Кіріспе

Америка одақ армиясының генералы (1805–1866)

Сэмюэл Райан Кертис (3 ақпан 1805 – 26 желтоқсан 1866) – американдық әскери шенеунік және Конгресске сайланған алғашқы республикашылдардың бірі. Ол АҚА азамат соғысының Миссисипиден арғы жақтағы операцияларындағы одақ армиясының генералы ретіндегі рөлімен, әсіресе 1862 жылғы Пи-Ридж және 1864 жылғы Вестпорт шайқастарындағы жеңістерімен ең көп танылды.

Ерте өмір, Мексика-Америка соғысы және саясат

Нью-Йорк штатының Шамплен қаласының жанында туған Кёртис 1831 жылы АҚШ Әскери академиясын бітірген. 1832 жылы армиядан кеткенге дейін ол Үнді аумақтарындағы (қазіргі Оклахома штаты) Форт Гибсон бекінісінде қызмет еткен. Ол Огайо штатына көшіп, онда Маскингм өзенін жақсарту жобаларында азаматтық инженер ретінде жұмыс істеді, ал 1841 жылы заңгер болды. Мексика-Америка соғысы кезінде ол Огайо еріктілерінің 3-ші полкінің полковнигі болып тағайындалды және бірнеше оккупацияланған қалалардың әскери губернаторы қызметін атқарды. Соғыстан кейін, 1850 жылдары ол Айова штатының Де-Мойн қаласында өзендерді жақсарту жұмыстарының бас инженеры, Сент-Луис қаласындағы коммуналдық инфрақұрылымдық жұмыстардың және Айовадағы Америка Орталық темір жолының бас инженеры болып қызмет етті. 1856 жылы ол Кеокук қаласының мэрі болды және сол жылы АҚШ Өкілдер палатасына Айова штатының 1-ші сайлау округінен республикашыл өкіл ретінде сайланды. Кёртис пен Тимоти Дэвис (сол күні Айова штатының 2-ші сайлау округінен сайланған) – АҚШ Өкілдер палатасына сайланған алғашқы Айовалық республикашылар еді. Кёртис 1858 және 1860 жылдары қайта сайланды; Конгресте болған кезінде ол құрлықтық теміржолдың жақтаушысы болды.

Азамат соғысындағы қызмет

Ол Авраам Линкольннің қолдаушысы болды және Линкольн әкімшілігінің кабинетінде қызмет атқаруға үміткер болды. Алайда, Азамат соғысы басталғаннан кейін, Кертис 1861 жылдың 1 маусымында 2-айовалық жаяу әскер полкінің полковнигі етіп тағайындалды, бұл оны сол жылдың 4 тамызында конгрессмендік креслосынан кетуге мәжбүр етті. Кейіннен ол бригадир генерал болып, 1861 жылдың 17 мамырына дейін жоғарылатылды. Сент-Луис қаласында (Миссури штаты) жағдайды ұйымдастырғаннан кейін, Кертиске 1861 жылдың 25 желтоқсанында генерал-майор Генри В. Галлек Оңтүстік-Батыс армиясының басшылығын тапсырды. Армия бастапқыда үш дивизиядан тұрды: 1-ші дивизияны бригадалық генерал Франц Сигел, 2-ші дивизияны бригадалық генерал Александр Асботт, ал 3-ші дивизияны полковник Джефферсон С. Дэвис басқарды. Алайда, армиядағы көптеген неміс иммигранттары арасында зор ықпалға ие болған неміс ұлты Зигель өзі армия басшысы болып тағайындалмағаны үшін отставкаға кетумен қорқытты. Кертис оған негізінен неміс иммигранттарынан тұратын алғашқы екі дивизияның жалпы басшылығын берді, ал полковник Юджин А. Карр басқаратын 4-дивизияны құрды. Кертис штаб-пәтерін Арканзастағы одақтың бақылауын нығайту үшін оңтүстікке, Миссури штатының Ролла қаласына көшірді. 1862 жылдың наурыз айында оның әскері Арканзастың солтүстік-батысындағы Пи Ридж шайқасында жеңіске жетті. Ол табысқа жету үшін мақтан тұтқан емес, керісінше, ойға батты. Шабыс біткеннен кейін бірнеше күн өткен соң ол былай деп жазды: "Көрініс үндемейтін және қайғылы. Құсқар мен қасқыр енді билікте, ал өлген достар мен жаулар бір жалғыз қабірде жатыр". Ол өзінің табысы үшін 1862 жылдың 21 наурызынан күшіне енген генерал-майор болып тағайындалды. Сол наурыз айының соңында өзінің жоғарылатылуы туралы естіген күні оның жиырма жасар қызы Сейди Сент-Луисте обадан қайтыс болғанын да білді. Пи Ридж шайқасынан кейін Кертистің кішкентай армиясы шығысқа қарай жылжып, солтүстік-шығыс Арканзасқа шабуыл жасап, шілдеде Арканзастың Хелена қаласын басып алды. Қыркүйекте Кертиске Миссури округінің басшылығы тапсырылды, бірақ Линкольн оны қайта тағайындауға мәжбүр болды, өйткені Кертистің құлдырауға қарсы көзқарастары Миссури губернаторымен қақтығыс тудырды. Ол Канзас және Үнділер аумағы департаментіне қайта тағайындалды. 1863 жылдың қазан айында оның ұлы, майор Генри Зара Кертис, бригадалық генерал Джеймс Г. Бланттың адъютанты, Квантрилдің жасақтарынан қаза тапты. Бакстер-Спрингс шайқасында Квантрилдің адамдары федералдық киім киіп, ешқандай жарылқау көрсетпеді. Сэмюэл Кертис ұлының құрметіне Форт Зараны атады. 1864 жылы Кертис Миссуриге қайтып, генерал-майор Стерлинг Прайс басқарған Конфедерация басқыншылығына қарсы күресті. Кертис өзінің департаментінің күштерін біріктірді, оның ішінде Канзас штатының бірнеше полкі мен милициясы, және өз күшін Шекара армиясы деп атады. Прайстың шабуылы Кертистің Вестпорт шайқасындағы жеңісімен тоқтатылды. Кертис кейін мүлдем басқа қарулы қақтығысқа қайта тағайындалды, ол армияның "Солтүстік-Батыс департаментіне" басшылық етті, ол оңтүстік Миннесота мен Дакота аймағындағы отарлаушыларға қарсы америкалықтардың көтерілісіне әскери жауап берудің соңғы кезеңінде болды.

Кейінгі өмір және өлім

1865 жылдың соңында ол Айоваға қайтып келді, онда ол келесі жылы Кунсл-Блаффс, Айовада қайтыс болғанға дейін Юнион Пасифик темір жолының құрылысына қатысты. Ол Кеокук қаласындағы Оукленд зиратында жерленген.