Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1766 - 1767 - 1768
1 7 6 6 - 1 7 6 7 - 1 7 6 8
Қаңтар-наурыз
1 қаңтар – Гринвич обсерваториясында британдық астроном Невил Маскелин жариялаған «Теңіз альманахи» мен «Астрономиялық эфемерида» атты алғашқы жылдық том, теңізде бойлықты анықтау үшін ай қашықтығы кестелерін пайдалану арқылы теңізшілерге мүмкіндік береді. 9 қаңтар – Солтүстік Каролинаның Корольдік колониясының губернаторы Уильям Трайон, архитектор Джон Хоукспен Нью-Берн жағалауында салынған, Джордж стиліндегі әсем губернаторлық сарай – Трайон сарайын салу туралы келісімге қол қойды. 16 ақпан – Жаңадан тәуелсіз Корсика Республикасының басшысы Паскуале Паолидің бұйрығымен, шамамен 200 корсикалық сарбаздан тұратын жасақ Солтүстік Италия жағалауындағы Капрая аралына және Генуя Республикасының аумағына шабуыл жасай бастады. 31 мамырға дейін арал қорғаушыларының қарсыласуына тап болып, жаулап алынды. 19 ақпан – Оңтүстік департаменттің (Британияның американдық колонияларына қатысты құқығы бар) британдық мемлекеттік хатшысы Шелберн графы, Батыс Флориданың танылмаған губернаторы Джордж Джонстоунды қызметтен босатып, Лондонға қайтаруға шақырды. 27 ақпан – Испания королі Карлос III бүкіл Испания империясының иеліктерінен иезуиттерді қуу туралы жарлық шығарды. 13 наурыз – Ұлыбританияның қазынашылық канцлері Чарльз Тауншенд, Ұлыбританияның американдық колонияларынан соғыс шығындарын өтеу үшін танылмаған Тауншенд заңдарын қабылдағаннан кейін, Халық палатасының жабық отырысында салықтарды арттырудың кең ауқымды жоспарын ұсынды, көптеген ұсыныстар бір ай ішінде мақұлданды. 14 наурыз – Испанияның Луизиана колониясының губернаторы Антонио де Улоа, капитан Франсиско Риу и Моралесті Миссисипи өзені бойында екі бекініс салуға жіберді, біреуі Сан-Луис қаласында (қазіргі Сент-Луис, Миссури), екіншісі француз тілді акадиялықтар үшін колония құру және өзендегі кемелерді қорғау үшін. 24 наурыз – Испания Франциядан қазіргі Фолкленд аралдарын иеленді, француз адмиралы Луи Антуан де Бугенвильге Форт-Сен-Луи бекінісін салуға жұмсалған қаражатты өтеді. Француздар "les Îles Malouines" деп атаған аралдар испандықтармен "las Islas Malvinas" деп аталды, ал Форт-Сен-Луи Пуэрто-Соледад деп өзгертілді. 1816 жылы Аргентина Испаниядан тәуелсіздігін жариялап, Мальвина аралдарын басып алды; 1833 жылы Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері аралдарды аргентиналықтардан тартып алып, оларды Фолкленд аралдары деп атады, ал Пуэрто-Соледадты Порт-Луис деп өзгертті. 31 наурыз – Испания королі Карлос III-нің 27 ақпандағы жарлығы күшіне енді, ол испан Америкасындағы колонияларда Иса қоғамын (иезуиттерді) таратуға бұйрық берді. Келесі бірнеше айда шамамен 2200 иезуит дін қызметкері мен миссионерлер елден қуылды.
January 1 – The first annual volume of The Nautical Almanac and Astronomical Ephemeris, produced by British Astronomer Royal Nevil Maskelyne at the Royal Observatory, Greenwich, gives navigators the means to find longitude at sea, using tables of lunar distance. January 9 – William Tryon, governor of the Royal Colony of North Carolina, signs a contract with architect John Hawks to build Tryon Palace, a lavish Georgian style governor's mansion on the New Bern waterfront. February 16 – On orders from head of state Pasquale Paoli of the newly independent Republic of Corsica, a contingent of about 200 Corsican soldiers begins an invasion of the small island of Capraia off of the coast of northern Italy and territory of the Republic of Genoa. By May 31, the island is conquered as its defenders surrender. February 19 – The Earl of Shelburne, British Secretary of State for the Southern Department (which has jurisdiction over Britain's American colonies) fires the unpopular Governor of West Florida, George Johnstone, and summons him back to London. February 27 – King Carlos III of Spain issues a decree expelling the Jesuits from the dominions of the Spanish Empire worldwide. March 13 – British Chancellor of the Exchequer Charles Townshend, having already pushed through the unpopular Townshend Acts to recoup war expenses from Britain's American colonies, presents a comprehensive plan for more taxes in a closed door session of the House of Commons, with most proposals passed within a month. March 14 – Antonio de Ulloa, the Colonial Governor of Spanish Louisiana (Luisiana), dispatches Captain Francisco Ríu y Morales up the Mississippi River to establish two forts, one at San Luis (now St. Louis, Missouri) and to set up a colony for displaced French speaking Acadians and protect shipping on the river. March 24 – Spain acquires control of what are now called the Falkland Islands from France, compensating French Admiral Louis Antoine de Bougainville for the money spent on the construction of the settlement at Fort Saint Louis. The islands, named les Îles Malouines by the French, are renamed las Islas Malvinas by the Spanish, and Fort Saint Louis is renamed as Puerto Soledad. In 1816, Argentina declares independence from Spain and takes the Malvinas; and in 1833, Britain's Royal Navy captures the islands from the Argentines and renames them the Falklands, and renames Puerto Soledad as Port Louis. March 31 – Enforcement begins of the February 27 decree by King Carlos III of Spain, ordering the suppression of the Society of Jesus (the Jesuits) in the colonies in Spanish America. Over the next few months approximately 2,200 Jesuit priests and missionaries are deported.
Сәуір-маусым
2 сәуір - Испания империясы мен Неаполь корольдігінде иезуиттерді қуғын-сүргін басталады. 7 сәуір – Бірманың Конбаунг әулетінің әскерлері Сиамның Аюттая қаласын тонап, 15 айдан кейін Бірма-Сиам соғысын (1765–67) аяқтап, төрт ғасырлық Аюттая патшалығын құлатты. 9 сәуірде Аюттая патшасы Еккатхаттың денесі қала қабырғасының ішінде табылған. 3 мамыр – Генуя Республикасының кемелері Капраяға жетіп, корсикандықтарды ығыстыру үшін 150 сарбазды жағаға шығарады, бірақ сандар бойынша артық генуялық теңізшілер «шапшаң қиылып тасталды». 16 мамыр – Марокко сұлтаны Мохаммед бен Абдалланың Испания империясына жіберген елшісі Ахмет әл-Газзал, Испанияда тұтқында ұсталған 300-ге жуық мұсылманмен және 1612 жылы испандықтар тәркілеген қасиетті ислам қолжазбаларымен Маракешке қайтып келді. Босату туралы келіссөздер 1766 жылғы 21 тамызда Газзальдың Испания королі ІІІ Карлоспен кездесуімен басталды. 31 мамыр – Корсика армиясы он апталық науқаннан кейін Генуяның Капрая аралын бағындырды. Ол сондай-ақ Мехетияны да көрді.
April 2 – Suppression of the Jesuits begins, in the Spanish Empire and Kingdom of Naples. April 7 – Troops of the Burmese Konbaung dynasty sack the Siamese city of Ayutthaya, ending the Burmese–Siamese War (1765–67) after 15 months, and bringing the four century old Ayutthaya Kingdom to an end. King Ekkathat is found dead inside the city walls on April 9. May 3 – A fleet of ships from the Republic of Genoa arrives at Capraia and sends 150 men ashore to drive out the Corsicans, but the outnumbered Genoese marines are "quickly cut to pieces". May 16 – Ahmed al Ghazzal, the emissary from Sultan Mohammed ben Abdallah of Morocco to the Spanish Empire, makes a triumphant return to Marrakesh with almost 300 Muslims who had been held captive in Spain, as well as sacred Islamic manuscripts that had been seized by the Spanish in 1612. The negotiation of the release had started with al Ghazzal's meeting with Spain's King Carlos III on August 21, 1766. May 31 – The Genoese island of Capraia is conquered by the Corsican Army after a ten week campaign. he also sights Mehetia.