Кіріспе

Adabas, «adaptable database system» деген сөздің қысқартылған түрі, Software AG компаниясы IBM мейнфреймдерінде жұмыс істеу үшін әзірлеген деректер қоры жиынтығы. Ол 1971 жылы реляциялық емес деректер қоры ретінде ұсынылды. 2019 жылдан бастап Adabas Linux, Unix және Windows сияқты кең ауқымды платформаларда қолдануға арналған. Adabas бір кестеде бірнеше деректер арақатынастарын сақтай алады.

Тарих

Бастапқыда 1971 жылы Software AG компаниясы DOS/360, OS/MFT немесе OS/MVT жүйелерінде жұмыс істейтін IBM мейнфреймдері үшін шығарылған Adabas қазіргі уақытта BS2000, z/VSE, z/OS, Unix, Linux және Microsoft Windows сияқты көптеген корпоративтік жүйелерде қолжетімді. Adabas көбінесе Software AG компаниясының Natural бағдарламалау тілімен бірге қолданылады; Adabas деректер базасы ретінде пайдаланылатын көптеген қосымшалар Natural тілінде жасалған. 2016 жылы Software AG компаниясы Adabas және Natural жүйелеріне 2050 жылға дейін және одан кейін де қолдау көрсетілетінін хабарлады. Adabas – бұл үш негізгі кері тізімдік DBMS пакетінің бірі, ал қалған екеуі Computer Corporation of America’s Model 204 және ADR’s Datacom/DB.

4GL қолдау

1979 жылы Natural енгізілгеннен бастап Adabas дерекқорының танымалдылығы артты. 1990 жылы SAS Adabas-ты қолдауды бастады.

Қарым-қатынассыз

2015 жылы IBM ақ қағазда "Adabas сияқты реляциялық емес деректер базасында жазылған қосымшалар енді кең таралмайды және қабылданған IT индустриясы стандарттарына сай келмейді" деді. Алайда, Adabas деректер базасын реляциялық модельге сәйкес жобалауға болады. Adabas-ты түрлі реляциялық деректер базасына түрлендіруді жеңілдететін құралдар мен қызметтер бар, бірақ мұндай көшірулер көбінесе қымбатқа түседі.

Жабдықтық zIIP өсіру

IBM-нің zIIP (System z Integrated Information Processor) арнайы мақсаттағы процессорлары "Adabas деректеріне тікелей, нақты уақыт SQL сұрауларын жіберуге" мүмкіндік береді (деректер қатынастық емес форматта сақталған болса да).

Табиғи туралы

Natural экранға бағытталған редакторды қамтиды және екі негізгі компоненттен тұрады: жүйе және тіл. Жүйе – пайдаланушы мен өңдеу ортасының барлық басқа компоненттері арасындағы негізгі байланыс құралы. Тіл дәстүрлі тілдерге қарағанда құрылымдық және процедуралық емес. Natural объектілері (бағдарламалар, карталар, деректер аймақтары және т.б.) DOS каталогына ұқсас құрылымдағы кітапханаларда сақталады және 8 символға дейінгі идентификаторлармен аталуы мүмкін. Объектілер, тіпті әртүрлі типте болса да, бір кітапхана ішінде бірдей атауға ие бола алмайды. Natural онлайн және пакеттік режимде орындауды қамтамасыз етеді. Пакеттік бағдарламалар 32 жұмыс файлынан оқи алады/жаза алады және 32 есепті басып шығарады. Natural сонымен қатар интерактивті түзету құралын (debugger) қолдайды, ол әзірлеушілерге кодты қадамдық түрде орындауға және айнымалылардың мазмұнын қарауға мүмкіндік береді. z/OS, z/VSE, BS2000/OS, Linux, Unix және Windows үшін нұсқалары бар.