 743-қаулыны бекітті. 25-26 ақпан – Хожалыда 613 азербайжан азаматы қаза табады. 26 ақпан – Ирландияның Жоғарғы соты 14 жастағы зорлау құрбанының Ұлыбританияға барып аборт жасауына рұқсат берді. 28 ақпан – Уалвис-Бей портының иелігі Оңтүстік Африкадан Намибияға ауыстырылды.
February 1 – President of the United States George H. W. Bush meets with President of Russia Boris Yeltsin at Camp David, where they formally declare that the Cold War is over. February 3 – South African State President F. W. de Klerk and Nelson Mandela, African National Congress leader, are jointly awarded the Felix Houphouet Boigny Peace Prize at the UNESCO headquarters in Paris. February 4 – In Venezuela, Hugo Chávez leads an unsuccessful coup attempt against President of Venezuela Carlos Andrés Pérez. February 6 – Queen Elizabeth II of the United Kingdom and other Commonwealth realms celebrates her Ruby Jubilee, marking 40 years since her accession to the thrones of the United Kingdom, Canada, Australia and New Zealand. February 7 – The Maastricht Treaty is signed, founding the European Union. February 8 – The opening ceremony for the 1992 Winter Olympics is held in Albertville, France. February 9 – Algerian Civil War: The government of Algeria declares a state of emergency and begins a crackdown on the Islamic Salvation Front. February 14 – Ukraine and four other nations in the Commonwealth of Independent States reject Russia's proposal to maintain unified armed forces. Ukraine, Moldova and Azerbaijan announce they will go ahead with plans to create their own military forces. February 16 – In Lebanon, Israeli helicopter gunships assassinate Abbas al Musawi, the leader of Hezbollah, and his son, in retaliation for a February 14 raid that killed three Israeli soldiers. February 18 – Iraq disarmament crisis: The Executive Chairman of UNSCOM details Iraq's refusal to abide by UN Security Council disarmament resolutions. February 21 – The United Nations Security Council approves Resolution 743 to send a UNPROFOR peacekeeping force to Yugoslavia. February 25–26 – 613 Azerbaijani civilians are massacred in Khojaly. February 26 – The Supreme Court of Ireland rules that a 14 year old rape victim may travel to the United Kingdom to have an abortion. February 28 – Ownership of the port town of Walvis Bay is transferred from South Africa to Namibia.
Желтоқсан
1 желтоқсан – Оңтүстік Корея мен Оңтүстік Африка дипломатиялық қарым-қатынастарды қайта жаңартты. Оңтүстік Кореяның Оңтүстік Африкамен 1961 жылдан 1978 жылға дейін дипломатиялық қарым-қатынасы болған, бірақ ол апартеид саясаты салдарынан бұзылған болатын. 3 желтоқсан – БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 794 қарары бірауыздан қабылданды, онда АҚШ басшылығымен БҰҰ бейбіт сақшыларынан құралған коалиция UNITAF құруға бекітілді. Олардың міндеті – гуманитарлық көмек жеткізілуін қамтамасыз ету және Сомалиде бейбітшілікті орнату. 4 желтоқсан – АҚШ әскери күштері Сомалиге түсті. 6 желтоқсан – Бабри мешітінің қиратылуы: Үндістандағы экстремистік индуист белсенділері Аёдхья қаласындағы 16 ғасырлық Бабри мешітін қиратты. Бұл мешіт 1949 жылдан бері храм ретінде пайдаланылып келген. Осы оқиға кең ауқымды діни қақтығыстарға, соның ішінде Бомбейдегі тәртіпсіздіктерге әкеліп соқты, нәтижесінде 1500-нен астам адам қаза тапты. 12 желтоқсан – 7,8 балдық Флорес жер сілкінісі Индонезиядағы Кіші Сунда аралдарында болды, Меркалли шкаласы бойынша қарқындылығы VIII (Қатты) деңгейіне жетті. Осыған байланысты кем дегенде 2500 адам қаза тапты. Содан кейін де құлдилатын цунами болды. 16 желтоқсан – Чехия Ұлттық Кеңесі Чехия Республикасының Конституциясын қабылдады. 18 желтоқсан – Оңтүстік Корея президенттік сайлауында Ким Ён Сам жеңіске жетті. Ол 1961 жылдан бері сайланған бірінші әскери емес кандидат болды. 21 желтоқсан – Сербия президенті Слободан Милошевич Сербия президенттік сайлауында Милан Паничті жеңді. 22 желтоқсан – Мартин Альмада Асунсионда "Террор архивтерін" (The Archives of Terror) тапты. Архивтерде Аргентина, Боливия, Бразилия, Чили, Парагвай және Уругвайдың қауіпсіздік қызметтері "Кондор" операциясы аясында мыңдаған латын америкалықтарды жасырын түрде ұрлап, азаптап, өлтіргендері туралы мәліметтер бар.
December 1 – South Korea and South Africa reestablish diplomatic relations. South Korea previously had diplomatic relations with South Africa from 1961 to 1978, when they were severed by the former due to the latter's policy of apartheid. December 3 – UN Security Council Resolution 794 is unanimously passed, approving a coalition of United Nations peacekeepers led by the United States to form UNITAF, tasked with ensuring that humanitarian aid gets distributed and establishing peace in Somalia. December 4 – U. S. military forces land in Somalia. December 6 – Demolition of Babri Masjid: Extremist Hindu activists in India demolish Babri Masjid – a 16th century mosque in Ayodhya which has been used as a temple since 1949 – leading to widespread communal violence, including the Bombay riots, in all killing over 1,500 people. December 12 – The 7.8 Flores earthquake affects the Lesser Sunda Islands in Indonesia with a maximum Mercalli intensity of VIII (Severe) leaving at least 2,500 dead. A destructive tsunami with wave heights of follows. December 16 – The Czech National Council adopts the Constitution of the Czech Republic. December 18 – The South Korean presidential election is won by Kim Young sam, the first non military candidate elected since 1961. December 21 – President of Serbia Slobodan Milošević defeats Milan Panić in the Serbian presidential election. December 22 – The Archives of Terror are discovered by Martín Almada in Asunción, detailing the fates of thousands of Latin Americans who have been secretly kidnapped, tortured and killed by the security services of Argentina, Bolivia, Brazil, Chile, Paraguay and Uruguay in Operation Condor.