Кіріспе

Телекоммуникация саласында коллинеарлық антенна массиві (кейде коллинеарлық антенна массиві деп те жазылады) – дипольдік немесе төрт ширек толқындық антенналардың массиві, әр антеннаның сәйкес элементтері параллель және коллинеарлы; яғни, олар бір ортақ ось бойымен орналасқан. Коллинеарлық массивтер – жоғары күшейтуге ие, толық бағытты антенналар. Дипольдер де, төрт ширек толқынды монопольдер де тік бағытталғанда бос кеңістікте толық бағытты сәулелену үлгісін көрсетеді; олар антеннаға перпендикуляр барлық азимуттық бағыттарда тең радио қуатын сәулелендіреді, сигнал күші антенна осінде нөлге дейін төмендейді. Көптеген антенналарды тік коллинеарлық массивке жинақтаудың мақсаты – көлденең бағытта сәулеленетін қуатты арттыру және аспанға немесе жерге қарай сәулеленетін қуатты азайту, онда ол тиімсіз кетіп қалады. Олар тік поляризацияланған радио толқындарын сәулелендіреді. Теориялық тұрғыдан алғанда, идеалды жоғалтусыз антенналарды осылай жинақтағанда, олардың санын екі есе көбейту күшейтуді екі есеге арттырады, 3,01 дБ-ға дейін. Бірақ практикада, күшейту радиацияның жетілмей таралуы мен жоғалтуларға байланысты одан төмен болады. Коллинеарлық массивтер көбінесе дипольдер қатарынан құрастырылады, бірақ фазалық төрт ширек толқындық антенналар қатарынан да құрастырылуы мүмкін. Бұл конфигурацияда массивтегі жеке сәулелендіргіштер көбінесе коаксиалды қоректендіру желілерінен жасалады, бір элементтің орталық өткізгіші жоғарыдағы элементтің экранына электрлік түрде қосылады, және т.б., күшейту немесе жалпы ұзындық талаптарына сәйкес элементтер санына дейін кезекпен. Соңғы немесе «жоғарғы» элемент – төмендегі элементтің орталық өткізгішіне тікелей қосылған төрт ширек толқынды сәулелендіргіш. Мұндай коллинеарлық антенна әдетте шыны талшықтан жасалған радиодомаға орналасады, бұл салыстырмалы түрде нәзік коаксиалды элементтерге қолдау көрсетуге және сыртқы ортадан қорғауға мүмкіндік береді. Үшінші типтегі коллинеарлық массив, әуесқойлық радионың VHF/UHF қолданыстарынан тыс жерде сирек кездеседі, қажетті фазалық ығысуды қамтамасыз ету үшін әрбір жақын жұп элементтердің арасында фазалық орамдары бар жарты толқынды монополь элементтерін пайдаланады. Бұл тип орамдардағы жоғалтуларға байланысты тиімділігі төмен, бірақ элементтер өздерін-өздері қолдап тұра алатындықтан, қорғаныш радиодомасының қажеті болмайды. Коллинеарлық массивтер көбінесе полиция, өрт сөндіру, жедел жәрдем және такси диспетчерлері сияқты көліктердегі екі тарапты радиобайланыспен байланысатын жерлік мобильді радио жүйелерінің базалық станциялары үшін антенна ретінде қолданылады. Олар кейде телехабар тарату үшін де қолданылады.