1300 жылдың маңызды оқиғалары

Кіріспе

1299 1300 1301

1300 жыл (MCCC) – Юлиан күнтізбесі бойынша жұма күні басталатын жыл, біздің заманымыздың (Б.З.) және Господь туған жыл санауы бойынша (Anno Domini) 1300 жыл, екінші мыңжылдықтың 300 жылы, 13 ғасырдың 100-ші және соңғы жылы, сондай-ақ 1300-ші жылдар онжылдығының бірінші жылы. 1300 жыл Пролептикалық Григориан күнтізбесінде кезекті жыл болып есептеледі.

Қаңтар - наурыз

6 қаңтар – Таяу Шығыста, қазіргі Иранның Ильхан мемлекетінің билеушісі етіп тағайындалған Махмуд Газан Дамаскіді жаулап алды. 17 қаңтар – Неаполь королі Карл II-нің қызы Элеонора Анжуялық пен Филипп II де Туси арасындағы неке Папа Бонифаций VIII тарапынан жойылды, себебі күйеу мен әйелдің екеуінің жасы 10-нан аспайды және олардың ата-аналары Пападан некеге рұқсат алмаған. Бұл Элеонораның қайтадан үйленуіне мүмкіндік берді. Ол 1302 жылдың 17 мамырында Фредерик III Сицилиялыққа үйленіп, Италия аралдық корольдігінің королева-консорты болды. 22 қаңтар – Гималай тауларындағы Непал мемлекетінде Митиладан келген әскерлер Бадагонды басып алып, Трипура әулеті шегінгенге дейін аймақты ұстап тұрды. 14 ақпан – Мысырлық монах Иоханна Бен Эбсал Копт православие шіркеуінің 80-ші Папасы болып сайланды. 13 қаңтарда Феодосий III қайтыс болғаннан кейін, Папа Иоанн VIII деген атаумен таққа отырды. 22 ақпан – Рим Папасы Бонифаций VIII 100 жыл сайын атап өтетін юбилей немесе "Қасиетті жыл" жариялау дәстүрін бастады және Antiquorum habet fida relatio атты паптық бұйрығын шығарды. Бонифаций Киелі Петр базиликасына қажылық жасаған христиандарға белгілі бір күнәлары үшін тазару тозағынан кешірім беретін толық кешірімді сыйлайтынын жариялады. Бұл паптық жариялау Киелі Павел базиликасына баруға да қатысты, нәтижесінде юбилей жылында ондаған мың адам Римге келді. Осы мерекеде Джованни Виллани Флоренцияның тарихын жазбақ болып, "Жаңа жылнамалар" ("Nuova Cronica") деп аталатын еңбегін құрастыруға шешім қабылдады. 6 наурыз – Англия королі Эдуард I 25 жыл ішінде Вестминстердегі парламенттің 47-ші сессиясын шақырып, екі апталық жұмыс істеді. 20 наурызда таратылғанға дейін парламент түпнұсқа Магна Хартаға 20 баптан тұратын түзетулер енгізген articuli super cartas-ты бекітті. 22 наурыз – Марин Бокконио жасаған сәтсіз төңкеріс әрекетінен кейін Венеция Республикасы өзінің Кварантиясын (Consiglio dei Quaranta немесе "Қырқ кеңесі") ірі реформаларға ұшыратты. Жаңа заңға сәйкес, 1100 мүшеге дейін өскен Consegio-ға қосылу үшін 40 сайлаушының кем дегенде 20 дауысы қажет болды. Наурыз – Франко-Фламанд соғысы: Король Филипп IV ("Әдемі Филипп") қаңтардағы бітім шартының мерзімі біткен соң Фландрияға қайтадан шабуыл жасады. Француз әскерлері Ипр маңындағы ауылдарды тонап, қиратты. Корольдің інісі Валуалық Карл Брюггеден Гентке қарай жорық жасады. Ол Невельді және тағы он екі қаланы өртеп жіберді. Наурыз айында француз әскерлері Дамме мен Ипрді қоршады.

January 6 – In the Middle East, Mahmud Ghazan, designated by the Mongol Empire to be the Ilkhanate ruler of what is now Iran, completes the conquest of Damascus. January 17 – The marriage of Eleanor of Anjou, daughter of King Charles II of Naples, to Philippe II de Toucy is annulled by Pope Boniface VIII because neither husband nor wife is more than 10 years old and their parents had not sought permission from the Pope to approve the marriage. The dissolution cleared the way for Eleanor to marry again, and she would wed Frederick III of Sicily on May 17, 1302, to become Queen Consort of the Italian island kingdom. January 22 – In the Himalayan Mountains kingdom of Nepal, armies from Mithila capture Bhadagon and occupy the area until the ruling house of Tripura withdraws. February 14 – Egyptian monk Yohanna Ben Ebsal is ordained as the 80th Pope of the Coptic Orthodox Church and takes the regnal name Pope John VIII, following the death on January 13 of Theodosia III. February 22 – Pope Boniface VIII begins the practice of Roman pontiffs declaring a Jubilee or "Holy Year" to be observed every 100 years, and issues the papal bull Antiquorum habet fida relatio. Boniface declares that Christians who make a pilgrimage to visit Saint Peter's Basilica will receive a plenary indulgence forgiving them from purgatorial punishment for certain sins. The papal declaration, which also applies to a visit to the Basilica of Saint Paul, results in tens of thousands of people visiting Rome during the Jubilee Year. It is at this celebration that Giovanni Villani decides to write his universal history of Florence, called the Nuova Cronica ("New Chronicles"). March 6 – King Edward I of England convenes his 47th meeting of parliament in 25 years at Westminster for a two week session. Before dissolving on March 20, the parliament approves the articuli super cartas, a 20 article amendment to the original Magna Carta. March 22 – Shortly after a failed coup d'état attempt by Marin Bocconio, the Republic of Venice makes major reforms of its Quarantia (from Consiglio dei Quranta or "Council of Forty"), the 40 nobles allowed to elect the Republic's chief executive (the Doge of Venice) and the members of its legislative body, the Mazor Consegio. The change in law requires at least 20 votes by the 40 electors to be added to the Consegio, which had grown to 1,100 members. March – Franco–Flemish War: King Philip IV ("Philip the Fair") begins to invade Flanders again after the expiration of an armistice in January. French forces plunder and devastate the countryside around Ypres. The king's brother, Charles of Valois, marches from Bruges to the outskirts of Ghent. He burns Nevele and twelve other towns. In March, French forces besiege Damme and Ypres.

Сәуір Маусым

30 сәуір – Папа Бонифаций VIII-дің 28 ақпанда Йорк архиепископы етіп тағайындаған Корбридждік Томас, Йорк шіркеу провинциясындағы Рим католик шіркеуінің барлық иеліктерінен түсетін кірісті Папаның пайдалануына береді. Бұл Англияның Ноттингемнен Шотландия шекарасына дейінгі барлық солтүстік округтерін қамтиды. Сәуір – Франко-Фламанд соғысы: Сәуірдің соңында Дамме, Аарденбург және Слюйс қалалары тапсырылды. 15 маусым – Испанияда Испания ақсұлы және Бискайя лорды Диего Лопес V де Харо Вальядолидтегі муниципалдық жарғы арқылы Бильбао қаласын құрды. 17 маусым – Финляндияда Турку соборы епископ Магнус I-ге бағышталды. Ол билік еткен кезеңде Финляндияның христиандануына көмектесті. 24 маусым – Шотландияға ағылшын шабуылы (1300 ж.): Жазғы күн тоғызында Англиядан Шотландияға шекараны кесіп өткеннен кейін Англия королі Эдуард I өзінің алғы шептегі әскерімен Роксбургте ағылшын басып алған Шотландия аумағында кеңес өткізеді. Король Эдуард Шотландияға тағы бір жорық бастап, әскерімен солтүстікке қарай жорыққа шығады, бірнеше Британия және Лотарингия рыцарьдары оны сүйемелдейді. 16 жастағы Кэрнарфон принці Эдвард ағылшын армиясының тыл бөлімін басқаруға тағайындалады, бірақ шағын шайқастан басқа, ол ешқандай әрекетке қатыспады. 26 маусым – Шотландияға ағылшын шабуылы (1300 ж.): Ағылшын армиясының басым бөлігі Карлайлдан король Эдуард I-ге кездесу үшін Кэрлаверок қамалына аттанады. 264 бет.

шілде - қыркүйек

10 шілде – Шотландияға ағылшын шапқыншылығы (1300): Англия королі Эдуард I Шотландиядағы Кэрлаверк қамалын бес күн қоршай бастайды. Қорғаушы гарнизонның құрметті түрде тапсыру туралы өтінішіне ашуланған Эдуард қамалды шарбақтармен және тас лақтыратын қамал қирату машиналарын қолданып қиратуға бұйрық береді, содан кейін гарнизон қабырғаларын бұздырады. 17 шілде – Шотландияға ағылшын шапқыншылығы (1300): король Эдуард I («Ұзынсақалды Эдуард») және ағылшын армиясы Галлоуэйге келіп, 19 шілдеде Кирккдубрайтта лагерь құрады, онда 10 күн бойы тұрады, айналағы аймақты тонап-жорықтайды. Олар Кри өзенінде Джон Комин III («Қызыл») басқаратын шотланд әскерімен кездеседі. Шайқас барысында шотланд кавалериясы тағы да жеңіліске ұшырайды. Эдуард қашқандарды қалың ормандарға қуып жете алмайды, олар қашып, жасырынады. Джон өмірімен құтылып, кіші топтарға бөлініп ағылшын ауылдарына шабуыл жасай бастайды. 18 шілде – Апостолдық бауырластықтың итальяндық негізін қалаушы Жерар Сегарелли Апостолдықтарға жасалған қатыгездікпен күрес барысында Парма қаласында өртеледі. 20 шілде – Жак де Молай (Темплиерлер орденінің Ұлы Мастері), Кипр королі Генрих II (Иерусалимнің соңғы еуропалық королі), Тирлік Амальрик және моңғол басшысы Газанның елшісі бастаған 16 кемеден тұратын флот Кипрдің Фамагуста портынан шығып, Мысыр мен Палестинадағы мұсылман қалаларына шабуыл жасап, содан кейін Кипрге қайтады. 25 шілде – Богемия королі Венцеслав II Гнезно қаласында (Познань қаласының жанында) Польша королі болып таж кигізіледі. 9 тамыз – Ди өзенін кесіп өтіп, Твинхолмға жеткеннен кейін король Эдуард I және оның әскері ағылшын флотынан жаңа жабдықтау алады және шотландтармен қысқаша шайқасқа түседі. 20 қыркүйек – Италиялық дипломат Чиоло Бофети ди Анастасио, көбінесе «Пизалық Изол» деп аталады, Папа Бонифаций VIII-дің бұйрығымен Таяу Шығыстағы еуропалық елді мекендер (крестоносшы мемлекеттер) мен Моңғол империясы арасындағы шіркеудің байланысшысы болып тағайындалады және «Тартар императоры Газан үшін Сирия және Киелі жердің викарийі» деген лауазым беріледі. 26 қыркүйек – Король Эдуард I ағылшын Парламентін Линкольнге шақырады. Парламент сессиясы 1301 жылдың 30 қаңтарына дейін жалғасады.

July 10 – English invasion of Scotland (1300): King Edward I of England begins a five day siege of Caerlaverock Castle in Scotland. Enraged by the defending garrison's request for honorable surrender terms, Edward orders the destruction of the castle with battering rams and stone lobbing trebuchet catapults, then pulls down the walls of the garrison. July 17 – English invasion of Scotland (1300): King Edward I ("Edward Longshanks") and the English Army arrive in Galloway and set up camp on July 19 at Kirkcudbright where they remain for 10 days while laying waste to the surrounding country side. They confront a Scottish army under John Comyn III ("the Red") on the River Cree. During the battle, the Scottish cavalry is again defeated. Edward is unable to pursue the fugitives into the wild country, where they flee and take refuge. John escapes with his life and begins to raid the English countryside in smaller groups. July 18 – Gerard Segarelli, Italian founder of the Apostolic Brethren, is burned at the stake in Parma during a brutal repression of the Apostolics. July 20 – A fleet of 16 ships led by Jacques de Molay (Grand Master of the Knights Templar), Henry II of Cyprus (the last European King of Jerusalem), Amalric of Tyre, and an emissary of the Mongol leader Ghazan departs from the Cyprus port of Famagusta and begins a raid of Muslim occupied cities in Egypt and Palestine before returning to Cyprus. July 25 – Wenceslaus II, King of Bohemia is crowned King of Poland in a ceremony at Gniezno, near Poznań. August 9 – After crossing the River Dee and reaching Twynholm, King Edward I and his troops receive new provisions from the English Navy and fights a brief skirmish with the Scots. September 20 – Italian diplomat Ciolo Bofeti di Anastasio, commonly called "Isol of Pisa", is appointed by Pope Boniface VIII to be the Church's liaison between the European settlements in the Middle East (the Crusader states) and the Mongol Empire, and given the title "Vicar of Syria and the Holy Land for Ghazan the Emperor of the Tartars". September 26 – King Edward I summons the English Parliament to Lincoln. The parliamentary session will last until January 30, 1301.

Қазан желтоқсан

28 қазан (13 Сафар 700 AH) Моғол империясының Таяу Шығысқа, оның ішінде қазіргі Сирия, Мысыр, Иордания, Ливан және Палестина аумақтарына жаңа шабуыл жасауды жоспарлап отырғанын білген соң, мамлюк сұлтаны Насир әд-Дин Мұхаммед Каирден әскер бастап, басқындыққа қарсы шығады. 30 қазан Дамфристе Францияның делдалымен Англия мен Шотландия арасында бітім шарты жасалды, екі тарап та 1301 жылдың 21 мамырына дейін жауынгерлік әрекеттерді тоқтатуға келісті. Король Эдуард содан кейін Англияға қайтады. 11 қараша Король Эдуард I Йорк қаласында Англия парламентінің отырысын өткізеді, содан кейін Рождестводан кейін көп ұзамай сол жерде қалады. 30 желтоқсан (17 Раби II 700 жылы) Моғол империясының Таяу Шығыстағы Ихан аймағының билеушісі Махмуд Газан, Сирияға басып кіру үшін Евфрат өзенін Қалаат Джабар (қазіргі Ракка) тұсында кесіп өтеді. Дамаск, Алеппо және Сирияның басқа да аймақтарының тұрғындары бірнеше ай бұрынғы қырғынды қайта бастан өткермеу үшін Газаға қарай қашуда. Газан бес аптадан кейін ауа райының суынуына (қатты қар мен жаңбырға) байланысты, оның 12 000 атты әскерінің көбі қырылып, кері қайтады.

Еуропа

Көктемде Чехияның Премислид әулетінен шыққан II Венеславтың басқаруындағы богемиялық әскерлер Померания мен Үлкен Польшаны (Велькопольска) жаулап алды. 28 жастағы Венеслав 1291 жылдан бері Кіші Польшаны (Малопольска) билеп, бірнеше Силезия князьдарын оған адал болуға мәжбүр еткен. Ол корольдік таққа отырып, поляк жерлерін біріктірді. Билігі тұсында Венеслав бірқатар заңдар мен реформалар жүргізді, олардың ең маңыздысы – корольдің тікелей өкілі ретінде шағын аумақты басқаратын староста (немесе "Ақсақал") лауазымын құру болды.

Солтүстік Америка

"Оазисамерикада", қазіргі АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы ата-баба Пуэбло тайпалары Колорадо платосындағы Меса-Верде аймағын қалдырып кетеді.

Туылғандар

21 қаңтар – Роджер Клиффорд, ағылшын дворяны және рыцарь (1322)
28 қаңтар – Чуган Энгетсу, жапон ақыны және жазушысы (1375)
1 ақпан – Болко II Зьебицелік, польша дворяны және рыцарь (1341)
4 сәуір – Констанция Арагондық, арагондық ханшайым (инфанта) (1327)
1 маусым – Томас Бротхертон, ағылшын дворяны және ханзада (1338)
27 қыркүйек – Рейн графы Адольф, неміс дворяны (1327)
9 қазан – Джон де Грей, ағылшын дворяны және рыцарь (1359)
22 желтоқсан – Хутугту Кусала хан, моңғол императоры (1329)
Шарль д’Артуа, неаполитан дворяны, рыцарь және канцлер (1346)
Дионигий ди Борго Сан-Сеполькро, итальян епископы және теолог (1342)
Герард III, голланд дворяны, рыцарь, бейлі және бүлік көтерген басшы (1358)
Гийом де Арсиньи, француз дәрігері және сарай дәрігері (1393)
Гийом де Машо, француз ділмбасы, ақын және композитор (1377)
Иммануил Бонфильс, француз математигі және астрономы (1377)
Яков Серрлік, серб ғалымы, иерарх және аудармашы (1365)
Жанна де Клиссон, француз дворяны және капер (1359)
Йоанна Пфиртская, неміс дворяны (Габсбург әулеті) (1351)
Йоханнес Таулер, неміс уағызшысы, мистик және теолог (1361)
Джон III, голланд дворяны және рыцарь (Регинар әулеті) (1355)
Джон Шеппей, ағылшын әкімшісі, қазынашы және епископ (1360)
Иордан Кведлинбургтік, неміс уағызшысы, жалғызбас және жазушы (1380)
Ричард ФитцРальф, нормандық-ирландиялық архиепископ және теолог (1360)
Саймон Локард (немесе Локхарт), шотланд жер иесі және рыцарь (1371)
Томас Брэдвардин, ағылшын архиепископ және теолог (1349)