Кіріспе

1566 1567 1568 NOTOC 1567 жыл (MDLXVII) – Юлиан күнтізбесі бойынша сәрсенбі күні басталатын кәдімгі жыл.

Қаңтар-наурыз

20 қаңтар – Рио-де-Жанейро шайқасы: Эстасио де Са басқаратын португалдық әскерлер француздарды Рио-де-Жанейродан толығымен қуып шығарады. 23 қаңтар – 45 жылдық биліктен кейін, Цзяцзин императоры Чжу Хоуконг Қытайдың Тыйым салынған қаласында қайтыс болады. Қаңтар – Капитан Хуан Пардо басқаратын испандық әскер Джоарадағы жергілікті тұрғындардың қонысында Сан-Хуан бекінісін салады. Бұл бекініс қазіргі Солтүстік Каролинадағы еуропалықтардың алғашқы қонысы болып табылады. 4 ақпан – Цзяцзин императорының ұлы, принц Чжу Зайцзи Мин әулетінің тағына Лонцин императоры ретінде отырады. 10 ақпан – Шотландия королевасы Мэридің күйеуі, лорд Дарнли Генри Стюарт Эдинбургтағы Кёрк о'Филдтегі Провост үйінде өлтіріледі. 13 наурыз – Остервель шайқасы: Испан жалдамалы әскер Габсбург Нидерландындағы Антверпенге жақын жерде көтерілісшілер тобын күтпеген жерден шапқылап, жоқ қылады. Бұл шайқас Сеңіміш жылдық соғыстың бастауы болды.

Сәуір-маусым

9 сәуір – Үндістанда, қазіргі Үндістанның Харьяна штатында Танесар шайқасы болды. Моғол императоры Акбар 300 адамымен саньяси индуист сектасының 7000-нан астам жауынгерін жеңіп алды. Акбардың әскерінде екі зеңбірек, 400 мылтық және 75 піл болды. 10 сәуір – Генрих I Нерка Мпуди қазіргі Конго Демократиялық Республикасының батыс бөлігі мен Анголаның солтүстік бөлігіндегі Конго Корольдігінің жаңа билеушісі болды. Генрих өзінің немере інісі Бернардо I-нің орнын басты. 12 сәуір – Bothwell графы шотланд королевасы Мэридің күйеуі Лорд Дарнлиді 10 ақпанда өлтіргені үшін айыптаудан босатылды. Ақталғаннан кейін ол Мэридің жаңа күйеуі болуды жоспарлады. 20 сәуір – Шотландияның дін қызметкерлері мен ақсүйектері тобы "Айнсли тавернасының келісіміне" қол қойып, Ботуэллді Мэри патшайымға лайықты күйеу ретінде ұсынды және оның бұрынғы күйеуін өлтіргені үшін сотталғаннан кейін ақталуын бекітті. 24 сәуір – Ботуэлл Мэриді Дунбардағы сарайында тұтқынға алып, оның сарайдан Эдинбургке баруына кедергі келтіріп, содан кейін зорлады. 15 мамыр – Шотландия королевасы Мэри Ботуэлл графына күшпен үйленді. 24 мамыр – Стур қаны: Ақыл-есі дұрыс емес Швеция королі Эрик XIV және оның күзетшілері Уппсала сарайында тұтқындалған бес ақсүйекті өлтірді. 15 маусым – Шотландия королевасы Мэри Карберри төбесіндегі шайқаста шотланд ақсүйектерінен жеңіліп, Лохлевен сарайына қамалды.

шілде-қыркүйек

24 шілде – Шотландия королевасы Мэри тақтан басқа мәжбүр болды, оның орнына бір жасар ұлы Джеймс VI келді. 25 шілде – Диего де Лосада Сантьяго-де-Леон-де-Каракас қаласын құрды. 29 шілде – Джеймс VI Стерлингте тәж киді. 22 тамыз – Альба герцогы Испанияның зор әскерімен Нидерландыға жіберілді, ондағы көтерілістерді басу үшін. Ол Нидерландының губернаторы ретінде Пармалық Маргареттің орнын басты. Оранж принці Вильгельм заңнан тыс деп жарияланды, ал Эгмонт графы Ламорал түрмеге қамалды. 9 қыркүйек – Түскі ас кезінде Альба герцогы Эгмонт графы Ламорал мен Хорн графы Филипп де Монтморенсиді мемлекеттік қасақаналық үшін тұтқындады. 27 қыркүйек – Инабаяма бекінісінің 2 апталық қоршауынан кейін Ода кланы Жапониядағы Сайто кланынан Гифу бекінісін басып алды. 29 қыркүйек – Францияда екінші дін соғысы басталды, Конде принці Людовик пен Гаспар де Колиньи король Карл IX және оның анасын Мео қаласында тұтқындауға тырысқанда сәтсіз аяқталды. Гугеноттар бірнеше қалаларды (Орлеанды қоса) басып алып, Парижге қарай жорық жасады.

Қазан-желтоқсан

7 қазан – Уэльс тіліне аударылған Киелі кітап аудармалары: Жаңа өсиет алғаш рет Уэльс тілінде Уильям Сейлсберидің грек тілінен жасаған аудармасы бойынша жарияланды. 10 қараша – Сен-Дени шайқасы: Анн де Монморенси 16 000 роялистің әскерімен Конденің 3 500 гугенотына шабуыл жасады. Гугеноттар күтпегендей бірнеше сағат бойы қарсы тұрып, кейін шегінді. Монморенси қаза тапты. 21 қараша (11 айдың 10-күні, Эйроку 10) – Жапонияда Нара префектурасындағы Тодай-дзи Ұлы Будда залы Миёши Нагаитсу мен Миёши кланына қарсы Мацунага Хисахиде жасаған алты айлық қоршаудан кейін қиратылды. Ғибадатхананы 140 жылдан кейін, 1709 жылы ғана қайта салу жұмыстары басталды. 4 желтоқсан – Португалиялық Үндістанның (қазіргі Үндістанның Гоа штаты) вице-королі Антан де Норонха неке, кремация және қасиетті иектің кию рәсімдерін қоғамдық жерлерде өткізуге тыйым салатын жарлықтар шығарды. Басқа ережелер бойынша 15 жасқа толған және одан үлкен барлық жергілікті тұрғындар христиан діни қызметтеріне қатысуға міндетті болды, әйтпесе жазаланды. 12 желтоқсан – Шотландия Парламенті біздің егеменді билеушімізге және оның 1567 жылғы Коронациясына, Шотландия королевасы Мэридің ұлы Джеймс VI-ға және Джеймстің таққа отыруына қатысты актіні мақұлдады, сондай-ақ Джеймсті заңды билеуші ретінде бекітті. Мэридің жартылай бауыры Джеймс Стюарт, Морейдің 1-ші графы, 18 айлық Шотландия королінің атынан билік жүргізу үшін регент болып тағайындалды. Морей сол кезде Шотландияда болмағандықтан, Парламент Морейдің король Джеймс атынан билік ету өкілеттігі үшін жеті регенттен тұратын комитет тағайындады.

Күні белгісіз

Дания және Норвегия королі Фредерик II Норвегияда Фредерикстад қаласын құрды. Виченца қаласында Андреа Палладио жобалаған Вилла Капра "Ла Ротонда" құрылысы басталады. Бұл сәулет тарихындағы ең әсерлі жобалардың біріне айналады. Англиядағы ең көне жеке мектептердің бірі – Регби мектебі негізделді. Құрылғалы бері аз-маз теңіз саудасы болғанымен, Қытайдың Мин әулеті үкіметі хайдзин теңіз саудасы бойынша тыйымды ресми түрде жойып, Жапонияны қоспағанда барлық елмен сыртқы сауданы қайта жаңғыртты.