Кіріспе

1249 1250 1251

1250 жыл (MCCL) – Юлиан күнтізбесі бойынша сенбі күні басталатын кәдімгі жыл.

Әлем

Әлем халқы 400-ден 416 миллион адамға дейін бағаланады. Әлемдік климат Ортағасырлық жылы кезеңнен Кіші мұз дәуіріне өтуде. Орта ғасыр музыкасы: Нотр-Дам полифония мектебі жойылады.

Еуропа

2 ақпан – Король Эрик XI (Эрикссон) қайтыс болады, оның орнына 10 жасар Вальдемар I таққа отырады. Ол Швецияның билеушісі болып сайланады және Фолкунг әулетінің алғашқы швед патшасы атанды. 12 қазан – Англиядағы Ротер өзенінің сағасын күшті дауыл 12 мильге (20 км) батысқа қарай жылжытады; бірнеше күшті дауылдар Ромни Марш аймағындағы жағалау географиясын өзгертеді. 13 желтоқсан – Император Фридрих II қайтыс болып, 23 жылдық "Ұлы аралық заман" басталады. Фридрих – Хогенштауфен әулетінің соңғы Киелі Рим императоры; аралық заманнан кейін империя Габсбургтерге көшеді. Фридрих II, Киелі Рим императорының қайтысымен, оның қарсыластары болған мүше мемлекеттердің Ломбард Лигасы таратылады. Король Афонсо III (Болоньялық) Альгарвені маврлардан жаулап алып, Португалиядан маврларды толықтай қууды аяқтайды. Альберт Магнус мырыш элементін бөліп алып, оны 8-ші ашылған металл деп таниды. Ол сондай-ақ "ориол" сөзін алғаш рет құстың бір түрін (көбінесе алтын ориолды) сипаттау үшін қолданады. Венециядағы (қазіргі Италиядағы) Риальто көпірі понтондық көпірден тұрақты, ағаштан жасалған құрылысқа айналдырылады. Страсбургтегі (қазіргі Франциядағы) Понтс-Куверт бекіністі көпірлері құрылысын аяқтайды. Бовелік Винсент өзінің энциклопедиялық еңбегі Speculum Maius ("Ұлы айна") жұмысын аяқтайды. Франциядағы Ескі Режимнің парламенттерінің біріншісі құрылады. Вильяр де Хоннекурр ағаш кесетін тіс машинасының алғашқы суретін салады. Оксфорд ағылшын сөздігінде көрсетілгендей, "cuckold" сөзі алғаш рет қолданылады.

Азия

9 шілде – Қайымария тайпасы Дамаскты Ән Насир Юсуфқа беру үшін мемлекеттік төңкеріс жасады. Кейіннен қамал гарнизоны оған бас иді. 1251 жылы Бату хан Сібірде курултай шақырып, осы арқылы Моңғол империясының ханы Моңке хан сайланды. Осы жылдан бастап 1275 жылға дейін мұсылман Шоуген Пу, болжам бойынша парсы немесе араб, Сун әулетінің Қуанчжоу қытай теңіз портындағы сауда кемелері комиссары қызметін атқарады, бұл оның қақпайларды жеңуге салған еңбегінің нәтижесінде болды.

Африка

8 сәуір – Фарискур шайқасы: Людовик IX (Қасиетті) Мысырда жетінші крест жорығын жүргізіп жатқанда Бейбарстың мамлюк әскеріне түсіп қалады; кейіннен ол өзін азат ету үшін құн төлеуге мәжбүр болады. 30 сәуір – Людовик IX (Қасиетті) патша бір миллион динар төлем және Дамиетта қаласын тапсырғаннан кейін мысырлық тұтқындардан босатылады. 2 мамыр – Мысырдың Әйюбид билеушісі Әл-Муаззам Туранашаһ өлтіріледі, осымен елдегі Әйюбид әулетінің билігі аяқталады. Оның орнына әйелі, солтан Шажар әл-Дурр келеді. 21 шілде – Айбақ Мысырдың билеушісі болып, Мамлюк сұлтандығының Бахри әулетін құрайды. 5 күннен кейін ол тақтан бас тартып, 6 жасар Әл-Әшраф Мұса номиналды түрде сұлтан деп жарияланады.

Океания

Самоа Тоңға үстемдігінен азат болады, бұл Самоада Малиетоа әулетінің басталуына негіз салады (шамамен дата).

Нарықтар

Фламандтық Дуай қаласы ортағасырлық Еуропадағы алғашқы қайтарылатын жылдық төлемдерді (аннуитеттерді) шығарады, бұл 1218 жылы Реймсте басталған жергілікті мемлекеттік қарызды біріктіру үрдісін бекітеді. Бонсиньори ағайындыларының жетекшілігімен "Гран-Тавола" фирмасына жататын Сиена банкирлері Папалықтың басты қаржыландырушыларына айналады.

Туылғандар

8 сәуір – Иоанн Тристан, Людовик IX-тың ұлы (1270 ж.)
Вальдек графы Адольф II, Лиеж епископы (1302 ж.)
Баденнің Агнес, неміс дворяны (1295 ж.)
Саксонияның Альберт II, неміс дворяны (1298 ж.)
Альберт III, неміс дворяны және рыцарь (1300 ж.)
Альбертус де Чиавари, итальян бас шешені (1300 ж.)
Хиллидің Алламасы, парсы шиит дін ғалымы (1325 ж.)
Ашер бен Йехиель, неміс еврей раввині (1327 ж.)
Савойяның Беатрикасы, швейцариялық дворян (1292 ж.)
Бонконте I да Монтефельтро, итальян генералы (1289 ж.)
Дитер Нассауский, Триер архиепископы (1307 ж.)
Дмитрий Переславский, Киев князі (1294 ж.)
Эскларамунда де Фуа, Майорка королевасы (1315 ж.)
Фра Дольчино, итальян ділдары және реформатор (1307 ж.)
Григорие II Расский, серб монах-жазушысы (1321 ж.)
Гвидо Кавальканти, итальян ақыны және жазушысы (1300 ж.)
Жанна де Монфор, швейцариялық дворян (1300 ж.)
Иоанн IV Ласкарис, Никея императоры (1305 ж.)
Конрад II Мазовецкий, польша дворяны (1294 ж.)
Бургундияның Маргаритасы, Сицилия королевасы (1308 ж.)
Маттео I Висконти, итальян императорлық викарийі (1322 ж.)
Мордехай бен Хиллель, неміс ғалымы (1298 ж.)
Нидзё Тамэё, жапон шенеунігі және ақыны (1338 ж.)
Никлот I, неміс дворяны және рыцарь (1323 ж.)
Рис ап Мареддуд, уэльс дворяны (1292 ж.)
Роберт II, француз дворяны және рыцарь (1302 ж.)
Санчо Арагонский, испан архиепископы (1275 ж.)
Теодор Фрайбергский, неміс физигі (1311 ж.)
Завиш Фалькенштейнский, богемия дворяны (1290 ж.)