Кіріспе

Күнтізбелік жыл

1880 1881 1882

шілде-қыркүйек

1 шілде – Британ армиясының Кардуэлл-Чайлдерс реформаларының нәтижесі – 70-ші жалпы бұйрық күшіне енеді. 2 шілде – Джеймс А. Гарфилдтің қазасы: АҚШ президенті Джеймс А. Гарфилд Вашингтон қаласында адвокат Чарльз Дж. Гуитеуден оққа ұшырады. Жарасы жұққаннан кейін 19 қыркүйекте Гарфилд қайтыс болды. 4 шілде – Алабама штатында Тускеги институты ашылды. 7 шілде – Италияда Карло Коллодидің «Пинокионың басы қасындағы оқиғалары» атты туындысының бірінші бөлімі жарық көрді. 14–20 шілде – Халықаралық анархистік конгресс Лондонда өтті; делегаттардың арасында Мари Ле Конт, Питер Кропоткин, Эрико Малатеста, Саверио Мерлино, Луиза Мишель, Николай Чайковский және Эмиль Готье болды. 14 шілде – Пат Гаррет Нью-Мексикодағы Форт Самнердің сыртында Білли Кидті атып өлтірді. 20 шілде – Америкалық үндістер соғысы: Сиу тайпасының басшысы Ситинг Булл соңғы жауынгерлерін Монтана штатындағы Буфорд фортында АҚШ әскерлеріне бағындырды. 23 шілде – Чили мен Аргентина арасындағы 1881 жылғы шекара шарты Буэнос-Айресте қол қойылды. 3 тамыз – Претория конвенциясының бейбіт шартыға қол қойылып, бурлар мен Ұлыбритания арасындағы соғыс ресми түрде аяқталды. 27 тамыз – Атлантика мұхитындағы бесінші дауыл Флорида мен Каролина штаттарына соғып, шамамен 700 адамның өмірін қиды. 5 қыркүйек – АҚШ-тың Мичиган штатындағы Thumb Fire өрті бір миллион акрдан (4000 км²) астам жерді жойып, 282 адамның қаза табуына себеп болды. 12 қыркүйек – Миссури штатының Сент-Чарльс қаласындағы Фрэнсис Хауэлл орта мектебі (Хауэлл институты) және Техас штатының Остин қаласындағы Стивен Ф. Остин орта мектебі бір күні ашылып, Миссисипи өзенінің батысындағы ең көне мемлекеттік орта мектеп атағын бөлісті. 19 қыркүйек – Президент Джеймс А. Гарфилд оқтан жараланғаннан кейін он бір аптадан соң қайтыс болды. Вице-президент Честер А. Артур АҚШ-тың 21-ші президенті болды. 20 қыркүйек – Президент Честер А. Артур қызметке кірісті. 26 қыркүйек – Англиядағы Годлминг қаласы көшелерін электр жарығымен (гидроэлектр станциясы арқылы өндірілген) жарықтандырған алғашқы қала болды.

Қазан-желтоқсан

5 қазан – 31 желтоқсан – АҚШ-тың Джорджия штатындағы Атланта қаласында Халықаралық мақта көрмесі өтеді. 10 қазан – Ричард Д’Ойли Карттің «Савой» театры Лондонда ашылады, ол Джозеф Суанның шамдарымен толыққандай электрмен жарықтандырылған әлемдегі алғашқы қоғамдық ғимарат. 28 желтоқсан – Вирджил Ерп Аризона штатының Томбстоун қаласында шабуылға ұшырап, сол қолының қызметін жояды.

Күні белгісіз

Киншаса (қазіргі Демократиялық Конго Республикасының астанасы) Генри Мортон Стэнли Леопольдвилл деп аталатын сауда бекеті ретінде негізделді. Мэн аралында (Ұлыбританияның ішкі басқару құқығы бар тәуелді аумағы) Кейс сайлау актісі ұлттық заң шығарушы органға сайлау құқығын белгілі бір құндылықтағы жылжымайтын мүлікке ие бойжеткендер мен жесірлерге кеңейтті. Эдвард Рудольф Англия шіркеуінің жетімдер мен қаңғыбас балаларға баспана беру жөніндегі орталық қоғамын құрды (қазіргі Балалар қоғамы). Пали тіліндегі (цейлондық) мәтіндерді зерттеу үшін британдық ғалым Томас Уильям Рис Дэвидс Пали мәтіндер қоғамын құрды. Ватикан мұрағаттарының бір бөлігі ғалымдарға алғаш рет ашылды. Абилин, Техас штаты негізделді. Рафаэла, Аргентина қаласы құрылды. Нью-Йорктегі ең көне тәуелсіз қыздар мектебі, Нью-Йорктің қасиетті жүрегі монастырі (91-ші көше) құрылды. Англияның Саффолк графтығындағы Калфорд мектебі Шығыс Англиялық ұлдар мектебі ретінде негізделді. Лейтон Ориент ФК Лондонда құрылды. Мейджи заң мектебі, Мейджи университетінің алдағысы ретінде, Токиодағы Юракучо ауданында құрылды. Токио заң колледжі, Хосей университетінің алдағысы ретінде, Жапонияда құрылды. Токио кәсіптік-техникалық колледжі, кейін Токио технология институты, Жапонияда құрылды. Hattori Watching Shop (服部時計店) – Канетаро Хаттори Токиодағы Гинза ауданында құрған, Жапониядағы Seiko сағат брендінің алдағысы.

Сәуір

1 сәуір – Октавиан Гога, Румынияның 37-ші премьер-министрі (өлген 1938)
3 сәуір – Алкиде Де Гаспери, итальяндық мемлекет қайраткері, саясаткер, Италияның 30-шы премьер-министрі (өлген 1954)
12 сәуір – Рудольф Рамек, Австрияның 5-ші канцлері (өлген 1941)
14 сәуір – Хусейн Салаахуддин, Мальдив ақыны (өлген 1948)
16 сәуір – Эдвард Вуд, Галифакс 1-ші графы, британдық саясаткер (өлген 1959)
24 сәуір – Харальд Гиерсинг, даниялық суретші (өлген 1927)
27 сәуір – Мори Эстерхази, Венгрияның 18-ші премьер-министрі (өлген 1960)

Мамыр

1 мамыр – Мэри МакЛейн, канадалық жазушы (1929 жылы қайтыс болған)
2 мамыр – Гарри Дж. Капехард, американдық заңгер, саясаткер және кәсіпкер (1955 жылы қайтыс болған)
4 мамыр – Александр Керенский, ресейлік саясаткер (1970 жылы қайтыс болған)
13 мамыр – Лима Баррето, бразилиялық жазушы (1922 жылы қайтыс болған)
14 мамыр – Джордж Мюррей Хулберт, американдық саясаткер (1950 жылы қайтыс болған)
19 мамыр – Мустафа Кемаль Ататүрік, Түркия Республикасының негізін қалаушы және Түркияның бірінші президенті, түрік фельдмаршалы және мемлекет қайраткері (ресми туған күні; 1938 жылы қайтыс болған)
20 мамыр – Владыслав Сикорский, поляк генералы, саясаткер (1943 жылы қайтыс болған)
26 мамыр – Адольфо де ла Уэрта, Мексиканың 38-ші президенті (1955 жылы қайтыс болған)
30 мамыр – Георг фон Кюхлер, неміс фельдмаршалы (1968 жылы қайтыс болған)

Маусым

3 маусым – Юлиус Ромель, поляк генералы (1967 ж. қайтыс болды)
9 маусым – Марион Леонард, американдық үнсіз фильм актрисасы (1956 ж. қайтыс болды)
11 маусым – Мэгги Грипенберг, фин бишісі және хореограф (1976 ж. қайтыс болды)
17 маусым – Томми Бернс, канадалық боксшы (1955 ж. қайтыс болды)

Шілде

3 шілде – Леон Эррол, австралиялық актер және комедиант (1951 ж. қайтыс болды)
4 шілде – Улисс Грант III, американдық әскери қызметкер, жоспарлаушы (1968 ж. қайтыс болды)
22 шілде – Кеннет Уайтинг, АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері, су асты кемелері және әскери авиацияның пионері (1943 ж. қайтыс болды)
27 шілде – Ханс Фишер, неміс химигі, Нобель сыйлығының лауреаты (1945 ж. қайтыс болды)
28 шілде – Гюнтер Квант, неміс өнеркәсіпшісі, қазіргі заманда BMW және Altana компанияларын қамтитын өнеркәсіптік империяның негізін қалаушы (1954 ж. қайтыс болды)
30 шілде – Смедли Батлер, АҚШ Теңіз жаяу әскері корпусының генералы (1940 ж. қайтыс болды)

Тамыз

6 тамыз – Сэр Александр Флеминг, шотланд биомедициналық зерттеуші, физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері (1955 ж. қайтыс болды)
7 тамыз – Франсуа Дарлан, француз адмиралы және 1941 жылдан 1942 жылға дейін Францияның 81-ші премьер-министрі (1942 ж. қайтыс болды)
8 тамыз – Пол Людвиг Эвальд фон Клейст, неміс фельдмаршалы (1954 ж. туған)
12 тамыз – Сесил Б. Демилл, американдық кинорежиссер, продюсер (1959 ж. қайтыс болды)
19 тамыз – Джордж Энеску, румын композиторы (1955 ж. қайтыс болды)
20 тамыз – Эдгар А. Гест, ағылшын ақыны (1959 ж. қайтыс болды)
25 тамыз – Эмиль Обрун, француз ұшқышы (1967 ж. қайтыс болды)

Желтоқсан

2 желтоқсан – Генрих Баркхаузен, неміс физигі (ө. 1956)
3 желтоқсан – Генри Филлмор, американдық композитор, оркестр жетекшісі (ө. 1956)
8 желтоқсан – Туомас Брыггари, фин саясаткері (ө. 1964)
16 желтоқсан – Анри Денц, француз генералы (ө. 1945)
23 желтоқсан – Хуан Рамон Хименес, испан жазушысы, Нобель сыйлығының лауреаты (ө. 1958)
30 желтоқсан – Виктор Томме, поляк генералы (ө. 1962)

Қаңтар - маусым

1 қаңтар – Луи Огюст Бланки, француз социалисі, саяси белсенді (туған. 1805)
3 қаңтар – Анна МакНилл Уистлер, Джеймс Уистлердің анасы, оның суретінің үлгісі (туған. 1804)
18 қаңтар – Огюст Мариет, француз египтологы (туған. 1821)
21 қаңтар – Вильгельм Маттиас Нафф, Швейцария Федералды Кеңесінің мүшесі (туған. 1802)
24 қаңтар – Фрэнсис Стэкхаус Акттон, британдық ботаник, археолог, жазушы және суретші (туған. 1794)
5 ақпан – Томас Карлайл, шотланд жазушысы, тарихшы (туған. 1795)
8 ақпан – Мари Жюль Дюпре, француз адмиралы және отарлау губернаторы (туған. 1813)
9 ақпан – Федор Достоевский, орыс романисі (туған. 1821)
14 ақпан – Фернандо Вуд, Нью-Йорк қаласының мэрі (туған. 1812)
23 ақпан – Роберт Ф. Р. Льюис, американдық теңіз офицері (туған. 1826)
2 наурыз – Сэр Джон Кракрофт Уилсон, британдық мемлекеттік қызметкер және Жаңа Зеландиядағы саясаткер (туған. 1808)
13 наурыз – Ресей императоры Александр II (қаза тапты) (туған. 1818)
28 наурыз – Модест Муссоргский, орыс композиторы (туған. 1839)
31 наурыз – Люси Вирджиния Француз, американдық бос өлең ақыны (туған. 1825)
19 сәуір – Бенджамин Дизраэли, Ұлыбританияның премьер-министрі (туған. 1804)
26 сәуір – Людвиг Фрайхерр фон унд цу дер Танн Рацсамхаузен, Бавария генералы (туған. 1815)
27 сәуір – Людвиг фон Бенедек, Австрия генералы (туған. 1804)
24 мамыр – Сэмюэл Палмер, ағылшын суретшісі (туған. 1805)
25 мамыр – Джузеппе Мария Джульетти, итальяндық саяхатшы (туған. 1847)
6 маусым – Анри Вьётемпс, бельгиялық композитор (туған. 1820)
28 маусым – Жюль Арман Дюфоре, Францияның үш мәрте премьер-министрі (туған. 1798)
30 маусым – Густав фон Альвенслебен, прус генералы (туған. 1803)