Кіріспе

1322 1323 1324

1323 жыл (MCCCXXIII) – юлиан күнтізбесі бойынша сенбі күні басталатын кәдімгі жыл.

Қаңтар - наурыз

3 қаңтар – Боробридж шайқасында қарсыласы Томас Ланкастердің екінші графына жеңіс одіс еткен ағылшын Эндрю Харклей Шотландия королі Роберт Брюспен бейбіт келісімге қол қойып, мемлекетке опасыздық жасайды. 14 қаңтар – Бергамолық итальяндық заңгер Бонаграция, Рухани Францискан орденінің атынан, 8 желтоқсандағы Ad conditorem canonum паптық бұйрығына қарсылық білдіріп, Папа Иоанн XXII-ге наразылық танытады. Папа Иоанн бұйрықтың мәтінін қайта қарап, жаңартып шығарады, сонымен қатар Бонаграцияны оның озбырлығы үшін түрмеге қамап жазалайды. 25 қаңтар – Вильнюс, қазір Литваның астанасы, алғаш рет қала ретінде тілге алынады. Литваның Ұлы князі Гедиминастың екінші хаты неміс қалаларына жіберіліп, неміс еврейлерін және басқа немістерді «Вильня» қаласына қоныстануға шақырады. 20 ақпан – Норвегияның регенттік кеңесі 7 жасар король Магнус VII-нің анасы және регенті Ингеборг Хаконсдаттерге қарсы шығып, оның өкілеттіктерін тоқтатады. Ингеборг билікті теріс пайдаланғаны үшін айыпталып, бас регент лауазымынан алынады. 25 ақпан – Карлайл графы Карлайл қамалындағы қамал күзетшісі Энтони де Люси тарапынан опасыздық айыбымен тұтқындалып, Англия королі Эдуард II-ге тапсырылады. 13 наурыз – Варангал қамалы: Сұлтан Ғият әд-Дин Туғлуқ өзінің ұлы Мұхаммед бин Туғлуқ басқаратын әскерді Какатия астанасы Варангалға жібереді, себебі билеуші Пратапарудра салық төлеуден бас тартқан еді. Ол қаланы қоршайды және 8 айлық шабуылдан кейін, 9 қарашада Пратапарудра жеңіліп беріледі.

Сәуір Маусым

11 сәуір – Арбореяның (Италияның Сардиния аралында, астанасы Ористанода) өзін-өзі патша деп жариялаған Игу II, Испанияның Арагон королі Джеймс II-нің вассалы болып, өз билігіндегі сот төрелігіне қатысты династиялық құқықтарын сақтау шартымен, Италия материгіндегі Пиза Республикасына қарсы соғыс ашады және Виллановафорру шайқасында жеңіске жетеді. 23 сәуір – Каринтиялық Елизавета, Сицилияның мұрагер ханзадасы Петрмен үйленеді, ол әкесі Фридрих II-мен бірге Сицилия Корольдігін билейді. 25 сәуір – Николо Писторино, тоғыз жылға жуық қызмет еткен Жакопо Бертольдиден кейін, Венеция Республикасының жаңа Ұлы канцлері болады. 15 мамыр – Люксембургтің Мариесі, 21 қыркүйекте Франция королі Карл IV-ке үйленгеннен кейін, Сент-Шапельде Франция королевасы ретінде ресми түрде тәж кигізіледі. 21 мамыр – Германия билеушісі Генрих II, Мекленбург лорды, Дания королі Кристофер II-мен бейбіт келісімге қол қойып, Росток лордығын бағындыруын бекітеді. 26 мамыр – Литваның Ұлы князі Гедимин, Германия қалаларына үшінші, төртінші және бесінші хаттарын жіберіп, тұрғындарды Литва княздығына қоныстануға шақырады. 31 мамыр – 1274-1276 жылдары Қытайдың Сун әулетінің императоры болған Чжао Сянь, Юань әулетінің моңғол императоры Инцзун үшін қауіп деп есептелгеннен кейін, өлім жазасынан қашу үшін өз-өзіне қол жұмсайды. 11 маусым – Француз папасының легаты Бертран дю Пуже, гибеллиндерге қарсы әскери науқанды басқарып, Миланды қоршайды, бірақ Рим патшасы Бавариялық Людовик IV қалаға көмек үшін Италияға әскер жіберген соң, қоршаудан бас тартады. Ол сондай-ақ, Франциямен бірге Папалық Штаттардың ең күшті одақтасы болып табылатын Неаполь Корольдігіне қарсы өзінің иеліктерін қорғауға да ниеттенді. 28 маусым – Вилла-ди-Киеза қоршауы: Арагон әскерлері, ханзада Альфонсо IV басшылығымен, қоршауды бастайды. Бұл бекітілген қала граф Уголино делла Герардескамен негізделген, бірақ қазір Пиза Республикасының бақылауында. Альфонсо шамамен 1000 әскермен және бірнеше қоршау машиналарын қолданып қалаға шабуыл жасайды, ал қала тұрғындары аштықтан қырылады.

Қазан желтоқсан

8 қазан – Иоанн XXII императорлық сайлауды бекіту құқығын талап етеді және Бавариялық Людовик IV-нің Рим патшасы болу туралы талабынан бас тартуын талап етеді. 16 қазан – Аквитаниядағы Монпезат қалашығының лорды Реймонд Бернард Сент-Сардос ауылын толығымен өртеп, король Карл IV-нің агенті болған француздық патша сержантын дарға асып тастайды. Франция үкіметі Лорд Реймонд Бернарды жалдағаны үшін Англияның Гаскония герцогтығының Бассет баронына кінә тағады. 12 қараша – Папа Иоанн XXII 8 желтоқсанда жарияланған “Ad conditorem canonum” бұйрығына қосымша ретінде “Cum inter nonnullos” атты папалық бұйрықты шығарады, онда Fraticelli-дің Християн апостолдары мен Исаның ешқандай мүлікке ие болмағанын (және кедейлікті христиандық қасиет ретінде жақтағанын) қате идея деп жариялайды. 7 желтоқсан – Ковентри тұрғындары некромантияда сарапшы деп санайтын екі ағылшын – Джон Ноттингемдік және Роберт Ковентрилік король Эдуард II-ні, Винчестердің сэр Хью ле Деспенсерін, сондай-ақ Ковентридің приорын өлтіру үшін сиқыр салуға кіріседі. Джон 20 фунт стерлинг алғаны айтылады, ол өлтіруге арналған нысаналардың балауыз мүсіндерін жасап, оларды келесі алты ай бойы қолданады. Кейіннен екі адам сорқылық жасады деген айыппен сотталады, себебі тағайындалған құрбандардың бірі оның мүсініне ине шаншылғаннан кейін қайтыс болады. 21 желтоқсан – Франция королі Карл, Сент-Сардос оқиғасы үшін Англия королі Эдуардқа қарсы жаза ретінде, Эдуардтың Франция парламентіндегі бас адвокаты Понс Турнемирді тұтқынға алып, Гранд-Шательге қамауға жібереді.