Кіріспе

1-ші 6-шы 8.1 - Не? 1-ші 6-шы 8.2 - Не? 1-ші 6-шы 8.3 саны.

Қаңтар-наурыз

7 қаңтар – Генуя Республикасы газеттерді және қолмен жазылған жаңалықтар парақтарын рұқсатсыз басып шығаруға тыйым салады; үш айдан кейін тыйым алынып тасталады. 12 қаңтар – Шотландиялық пастор Джеймс Ренвик, Шотландия үкіметінің балама діни көзқарастарды басуына қарсы тұрған Келісімшілердің бірі, Ланарк декларациясын жариялайды. 21 қаңтар – Осман империясының әскері 1683 жылғы Вена шайқасымен аяқталатын Австрияға қарсы соғысқа дайындалу үшін жұмылдырылады. 24 қаңтар – Брюссельдегі алғашқы қоғамдық театр, «Опера дю Куай о Фон» ашылады. 5 ақпан – Жапонияда, Тенна 1 жылының 12-ші айының 28-і күні Эдода (қазіргі Токио) ірі өрт болады. 9 ақпан – Томас Отуэйдің «Venice Preserv'd or A Plot Discover'd» классикалық пьесасы алғаш рет Duke's Theatre театрында қойылады. 11 наурыз – Англияның Лондон қаласында ескі әскерлерге арналған «Челси» корольдік госпиталінің құрылысы басталады. 22 наурыз – Суффолк графтығының Ньюмаркет қаласында өрт шығып, қаланың жартысы өртеліп, айналасындағы Кембриджширдің бір бөлігіне таралады. Тарихшы Лоренс Эшард кейіннен оны «Тағдыр оты» деп сипаттап, король Карл II «жалынның күші жақындағанда бірден өз сарайынан шығарылды» десе, қаланың басқа бөлігіне қауіпсіз жерге көшкеннен кейін, «жел көрінбейтін күшпен басқарылғандай, кенеттен бағытын өзгертіп, түтін мен күлді тікелей оның жаңа тұрағына жеткізіп, оны бірден бұрынғыдай тұруға жарамсыз етті» дейді.

Сәуір-маусым

7 сәуір – Америкадағы өзендерді зерттеуші Рене Роберт Кавельер, Сиер де Ла Саль, Миссисипи өзенінің сағасына жетеді. 9 сәуір – Роберт де Ла Саль Франция үшін осы аумақты Ла Луизиана деп атап, қазіргі Венеция, Луизианаға жақын Миссисипи өзенінің сағасында ойып жазылған тақта мен крестті жерлейді. 6 мамыр – Франция патшасы Людовик XIV өзінің сарайын Версальге көшіреді. 7 мамыр (е.с. 27 сәуір) – Ресей патшасы Федор III қайтыс болғаннан кейін, Федордың кіші інісі, 15 жасар Иванға қарағанда 10 жасар Петр таққа отыруға лайық деп танылады. 11 мамыр – 1682 жылғы Мәскеу көтерілісі: ханзада Иванды қабылдамауына наразы болған және Иванның өлтірілгені туралы қауесеттерге ашуланған халық Кремльге шабуыл жасап, жетекші боярлар мен әскери қолбасшыларды дарға асып өлтіреді. Петрдің анасы Наталья Нарышкина мен Иванның анасы Мария Милославская арасындағы келісім нәтижесінде Иван V және Петр I Ресейдің бірлескен билеушілері болып жарияланады және екеуі де бір айдан кейін таққа кигізіледі. 8 маусым – Ағылшыз сауда кемесі «Жоханна» Оңтүстік Африка жағалауында сүңгіп, 114 экипаж мүшесінің 10-ы қаза табады, бұл Ұлыбританияның Шығыс Үндістан компаниясы флотының тұңғыш жоғалғаны болады. 17 маусым – Индонезияның Бандар-Ламунг қаласы Суматра аралында негізделді. 25 маусым (е.с. 15 маусым) – Иван V мен Петр I Мәскеудегі Успение соборында Ресейдің бірлескен патшалары болып тажына киінді, ал келесі жеті жыл бойы нақты билік олардың үлкен әпкесі София Алексеевнаның қолында болды.

шілде-қыркүйек

19 шілде – Ияс әкесі Йоханнес I-ден Эфиопия императорының орнын иеленеді. 6 тамыз – Осман империясы Киелі Рим империясына соғыс жариялайды және Вена қаласына шабуыл жасау жоспарлайды. 12 тамыз – Везувий жанартауы 10 күнге созылатын белсенділік кезеңін бастайды. 23 тамыз – Кейін Галлей кометасы деп аталатын комета Жердегі бірнеше жерден 2 шамасындағы жарқырауға жетіп, қалың көзбен көрінеді. Артур Сторр оны Солтүстік Америкадағы Мэриленд колониясынан, ал неміс астрономы Йоханнес Хевелиус оны Данцигтен (қазіргі Польшадағы Гданьск қаласынан) өлшейді. Эдмонд Галлей оның 1758 жылы қайта оралатынын болжайды. 25 тамыз – Бидефордтағы әйелдерге жасалған сиқыршылық айыптауынан кейін үш әйел (болжам бойынша) Англияда сиқыршылық үшін дарға асылған соңғылардың бірі болады, бұл оқиға Эксетер қаласында орын алады. 14 қыркүйек – Уэльстің Суонси қаласында Епископ Гор атындағы мектеп негізделді. 24 қыркүйек – Тринь Кан әкесі Тринь Тактың қайтысынан кейін Тонкиннің (Вьетнамның солтүстік бөлігі, оңтүстікке қарай Ха Тинь провинциясына дейін) жаңа билеушісі болып тағайындалады және реформалар бағдарламасын бастайды.

Қазан-желтоқсан

12 қазан – Сұлтан IV Мехмед Стамбулдан Адрианопольге аттанады. 19 қазан – Қара Мұстафа Осман әскерімен Адрианопольге жолға шығады. 27 қазан – Уильям Пенн Пенсильвания штатының Филадельфия қаласын құрайды. 22 қараша – Лондонның Уэппинг ауданында болған өрттен шамамен 1000 үй қирады. 11 желтоқсан – Уильям Пенн 3-ші Барон Балтимор Чарльз Калвертпен Пенсильвания және Мэриленд колониялары арасындағы шекараны 40 градус солтүстік ендігінде белгілеу туралы алғашқы әңгіме өткізеді. 40° солтүстік ендігі Пенсильванияның теңізге қатынасын жоятынын түсінген Пенн, Мэрилендтің бір бөлігін сатып алуды ұсынады. 27 желтоқсан – Германияның Бранденбург сайлау округінен келген отаршылар Бранденбургтің Алтын жағалауындағы Аквидаға жетіп, бес күннен кейін қазіргі Ганадағы қамал құрылысын бастайды.

Туылғандар

25 ақпан – Джованни Баттиста Морганни, итальяндық анатомист (1771 ж. қайтыс болды)
16 сәуір – Джон Хэдли, ағылшын өнертапқышы (1744 ж. қайтыс болды)
17 мамыр – Бартоломей Робертс, әйгілі Қара Барт, Уэльс пираты (1722 ж. қайтыс болды)
17 маусым – Швеция королі Карл XII (1718 ж. қайтыс болды)
10 шілде – Роджер Котес, ағылшын математигі (1716 ж. қайтыс болды)
16 тамыз – Людовик, Бургундия герцогі, Франция тағының мұрагері (1712 ж. қайтыс болды)
29 қазан – Пьер Франсуа Ксавье де Шарлево, француз тарихшысы (1761 ж. қайтыс болды)
күні белгісіз – Маргарета Капсия, фин суретшісі (1759 ж. қайтыс болды)