Кіріспе

Америкалық-канадтық компьютер ғалымы, күрделілік теориясына үлес қосушы.

Зерттеу

Докторлық диссертациясын оқыған кезінде Кук функциялардың күрделілігі, негізінен көбейту мәселесі бойынша жұмыс істеді. 1971 жылы жарияланған «Теореманы дәлелдеу процедураларының күрделілігі» атты мақаласында Кук полиномиалдық уақыт азайту (сонымен қатар Кук азайтуы деп те аталады) және NP-толықтығы туралы ұғымдарды ресми түрде анықтады және Бульдік қанағаттандыру мәселесінің (көбінесе SAT деп белгіленеді) NP-толық екенін көрсету арқылы NP-толық мәселе бар екенін дәлелдеді. Бұл теореманы Леонид Левин тәуелсіз түрде КСРО-да дәлелдеді, сондықтан бұл теорема Кук-Левин теоремасы деп аталды. Мақалада сонымен қатар компьютерлік ғылымдағы ең танымал мәселе – P және NP мәселесі де тұжырымдалды. «P vs. NP» сұрағының мәні, жауабының дұрыстығы мен оңтайлылығы тиімді тексерілетін кез келген оптимизациялық мәселені тиімді алгоритммен оңтайлы шешуге бола ма, дегенде жатыр. Күнделікті өмірде мұндай оптимизациялық мәселелердің көптігін ескере отырып, «P vs. NP» сұрағына оң жауап берудің маңызды практикалық және философиялық салдары болуы мүмкін. Кук тиімді алгоритмдермен шешілмейтін (шешімдерін тексеру оңай) оптимизациялық мәселелер бар екенін болжайды, яғни P, NP-ге тең емес. Бұл болжам есептеу күрделілігі теориясында көптеген зерттеулерге бастады, бұл есептеу мәселелерінің туа біткен қиындығын және қандай мәселелерді тиімді шешуге болатынын түсінуді жақсартты. Дегенмен, бұл болжам әлі де ашық күйде және жеті атақты Мыңжылдық сыйлық мәселелерінің бірі болып табылады. 1982 жылы Кук күрделілік теориясына қосқан үлесі үшін Тьюринг сыйлығын алды. Оның марапатында былай делінген: «Есептеудің күрделілігін түсінуге маңызды және терең үлес қосқаны үшін». Оның 1971 жылы ACM SIGACT есептеу теориясы бойынша симпозиумында ұсынған «Теореманы дәлелдеу процедураларының күрделілігі» атты мақаласы NP-толықтығы теориясының негізін қалады. NP-толық мәселелер класының шектері мен сипатын зерттеу соңғы он жылда компьютерлік ғылымдағы ең белсенді және маңызды зерттеу салаларының бірі болды. 1975 жылы жарияланған «Жоғары конструктивті дәлелдемелер және пропозициялық есептеу» атты мақаласында ол полиномиалдық уақыт тұжырымдамаларын ғана қолдана отырып дәлелдеу ұғымын ресми түрде анықтау үшін PV (Polynomial time Verifiable) теңдеу теориясын енгізді. Ол 1979 жылы студенті Роберт А. Рекхоумен бірлесіп жазған «Пропозициялық дәлелдеу жүйелерінің салыстырмалы тиімділігі» атты мақаласында да маңызды үлес қосты, онда олар p симуляциясы және тиімді пропозициялық дәлелдеу жүйесі туралы ұғымдарды ресми түрде анықтады, бұл қазір пропозициялық дәлелдеу күрделілігі деп аталатын саланың бастауы болды. Олар әрбір дұрыс формуланың қысқа дәлелі бар дәлелдеу жүйесінің бар екендігінің NP = coNP эквивалентті екенін дәлелдеді. Кук студенті Фуонг Те Нгуенмен бірлесіп «Дәлелдеу күрделілігінің логикалық негіздері» атты кітаптың авторы болды. Оның негізгі зерттеу салалары – күрделілік теориясы және дәлелдеу күрделілігі, сонымен қатар бағдарламалау тілдерінің семантикасы, параллель есептеулер және жасанды интеллект салаларында да жұмыс істейді. Оның басқа да үлестеріне шектелген арифметика, шектелген кері математика, жоғары типті функциялардың күрделілігі, талдаудың күрделілігі және пропозициялық дәлелдеу жүйелеріндегі төменгі шектер кіреді.

Басқа да үлестер

Ол күрделілік класын Ник Пиппенгердің құрметіне NC деп атады. SC күрделілік класы да оның есімімен аталған. Ол AC0 күрделілік класының анықтамасын және AC иерархиясын да енгізді. Дон Кнуттың сөзіне сәйкес, KMP алгоритмі сызықтық уақытта біріктірілген палиндромдарды тануға арналған Кук автоматтарынан шабыттанды.

Жеке өмір

Кук әйелімен бірге Торонтода тұрады. Олардың екі ұлы бар, соның бірі Олимпиада чемпионы, теңізші Гордон Кук.