Кіріспе

Теологиядағы студенттерді білім беру институты.

Семинария, теология мектебі, теологиялық колледж немесе дінтану мектебі – студенттерді (кейде семинаристер деп аталады) қасиетті жазулар мен теологияға білім беруге арналған оқу орны, көбінесе оларды дін қызметкерлері, ғалымдар немесе негізінен христиандық миссионерлік қызметке дайындау үшін құрылған. Ағылшын тіліндегі сөз "seminarium" сөзінен алынған, ол "тұқым егу орыны" деп аударылады, бұл Трент соборының "Cum adolescentium aetas" құжатынан алынған бейне, ол алғашқы заманауи семинарияларды құруға шақырды. АҚШ-та бұл термин қазіргі уақытта магистратура деңгейіндегі теологиялық мекемелерді білдіреді, бірақ тарихи тұрғыдан қарағанда ол орта мектептер үшін де қолданылған.

Тарих

Қазіргі заманда семинариялардың құрылуы Трент соборынан кейінгі Рим-католик контрреформациясының реформаларының нәтижесі болды. Бұл Тридент семинариялары рухани даму мен жеке тәртіпке, сондай-ақ алдымен философияны негіз ретінде, ал содан кейін теологияны соңғы жетістік ретінде оқуға ерекше мән берді. АҚШ-тағы ең көне католик семинариясы – 1791 жылы құрылған Балтимордағы Сент-Мэри семинариясы және университеті. АҚШ-та протестант мекемелері де өздерінің пасторларын даярлау үшін университеттен бөлек, тәуелсіз магистратуралар үшін «семинария» терминін кеңінен қолданды. АҚШ-тағы ең көне протестант семинариясы 1807 жылы Массачусетс штатының Андовер қаласында Андовер теологиялық семинариясы ретінде құрылды және Конгрегационалистік шіркеумен байланысты болды. Екі бірігуден және бірнеше орын ауыстырудан кейін Андовер қазір Нью-Хейвендегі Йель діни мектебінің құрамына кіреді.

Католицизм

Семинарияда білім алудың жалпы ережелері 2016 жылғы басқару құжатында – Ratio Fundamentalis Institutionis Sacerdotalis, 1992 жылғы Pastores dabo vobis және Канондық құқық кодексінде жазылған. Семинарияларға аймақтық епископтар конференциясы басшылық етеді. АҚШ-та басқару құжаты – Діни қызметкерлерді даярлау бағдарламасы: Америка Құрама Штаттарында (6-шы басылым), 2022 жылы АҚШ Католик епископтары конференциясы жариялаған. Католик шіркеуіндегі семинариялар жасөспірімдерге арналған кіші семинарияларға және ересектерге арналған үлкен семинарияларға бөлінеді, оның ішінде студенттерге арналған колледж семинариялары (кейде кіші семинариялар деп те аталады) және бакалавр дәрежесі барларға арналған аспирантура семинариялары бар. Сонымен қатар, мектепті бітірген ересектерге арналған семинариялар да бар, мысалы, Массачусетс штатындағы Әулие Иоанн XXIII атындағы Ұлттық семинариясы, сондай-ақ, басқа да арнайы мақсаттарға арналған семинариялар да бар. Барлық семинариялар діни ордендер немесе епархиялар немесе басқа да ұқсас құрылымдармен басқарылады. Семинария көбінесе сол орденнің немесе епархияның діни қызметкерлерін, сондай-ақ сол семинарияны өз діни қызметкерлері үшін таңдаған басқа ордендер мен епархиялардың діни қызметкерлерін дайындайды. Мысалы, Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Әулие Иоанн семинариясы Бостон Рим-католик архиепископтығының суфрагандық епархиялары болып табылатын Жаңа Англиядағы көптеген епархиялар үшін діни қызметкерлерді дайындайды. Қалай болғанда да, семинарияға оқуға түсуге ниеттенген адамды діни орден немесе епархия демеушілік етуі керек. Көбінесе епархия үлкен католик колледжіне немесе университетіне қосылуы немесе оған байланысты болуы мүмкін, сондықтан үлкен колледж және оның факультеті тарих немесе теология бойынша жалпы білім береді, ал семинария болашақ діни қызметкерлердің қажеттіліктеріне тән тақырыптарға, мысалы, канондық құқық, сакраменттер және уағыздау, немесе нақты орденге немесе епархияға тән тақырыптарға назар аударады. Мысалы, Вашингтондағы Теологиялық колледж Америка Католик университетінің құрамына кіреді. Сонымен қатар, Римде семинарияларды немесе діни қызметкерлерді және епископтарды тәрбиелейтін және Италиядан тыс ордендер немесе епархиялар басқаратын бірнеше семинариялар бар. Көптеген елдердің Италияда өздерінің понтификалық семинариясы бар, әдетте Ватиканға өте жақын. Мысалы, АҚШ-тағы және басқа да елдердегі діни қызметкерлерді даярлайтын Солтүстік Америкадағы понтификалық колледжді АҚШ Католик епископтары конференциясы қолдайды. Бұл колледждер әдетте қосымша білім алу үшін арнайы мамандықтарға ие болған семинаристер мен діни қызметкерлерге диплом береді. Азаматтық дәрежелерден басқа, бұл понтификалық семинариялар шіркеулік дәрежелерді (Қасиетті теология бакалавры, Қасиетті теология лицензиаты және Қасиетті теология докторы) береді, оларды Әулие Тақ қолдайды. Бұл дәрежелерді тек кейбір католик университеттері ғана бере алады; оларды шіркеулік немесе понтификалық университеттер деп атайды. Италиядан тыс жердегі жалғыз понтификалдық семинария – Колумбустағы Иосифин атындағы понтификалдық колледж. Ratio-да көрсетілгендей, католик семинариясы төрт негізгі компоненттен немесе өлшемнен тұрады: адамдық, рухани, интеллектуалды және пасторалды. Адамдық өлшем семинаридің басқалармен қарым-қатынас жасау, әдептілік таныту және өзін-өзі күту қабілетіне (тамақтануы, жаттығу жиілігі, денсаулық сақтау және т.б.) бағытталған. Рухани өлшем семинария студентіне Құдайға жақындасуға және күн бойы дұға етуді әдетке айналдыруға көмектеседі. Сондай-ақ, ол діни сакраменттер мен литургияның маңыздылығын атап көрсетеді. Интеллектуалды өлшем академиялық сабақтардан тұрады, әдетте колледж дәрежесінен басталады, әдетте өнер бакалавры немесе философия бакалавры, және жоғары дәрежеде аяқталады, мысалы, теологияда өнер магистрі немесе құдайшылық магистрі. Пасторалды өлшем ауруханадағы жағдайларға, некеге және шіркеудегі өмірге пасторалды таныстықты дамытуға көмектеседі. Католик семинариялары үшін семинариялық білім беруді төрт кезеңге бөлуге болады. Дайындық кезеңі: семинария студенті негізінен дұғада және Құдаймен қарым-қатынасында, Жазбаларды зерттеуде және шіркеу ілімінде өседі. Сонымен қатар, оның адамдық қасиеттері де айтарлықтай дамиды. Бұл кезең 12 айдан 3 жылға дейін созылады және оны көптеген жағынан діни өмірдегі постлантқа теңеуге болады. Шәкірттік кезеңі: семинария студенті академиялық оқуын бастайды және Иса Мәсіхтің шәкірті ретінде одан әрі іздейді. Егер ол орта мектептен түскен болса, әдетте өнер бакалаврын алуға тырысады, бұл төрт жылға созылады. Егер ол колледжді бітірген болса, дәл сол дәрежеге қол жеткізеді, бірақ оған аз уақыт қажет болуы мүмкін. Егер ол бұрыннан колледж дәрежесіне ие болса, екі жылдық философия бакалаврын алуға тырысады. Қалыптасу кезеңі: семинария студенті Иса Мәсіхке ұқсас болуға тәрбиеленеді. Осы кезде ол дұға етуді үнемі орындайды. Тәрбиелеушілік жұмыс көбінесе пасторалды сипатқа ие болады, өйткені ол тағайындалуға жақындап келеді. Бұл кезеңнің басында ол кандидаттыққа ие болады (Тонзураға ұқсас), яғни ол болашақта діни қызметкер болады деп күтіледі. Семинария студенті (өңіріне байланысты) діни киім киюге бастауы мүмкін. Бұл кезең әдетте үш-төрт жылға созылады және магистр дәрежесімен аяқталады. Кәсіби синтез кезеңі: семинария студенті діни қызметкер болады. Ол диакон болып, кем дегенде алты ай шіркеу өміріне қатысады. Содан кейін ол діни қызметкер болады, әдетте пастор болмас бұрын викарий болады.

Евангелизм

Халықаралық евангелистік теологиялық білім беру кеңесі 1980 жылы Дүниежүзілік евангелистік альянстың теологиялық комиссиясымен құрылған. 2015 жылы ол 113 елдегі 1000 оқу орнының мүшесі болды.

Терминнің басқа қолданылуы

Кейбір елдерде семинария термині мұғалімдерді даярлайтын жоғары білім беретін мектептерге де қолданылады; 19 ғасырда АҚШ-та көптеген әйелдер семинариялары құрылды. Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі (LDS Church) шіркеудің білім беру жүйесінің бір бөлігі ретінде 14-тен 18 жасқа дейінгі орта мектеп оқушылары үшін семинария сабақтарын өткізеді. Басқа діни контексттерде қолданылудан өзгеше, LDS шіркеуі контекстінде "семинария" сөзі студенттерді шіркеуде жұмыс істеу үшін даярлайтын жоғары білім беру бағдарламасын білдірмейді. LDS семинариясының студенттері семинариядағы оқулары үшін орта мектептік баллдар алмайды.