Кіріспе

AppleLink – Apple Computer компаниясының дилерлер, үшінші тарап әзірлеушілер және пайдаланушылар үшін онлайн қызметі, сонымен қатар оған қол жеткізуге арналған клиенттік бағдарламалық қамтамасыз ету еді. Интернет коммерциялық пайдалануға енбегенге дейін AppleLink Mac және Apple IIGS пайдаланушылары үшін танымал қызмет болды. Бұл қызмет шамамен 1986 жылдан 1994 жылға дейін түрлі топтарға ұсынылды, содан кейін олардың аз ғана уақытқа ғана сақталған eWorld қызметімен және соңында бүгінгі күнгі көптеген Apple веб-сайттарымен ауыстырылды.

Алғашқы жылдар

1985 жылы қолданысқа енгізілген AppleLink бастапқыда тек Apple қызметкерлері мен дилерлері үшін, кейіннен Apple University консорциумының мүшелері үшін қолжетімді болды. Apple компаниясының 800 нөмірі осы фактіні жариялап, AppleLink желісіне қол жеткізгендіктен дилеріңізге көмек сұрауға шақырып отырды. 1980-жылдардың соңында қызмет бағдарламалық жасақтаманы әзірлейтін мамандарға да ашылды. Олар оны соңғы пайдаланушыларға қолдау көрсету жүйесі ретінде де, сондай-ақ сұрақтар мен ұсыныстар үшін Apple-дің даму бөліміне байланыс құралы ретінде де пайдалана алды. AppleLink, Pete Burnight/Central Coast Software компаниясымен келісімшарт бойынша Pascal тілінде жазылған клиенттік бағдарламалық жасақтаманы қолданды. Бағдарлама Macintosh Finder-дың десктоп метафорасын қашықтағы сервердегі бөлімдерді қамту үшін кеңейтті. Бұл бөлімдер жергілікті папкалар мен файлдар сияқты папкалар мен файлдар түрінде көрсетілді. Сонымен қатар, қоғамдық хабарландыру тақталары мен қызмет арқылы электрондық поштаны пайдалану мүмкіндігі болды, бірақ бастапқыда тек AppleLink пайдаланушылары арасында ғана. Драйверлер мен жүйелік бағдарламалық жасақтаманы жүктеу тағы бір маңызды мүмкіндік болды. Осы мақсатта Apple Macintosh файлының екі бөлігін сақтау және жіберу үшін біріктіретін және қысқартатын AppleLink Package форматын жасады. Apple сонымен қатар AppleLink үшін Communications Control Language (CCL) тілін әзірледі, бұл тіл бүгінгі күнгі Macintosh модем сценарийлері үшін де өте ұқсас қолданылады. AppleLink жүйесінің "артқы жағы" General Electric Information Services (GEIS) (бөлімшесі) Mark III уақытты бөлісу жүйесінде және бүкіл әлемдік байланыс желісінде орналастырылған. AppleLink пайдаланушының графикалық интерфейсі арқылы жасалған әрекеттерін транзакциялық протоколға аударып, оны мейнфреймде жұмыс істейтін серверлік бағдарламаға жіберді. Құрылғылардың байланысы EF3 деп аталатын қатесіз жылжымалы терезе протоколын қолданды. Кейінгі нұсқалар бұл протоколды GEIS-тің "EFX" (Error Free eXtended) протоколына жаңартты. GEIS Apple компаниясына қызметті ұстау үшін (жыл сайын шамамен 30 миллион доллар) және жұмыс уақытында сағатына шамамен 15 доллар тұратын пайдаланушылардың байланыс ақысын (Apple компаниясы пайдаланушылардан қайта есептеп алатын) өте жоғары баға белгіледі. Жүйені тоқтатуға бірнеше жыл қалғанда GEIS Apple компаниясының Купертинодағы штаб-пәтерінде бірқатар қызметкерлерді орналастырды, Apple On Line Services ұйымымен бірге. Төмендетілген баға бойынша келіссөздердің бірнеше әрекеті сәтсіз аяқталды, ал Apple басшылығы айқын өлшенетін кірісі жоқ қызмет үшін төлеуге наразылық білдірді. Соңында Apple Commodore 64 пайдаланушылары үшін ұқсас жүйе іске қосқан Quantum Computer Services компаниясының Steve Case-ке жүгінді. Олар Apple және Quantum компаниялары AppleLink Personal Edition деп аталатын жаңа жүйені әзірлейтін келісімге келді, ол барлық AppleLink мазмұнын көшіруге және жүйе қолдау қызметтері үшін де жеткілікті тұрақты екенін дәлелдегенге дейін соңғы пайдаланушыларға арналған болады. Бета-тестілеуден өткен пайдаланушылар жаңа қызмет оларға "нағыз" AppleLink-ке қол жеткізуді бермегеніне көңіл көшті, соңында қызмет America Online ретінде жарияланды. Aaron Marcus and Associates, Inc., Apple компаниясымен келісімшарт бойынша және Apple компаниясының бағдарламалық жасақтама инженерлерімен тығыз жұмыс істеп, AppleLink Personal Edition үшін таңбашаларды, әрекеттер терезесін және экранның орналасуын жобалады. Бұл таңбашалар мен әрекеттер терезесінің кейбіреулері America Online-тың алғашқы графикалық интерфейсінің дизайнына енгізілді. Осы уақытта GEIS жүйені басқа клиенттерге сатуға мүдделі болды, DOS және Windows негізіндегі клиенттік бағдарламалық жасақтаманы әзірледі және 1986 жылдан бастап жүйені "DealerTalk" деп сатуды бастады, өндірушілердің өз дилерлерімен байланыс үшін Apple үлгісін ұстанды. Барлық жүйелер, соның ішінде AppleLink қауымдастығы, GEIS-тің бүкіл әлемдік Quik Comm электрондық пошта қызметінің бөлігі ретінде сахна артында біріктірілді және MICHAEL@APPLINK немесе JOHNDOE@GEIS сияқты мекенжайларды қолдана отырып, бір-бірімен және барлық GEIS электрондық пошта клиенттерімен хат алмаса алады. Кейіннен бұл жүйеге Интернет электрондық пошта мекенжайлары қосылды. Ақырында GEIS өнімдері BusinessTalk деп аталды және толық жүйелі қайта жазудан кейін және өздерінің Macintosh клиенттік бағдарламасын жасағаннан кейін (AppleLink-ке ешқашан енгізілмеген), 1992 жылы қайтадан BusinessTalk System 2000 деп аталды. Осы уақыт ішінде Windows клиентімен бірге жүйе сонымен қатар Microsoft-тың әзірлеушілер үшін алғашқы желілік қызметі - Microsoft Partner Network (MSPN) негізіне айналды.

Ғарыштан келген электрондық пошта

1991 жылдың 9 тамызында Macintosh Portable компьютерінде жұмыс істейтін AppleLink жүйесі ғарыштан алғашқы электрондық хат жіберу үшін пайдаланылды. "Атлантис" ғарыш кемесінің STS-43 миссиясы аясында астронавттар Шэннон Люсид және Джеймс Адамсон, Apple компаниясының инженері Дейв Крегоның көмегімен, Джонсон ғарыш орталығының байланыс операторы Марсия Ивинске хабарлама жіберді. Хабарламада былай делінген: "Сәлем, Жер! STS-43 экипажынан сәлемдеме. Бұл ғарыштан жіберілген алғашқы AppleLink. Керемет көңіл көтеріп жатырмыз, сіздер де бізбен бірге болғаныңызды тілейміз, крио және RCS жіберіңіздер! Кездескенше, сәлем! "AppleLink бағдарламалық құралы NASA-ның байланыс жүйесімен байланыс құратын арнайы Macintosh Communications ToolBox Connection Tool-мен конфигурацияланған, бұл ғарыштан GEIS желісіне қосылуға мүмкіндік берді. Ғарыш кемесінің электрондық пошта мекенжайы құпия болды, бірақ GEIS электрондық пошта желісінде басқа AppleLink мекенжайлары сияқты қолжетімді болды. Оқиғаның жариялануынан туындаған көптеген хаттардан сақтану үшін Apple ғарышкерлер шын мәнінде пайдаланбаған STS43@APPLELINK сияқты бірнеше анық "алдау" мекенжайларын құрды. Көптеген ізгі тілектер осы мекенжайға, "Атлантис" ғарыш кемесінің нақты мекенжайына емес, жіберілді.

Өлім

Quantum компаниясы AppleLink Personal Edition бағдарламалық құралына құқықтарды сақтап, 1989 жылы Mac және Microsoft Windows машиналары үшін нұсқасын шығарды. Жаңа қызметке America Online деп ат қойылды, себебі Apple AppleLink атауын иеленген болатын. 1991 жылы қызмет айтарлықтай өсіп, компания America Online Inc. болып қайта аталды. AOL Macintosh-тың бастапқы бағдарламалық құралында GEIS/AppleLink мұрасының іздері сақталған күйде қалды. GEIS инженерлері бұл құралда олардың эксклюзивті EF3 протоколының нұсқасы бар екенін байқады, бұл нұсқа ешқашан Apple-дің Quantum-мен бөлісуге тиесілі зияткерлік меншігі болған емес. Бұл Macintosh-тың бастапқы кодының бір бөлігі ретінде, сол кездегі Apple компаниясының бас директоры Джон Скаллидің көмегімен берілді. Заңдық шаралар қолданылмаса да, бұл AppleLink-тің соңғы жылдарында GEIS пен Apple арасындағы техникалық қарым-қатынасты одан бетер нашарлатты, әсіресе AOL сол кезде GEIS-тің жеке тұтынушыларға арналған GEnie қызметімен бәсекелесіп жатқандықтан. Осының салдарынан GEIS жетілдірілген EFX және жаңартылған AppleLink-ті жасағанда, бастапқы кодын Apple-ге бермеді, тек протоколға авторлық құқығы бар кодты ғана ұсынды. Apple AOL-дің табысына қуанып, AppleLink-тің шығындарын пайдаға айналдыруды көздеп, қайтадан нарыққа енуді шешті. Бірнеше айлық RFP процесінен кейін, онда GEIS сәтті өтініш берушілердің қатарында болмады, Apple 1992 жылдың соңында AOL-ге eWorld деп аталатын жеке брендтік жүйені хостингке тапсыру үшін жүгінді. Осы кезде AOL GEIS-тен әлдеқайда іріледі, сондықтан барлық AppleLink контенті де көшірілуге тиіс болды, бұл GEIS қызметін тоқтатуға мүмкіндік берді. eWorld бағдарламалық құралы негізінен AOL бағдарламалық құралының бастапқы нұсқасы болды, бірақ оған ерекше көрініс беру үшін арнайы графикалық элементтер қосылды. Жүйе 1994 жылдың ортасында іске қосылуға дайын болды. Алайда, сол кезде Интернет өте жылдам дамып, барлық кішкентай онлайн қызметтер мен хабарламалар тақталарын жойып жіберді, ал онлайн жүйелер көне деп есептелді. Apple eWorld-тен пайда таба алмады және ол AppleLink-тің орнын алмастыра алмас бұрын, бір жылдан астам жұмыс істегеннен кейін жабылды. Кейіннен Apple барлық қызметтерін көшіріп, AppleLink контентін алмастырды. Алғашқы қадам – AOL-дің "Apple" кілт сөзіндегі Компьютерлік арнасындағы сайтты құру болды. Кейіннен бұл сайт жабылып, apple.com доменінің кіші домендерімен мекенжайланған веб-сайтпен алмастырылды. AppleLink қызметі 1997 жылдың наурыз айының соңында тоқтатылды. AppleLink серверлері (GEIS мейнфреймдері емес) әртүрлі атақты музыка композиторларының атымен аталды: Бетховен, Копланд, Леннон және т.б.