Кіріспе
Канаданың Альберта провинциясы бірпалаталы заң шығарушы органы – Альберта заң шығару жиналысына сайлау өткізеді. Жиналыстың жалпы сайлаулары арасындағы ең ұзақ мерзім бес жылды құрайды, бірақ вице-губернатор кез келген уақытта сайлау шақыруға құқылы. Дегенмен, премьер-министр әдетте вице-губернатордан алдыңғы сайлаудан кейін төртінші немесе бесінші жылы сайлау шақыруды өтінеді. Орын саны уақыт өте келе артты, 1905 жылғы алғашқы сайлауда 25 орын болса, қазіргі күні 87 орынға жетті. Альберта саясатының тарихында үкіметтердің ұзақ мерзімді болуы және үкімет алмасудың сирек кездесуі қалыпты жағдай. 1905 жылдан 2015 жылға дейін провинцияны төрт «династия» басқарды: Либералдық партия (1905–1921); Альбертаның Біріккен фермерлері (1921–1935), Әлеуметтік кредит партиясы (1935–1971) және Прогрессивті консервативтік (PC) қауымдастығы (1971–2015) – бұл Канададағы ең ұзақ саяси династия. Ешқашан азшылық үкімет сайланбаған. Осылайша, Альбертаның саяси тарихының барлық кезеңінде үстемдік құратын партиялық жүйе болды деуге болады, бірақ үстем партия уақыт өте келе өзгеріп отырды. 2015 жылы Альберта тарихында алғаш рет Жаңа демократиялық партия (NDP) үкіметке сайланды. NDP Альбертадағы жалғыз бір мерзімдік үкімет болды. 2019 жылы жаңадан құрылған Біріккен консервативтік партия үкімет құрды. 1905 жылдан 1956 жылға дейін Альберта сайлауларында бір және көп мүшелі округтердің комбинациясы қолданылды. 1905 жылдан 1924 жылға дейін әрбір сайлаушы округте толтырылатын орын санына тең дауыс берді. 1924 жылдан бері әрбір сайлаушы бір ғана дауыс бере алады. 1905 жылдан 1924 жылға дейін қарапайым көпшілік дауыс сайлау үшін жеткілікті болды. 1924 жылдан 1956 жылға дейін әрбір сайлаушы реті бойынша дауыс берді, бұл көп мүшелі округтерде бірден ауыстырылатын дауыс беру және бір мүшелі округтерде тікелей қайта дауыс берудің гибридін жасады, нәтижесінде қалаларда пропорционалды өкілдік, ал басқа жерлерде көпшілік дауыс жеңіске жетті. Канада тарихында пропорционалды өкілдік жүйесін Альберта мен Манитоба ғана белгілі бір мерзімге қолданды, бірақ екі провинцияда да ол толыққанды емес, ішінара қолданылды. 1956 жылдан бері Альберта сайлауларында бір мүшелі округтегі қарапайым көпшілік дауыс беру, сондай-ақ «бірінші келген жеңіске жетті» жүйесі қолданылады.
The Canadian province of Alberta holds elections to its unicameral legislative body, the Legislative Assembly of Alberta. The maximum period between general elections of the assembly is five years, but the Lieutenant Governor is able to call one at any time. However, the premier has typically asked the lieutenant governor to call the election in the fourth or fifth year after the preceding election. The number of seats has increased over time, from 25 for the first election in 1905, to the current 87. Alberta's politics has historically been one of long lasting governments with government changes being few and far between. The province from 1905 to 2015 was ruled by four "dynasties": the Liberal Party (1905–1921); the United Farmers of Alberta (1921–1935), the Social Credit Party (1935–1971), and the Progressive Conservative (PC) Association (1971–2015), the longest political dynasty in Canada. No minority government has ever been elected. Thus, Alberta can be said to have continuously had a dominant party system for its entire political history, though the dominant party has changed over time. In 2015, the NDP were elected to government for the first time in Alberta's history. The NDP had Alberta's only one term government thus far. In 2019 the newly formed United Conservative Party formed the government. From 1905 to 1956, Alberta elections used a combination of single member and multi member districts. From 1905 to 1924, each voter cast as many votes as seats to be filled in the district. From 1924 to the present, each voter has been able to cast just one vote. From 1905 to 1924, plurality was enough to be elected. From 1924 to 1956, each voter cast a ranked ballot, creating a hybrid of Single Transferable Voting in multi member districts and Instant runoff voting in single member districts, producing proportional representation in the cities and majoritarian results elsewhere. Only Alberta and Manitoba have used a proportional representation system for any length of time in the history of Canada, although in both provinces it was applied only partially. Since 1956, Alberta's elections have used single member plurality, also known as First past the post voting.
Қорытынды
Төмендегі кестеде әрбір сайлауда әрбір саяси партияның жеңген орындарының жалпы саны көрсетілген. Кез келген сайлау туралы толық мәліметтер сайлау жылы арқылы жолдың басында берілген, ал сайлаудан кейінгі заң шығарушы орган туралы мәліметтер заң шығарушы орган нөмірінде қолжетімді. 1926 және 1959 жылдардағы сайлау нәтижелері әртүрлі сайлау жүйелері қабылданған кезде айырмашылықтарды көрсетеді, бұл "Сайлау жүйесі" бөлімінде сипатталған. Жыл Орындықтар Жеңімпаз Заң шығарушы орган Либералды НДП Әлеуметтік несие Біріккен фермерлер Доминион Еңбек Ин. Басқа сайланған мүшелер Басқа партиялар Дауыс беруге қатысқандар саны 1905 25 Либералды 3 22 1909 41 Либералды 2 36 2 1 1913 56 Либералды 17 38 1917 58 Либералды 19 34 5 2 Альбертаның Басқа партиялық лигасы 2 әскер мен медбикелердің 2 орындық округте сайлау арқылы сайланған мүшесі 1921 61 Біріккен фермерлер 15 38 4 4 1926 60 Біріккен фермерлер 4 7 43 5 1 1930 63 Біріккен фермерлер 6 11 39 4 3 1935 63 Әлеуметтік несие 2 5 56 81.8% 1940 57 Әлеуметтік несие 1 36 20 1944 60 Әлеуметтік несие 10-шы 2 51 3 4 1948 57 Әлеуметтік несие 11-ші 2 2 51 2 1952 60 Әлеуметтік несие 12-ші 2 3 1 53 1 1955 61 Әлеуметтік несие 13-ші 3 15 2 37 3 1 1959 65 Әлеуметтік несие 14-ші 1 1 61 1 1 1963 63 Әлеуметтік несие 15-ші 2 60 1 1967 65 Әлеуметтік несие 16-шы 6 3 55 1 1971 75 17-ші 49 1 25 1975 75 18-ші 69 1 4 1 59.58% 1979 79 19-шы 74 1 4 58.71% 1982 79 20-шы 75 2 2 66.00% 1986 83 21-ші 61 4 16 2 47.25% 1989 83 22-ші 59 8 16 53.60% 1993 83 23-ші 51 32 60.21% 1997 83 24-ші 63 18 2 53.75% 2001 83 25-ші 74 7 2 53.38% 2004 83 26-шы 62 16 4 1 45.12% 2008 83 27-ші 72 9 2 40.59% 2012 87 28-ші 61 5 4 17 56.96% 2015 87 НДП 29-шы 10 1 54 22 58.4% 2019 87 30-шы 63 24 64.0% 2023 87 31-ші 49 38 62.4%