Кіріспе

Энергияның көзінен оны қолдануға болатын жерге берілуі – энергияны өндіру орнынан пайдалы жұмыс атқару үшін қолданылатын жерге энергияның қозғалысы. Қуат – бұл уақыт бірлігіне шаққандағы энергия мөлшері. Халықаралық жүйеде (SI): Технология дамығаннан бері, энергияны беру және сақтау жүйелері технологтар мен технология қолданушылары үшін үлкен маңызға ие болды.

Электр қуаты

Электр желілерінің кеңінен орнатылуымен, қуат беру көбінесе электр қуатын берумен байланысты. Айнымалы ток көбінесе артықшылыққа ие, себебі оның кернеуін трансформатор арқылы қуатты үлкен қашықтықтарға жеткізу үшін қолданылатын өткізгіштердегі кедергілік жоғалтуды азайту үшін оңай көтеруге болады; оны қауіпсіз немесе пайдалануға ыңғайлы кернеу деңгейіне төмендету үшін трансформаторлардың тағы бір жиынтығы қажет. Қуат беру әдетте жоғары сымдар арқылы жүзеге асырылады, өйткені бұл ең экономикалық жол. Жер астына жатқан кабельдер арқылы қуат беру тығыз орналасқан қалаларда және жоғары кернеулі тұрақты ток (ЖҚТ) су асты байланыстарында қолданылады. Қуат электромагниттік өрістерді немесе радио толқындарды өзгерту арқылы да берілуі мүмкін; микротолқынды энергия толқын жетектері арқылы қысқа қашықтықта немесе сымсыз қуат беру арқылы бос кеңістікте тиімді түрде тасымалдануы мүмкін.

Механикалық қуат

Электр қуатын беру, ең қысқа қашықтықтардан басқа барлық жерде, механикалық қуатты беруді ығыстырды. 16-шы ғасырдан бастап өнеркәсіптік революция арқылы 19-шы ғасырдың соңына дейін механикалық қуат беру қалыпты жағдай болды. Ең ерте қашықтықтан қуат беру технологиясы су дөңгелектерін алыс орналасқан кендерді сумен тазарту және тұздық ұңғымаларын соруға жалғайтын итергіш таяқшалар немесе шырқағыш сымдар (stängenkunst немесе feldstängen) жүйесін қамтыды. 1780 жылдан бері Bad Kösen қаласындағы мысал, су дөңгелегінен тұз ұңғымасына шамамен 200 метрге, ал одан тұзды су булаңғышына тағы 150 метрге қуат жеткізеді. Бұл технология АҚШ-тағы бірнеше мұнай өндіріс орындарында 21-шы ғасырға дейін сақталды, орталық сорғы қозғалтқышы мұнай аланындағы көптеген сорғыларды қуатпен қамтамасыз етті. Механикалық қуатты тікелей беріліс білігі сияқты қатты құрылым арқылы беруге болады; беріліс механизмдері, электрлік трансформатор кернеуді токқа қатынасты реттегендей, күштің мөлшерін немесе жылдамдықты реттей алады. Зауыттарда айналмалы қуатты қамтамасыз ететін жоғарғы желілік біліктер орнатылған. Агрикола су дөңгелегін көптеген кенді өңдеу машиналарына жалғайтын қысқа желілік білік жүйелерін сипаттады. Агрикола сипаттаған машиналарында біліктен машиналарға тісті байланыстар қолданылса, 19-шы ғасырда жеке машиналарды желілік біліктерге жалғау үшін дискілі белдіктер кеңінен қолданылатын болды. XIX ғасырдың ортасындағы бір зауытта 541 шкивпен 548 метрлік желілік біліктер болған. Гидравликалық жүйелер қуатты беру үшін қысымдағы сұйықтықты пайдаланады; каналдар мен гидроэлектр станциялары кемелерді көтеру немесе электр энергиясын өндіру үшін табиғи су қуатын пайдаланады. Суды сору немесе массаны жоғары көтеру (жел тірбізіш сорғылары арқылы) энергияны сақтаудың бір жолы болып табылады. Лондон гидравликалық желісі 5 МВт жалпы қуатымен Лондон Гидравликалық Энергия Компаниясы басқаратын бес сорғы станциясымен жабдықталған. Пневматикалық жүйелер қуатты беру үшін қысымдағы газдарды пайдаланады; қысылған ауа фабрикаларда және автосервистерде пневматикалық құралдарды іске қосу үшін жиі қолданылады. Мысалы, пневматикалық гайка бұрғышы автомобиль дөңгелектерін стандартты қол құралдарымен салыстырғанда әлдеқайда жылдам бұрап шығаруға және орнатуға мүмкіндік береді. Эдисонның тұрақты ток жүйесін жақтаушылары электр желісінің негізі ретінде пневматикалық жүйені ұсынды. Ниагара шарлауындағы қысылған ауа алыс жердегі тұрақты ток генераторларын іске қосуға тиіс болды. Токтар соғысы ауыспалы токпен (AC) аяқталды, ол ұзақ қашықтыққа қуат берудің жалғыз құралы болды.

Жылу қуаты

Жылу энергиясын мұнай немесе су сияқты жоғары жылу сыйымдылығы бар сұйықтықтары бар құбырлар арқылы, аудандық жылу жүйелерінде қолданылатындай, немесе бөтелке вагон сияқты материалдық заттарды физикалық түрде тасымалдау арқылы, сондай-ақ мұз саудасында тасымалдауға болады.

Химиялық заттар мен отын

Техникалық тұрғыдан қуат беру болмаса да, энергия көбінесе химиялық немесе ядролық отындарды тасымалдау арқылы жеткізіледі. Мүмкін жасанды отындарға радиоактивті изотоптар, ағаш спирті, дән спирті, метан, синтетикалық газ, сутек газы (H2), криогендік газ және сұйытылған табиғи газ (СЖГ) кіреді.