Кіріспе

Канадалық хоккейші (1976 жылы туған)

Шелдон Сурай (1976 жылдың 13 шілдесінде туған) – Канаданың бұрынғы кәсіби хоккейде ойнаған қорғаушысы. Ол Ұлттық хоккей лигасында (НХЛ) 13 маусым ойнады, оның ішінде «Нью-Джерси Девилс», «Монреаль Канадиенс», «Эдмонтон Ойлерс», «Даллас Старс» және «Анахайм Дакс» командаларында өнер көрсетті. Ол ең бастысы, күшті шайба лақтыруымен танымал болды, бір кезде 2009 жылғы шеберліктер сайысында НХЛ-дің ресми емес рекордын орнатқан еді. Ол НХЛ-дегі алғашқы ойынын 1997-98 маусымында өткізді. Жаңа маусымын 60 ойында 3 гол және 10 ұпаймен аяқтады, бірақ ең маңыздысы, ол НХЛ-дің тұрақты ойыншысы бола алатынын көрсетті. Өзінің алғашқы НХЛ голын 1997 жылдың 16 желтоқсанында «Нью-Йорк Рейнджерс» командасына қарсы өткен ойында 3:3 есебімен тең түскенде соңғы минутта соқты, бұл «Девилс» командасына 4:3 есебімен жеңіс сыйлады. Сурай 1997 жылдан 1999-2000 маусымының ортасына дейін «Нью-Джерси» командасында ойнады, ол үлкен, сенімді, физикалық тұғырлы қорғаушы ретінде танылды. Алайда, «Девилс» командасы 1999-2000 маусымының соңында Стэнли кубогы үшін күресуге дайындалып, қорғау шебінен көбірек шабуылдық күш қажет деп ойлағандықтан, Сурай 2000 жылдың 1 наурызында Владимир Малаховқа алмастырылып, «Монреаль Канадиенс» командасына ауыстырылды.

Монреаль канадиандары (20002007)

Сорайдың өнер көрсетуі «Канадиенс» клубына ауысқаннан кейін жақсара бастады. «Дьяволз» клубынан ауысқан кезде ол бар болғаны сегіз ұпай жинаған еді, барлығы да нәтижелі пас болды. «Канадиенс» сапында 19 ойында үш гол соғып, маусымдағы гол соғу бойынша жеке рекордын жаңартты және 71 ойында 11 ұпай жинап, жалпы ұпай бойынша жаңа жеке рекордын орнатты. Ең маңыздысы, Монреальге келгеннен кейін ол қауіпті шабуылын жиі пайдалана бастады. 2000–01 жылғы маусымда жарақаттар оны тек 52 ойынға қана шектеді, бұл өткен жылғыдан 19 ойын кем, бірақ Сорай бұрынғы маусымдағы көрсеткіштерін голдар (3), нәтижелі пас (8) және ұпайлар бойынша қайталады. 2001–02 жылғы маусымды ол сәтті бастады, бұрынғы көрсеткіштерін жаңаруға мүмкіндік алды, өйткені 34 ойында үш гол мен бес нәтижелі пас берді, жарақаттармен күресіп ойнады. 2001–02 жылғы маусымда ол өзінің мансабындағы алғашқы қуатты ойын голын соқты, ал «Канадиенс» клубы Сорай сияқты қатты шайба соға алатын ойыншының маңызын түсіне бастады. Алайда, ол білезігіне жарақат алды, ол жыл бойы оны мазалады, және маусымның көп бөлігінде ойнағанына қарамастан, Сорай маусым соңында ойнауды тоқтатты. Білезік жарақатының салдарынан ол 2002–03 жылғы маусымды толығымен өткізіп алды, қалпына келтіруге және күшін қайтаруға тырысты. Бірақ 2003–04 жылғы маусымда Сорай «Канадиенс» клубына оралып, өте табысты маусым өткізді, 15 гол мен 35 ұпай жинады. Ол шабуылдық қабілетінің күрт дамуымен баршаның күтімін асырып түсті, әсіресе осыған дейін НХЛ мансабында қорғанысқа баса назар аударатын ойыншы ретінде танымал болғандықтан. Бұл, әрине, оның күшті шабуылы мен денсаулығының қалпына келуінің нәтижесінде мүмкін болды, ол бұрынғыдан да жиі шабуылдайтын, ал «Канадиенс» оған қуатты ойынға қатысуға және жалпы мұзға шығу уақытын ұлғайтуға мүмкіндік берді. Осы маусымда ол 2004 жылғы «Жұлдыздар ойынына» алғаш рет қатысты және дағдылар байқауындағы ең күшті шабуыл сынында жеңіске жетті. Ол да, Адриан Аукоин де 102,2 миль/сағ жылдамдықпен шабуылдады. 2004–05 жылғы НХЛ локдауты кезінде ол шведтік «Элитсериен» лигасының «Ферьестад БК» клубында ойнады. Швецияда болған кезде Сорай хоккей жазушысы Дэйв Стаббстың көмегімен «Монреаль Газетте» газетіне хаттар жазды. Хаттар Сорайдың жаңа елдегі тәжірибесін және Солтүстік Америка стилімен салыстырғанда шетелде танымал ойын стилін баяндады. Ол сондай-ақ 2005 жылғы IIHF әлем чемпионатында Канада құрамасының құрамында ойнап, өз елінің атынан халықаралық аренада өнер көрсетті. Локдауттың салдарынан бұл турнирде әдеттегіден гөрі НХЛ ойыншыларының үлесі жоғары болды, және Сорай солардың бірі болды. Сорай локдауттан кейін 2005–06 жылғы маусымды сәтті өткізді, 12 гол соғып, 39 ұпай жинады. Алайда, 2006–07 жылғы маусымда Сорай НХЛ-дегі ең үздік қорғаушылардың біріне айналды, 26 гол, 38 нәтижелі пас және 64 ұпай жинады, команданың голдар мен ұпайлар бойынша екінші орынына, ал нәтижелі пас бойынша үшінші орынына ие болды, бұл қорғаушы үшін керемет жетістік. Оның шабуылының репутациясы Лигада өсе берді, қарсыластарда қорқыныш туғызатын деңгейге жетті. Бұл маусымда ол өте табысқа жетті, тіпті 2006 жылдың 2 желтоқсанындағы ойында оны әуесқой ретінде пайдаланды. Бұл гол Торонто «Мейпл Лифс» клубының қақпашысы Эндрю Рейкрофтқа шабуыл кезінде соғылды, бұл Монреальдің 4-3 есебімен жеңіске жеткеніне себеп болды. 2007 жылдың 5 сәуірінде Сорай қорғаушылардың бір маусымдағы ең көп қуатты ойын голы соққан рекордын жаңартты, ол маусымда 19-шы голын соқты. Бұрынғы рекордты Нью-Йорк «Айлендс» клубының Денис Потвин (1974–75) және Ванкувер «Канукс» клубының Адриан Аукоин (1998–99) бөлісіп иеленген. Сорай сол маусымда екінші рет НХЛ «Жұлдыздар ойынына» шақырылды, бұл жолы бастапқы құрамда ойнады және дағдылар байқауында 100,0 миль/сағ жылдамдықпен шабуылдап, екінші орынды иеленді, ал жеңімпаз Здено Чара 100,4 миль/сағ жылдамдықпен шабуылдады. Бұл Сорай үшін тамаша маусым болды, өйткені ол барлық НХЛ қорғаушыларын гол соғу бойынша басып өтті және ұпайлар бойынша үшінші орынды иеленді, тек Скотт Нидермайер мен Сергей Гончардан ғана қалып қойды. 2007 жылғы маусым соңына қарай Сорайдың шектеусіз агент ретінде ең үздік қорғаушылардың бірі болатыны анық болды.

Эдмонтон Ойлерс (2007-2011)

Маусымнан тыс кезеңде Сурай шектеусіз еркін агент мәртебесіне ие болды және 2007 жылдың 12 шілдесінде өзінің сүйікті командасы – Эдмонтон Ойлерс клубымен бес жылға 27 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Дегенмен, Ойлерс сапындағы дебюттік маусымы оның армандағандай болмады, себебі жарақаттар оны тек 26 ойынға қана қатысуға мүмкіндік берді. Жаңа ғана иық жарақатынан жазылып, жаттығу лагеріне келген Сурай, осы жарақатпен ойнады, бірақ маусымның алғашқы алты ойынында болған төбелес кезінде иығын қайта жарақаттап алды және келесі 55 ойынды өткізіп алды. Бірақ 2008–2009 жылдары жарақаттан кейін жақсы қалпына келген ол 23 гол мен 53 ұпай жинап, тағы да НХЛ All Star ойыншысы атанды. Ол сол жылы өткен ең күшті шабуыл жарысында үшінші орынды иеленді, шайбаны 102,3 миль/сағат жылдамдықпен жіберді, бұл көрсеткішпен Нэшвилл Предаторс клубының Ши Веберін (103,4) және Бостон Брюинс клубының Здено Чарасын (105,4) басып өтті. Бірақ 2009 жылдың 4 қаңтарында Ойлерс клубында өткен дағдылар сайысында Сурай НХЛ-дегі ең күшті шабуыл бойынша ресми емес рекордты орнатты. 106,7 миль/сағат жылдамдықпен жіберген шайбасы, бұрынғы ресми емес рекорд иесі Чэд Килгердің 2006 жылы Торонто Мейпл Лифс клубындағы дағдылар сайысында көрсеткен 106,6 миль/сағат көрсеткішін арттырды. Алайда, бұл рекорд ресми деп танылмады, себебі Лига жеке командалардың дағдылар сайыстарын мойындамайды және НХЛ All Star ойынындағы дағдылар сайысының нәтижелерін пайдаланады. Сурайдың бұл ресми емес көрсеткіші 2012 жылдың 28 қаңтарына дейін Здено Чарадан асып түспеді, ол 2012 жылғы All Star ойыны алдындағы дағдылар сайысында 108,8 миль/сағат жылдамдықпен шайба жіберіп, Сурайдың көрсеткішін басып өтті және жаңа ресми рекордты орнатты. Сурай 2008–2009 маусымындағы өте табысты ойындары үшін қызықты лақап атқа ие болды. 2008 жылдың 3 желтоқсанында Далас Старз клубымен өткен ойында (5–2 есебімен жеңіс) Старз клубының комментаторлары оны шайбасын жіберу қабілетіне байланысты «Стадли Уодербомб» деп атады. 2009–2010 маусымында жарақаттар қайтадан орын алды. Маусымның үшінші ойынында, 2009 жылдың 8 қазанында Калгари Флеймс клубының капитаны Жаром Игинла оны тақтаға қатыстырып, миын сілкіндірді. Бұл жарақатқа қоса, Игинламен болған төбелес кезінде алған қол жарақаты (және одан кейін туған инфекция) оны тек 37 ойынға қатысуға мүмкіндік берді, онда Сурай тек төрт гол мен 13 ұпай жинады. 2010 жылғы маусымнан тыс кезеңде, Сурай Ойлерс басшылығымен оның түрлі ауруларын емдеу тәсіліне қатысты келіспеушіліктерді келтіре отырып, Эдмонтоннан сауда жасауды сұрады. Ойлерс бұған ашуланып жауап берді және бұқаралық ақпарат құралдарындағы жағымсыз пікір алмасулар орын алды, нәтижесінде команда Сурайды басқа НХЛ клубы талап етуіне үміттене отырып, трансфер тізіміне қойды, соның арқасында Эдмонтон оның келісімшартының қалған бөлігі үшін жауапкершіліктен босатылар еді. Алайда, оның жоғары жалақысы мен өткен жылғы жарақаттарына байланысты, көптеген НХЛ клубтары 100% денсаулығына сенімді болмаған, бірақ талантты ойыншы үшін мұндай үлкен қаржылық тәуекелге баруға дайын болған жоқ. Сурай трансфер тізімінен алынып тасталды және басшылық оған Ойлерс клубының жаттығу лагеріне қатыспауын бұйырды. 2010 жылдың 6 қазанында Сурай Америка хоккей лигасына (АХЛ) жіберілді, ол Вашингтон Капиталз клубының жасөсперімдер клубы – Херши Беарс клубына жалға берілді. Сурай кіші лигаға ауысуын қабылдады және АХЛ-де жақсы маусым өткізді, сонымен қатар өзінің жарақаттарынан жазылуға тырысты. НХЛ-дегі сауда мерзіміне дейін, Ойлерс Сурайды екінші рет трансфер тізіміне қойды, оның жалақысын босатуға тағы да тырысты. Алайда, НХЛ клубтары Сурайдың жоғары жалақысы мен жарақат алу қаупіне қатысты алаңдаушылықтарын тоқтатқан жоқ, сондықтан ол екінші рет трансфер тізімінен алынып тасталды және Сурай мен Эдмонтон лагері арасындағы қарым-қатынас бұрынғыдан да нашарлады. Соңында, 2011 жылдың жазында Эдмонтон Сурайдың келісімшартының бесінші және соңғы жылын сатып алды. Бұл Сурайға еркін агент мәртебесіне ие болуға және тағы да басқа командамен НХЛ деңгейінде ойнауға мүмкіндік берді.

Dallas Stars (20112012)

Бос агент мәртебесіне ие болғаннан кейін, Сурай 2011 жылдың 1 шілдесінде «Даллас Старз» клубымен бір жылдық келісімшартқа отырды. Жарақатынан жазылған Сорай «Жұлдыздар» сапына табысты оралды, бұрынғыға қарағанда қорғанысқа көбірек назар аударды, әсіресе тең күшпен ойнағанда. Дегенмен, ол әлі де көп уақытты қысқа шабуылда өткізді, онда оның күшті шабуылы қарсыластың қақпашыларына қиындық тудыратын еді, және оны бұрынғыдай соққы жасауға ынталандырды. «Жұлдыздар» клубы Сурайдың физикалық стилін мойындағанмен, оның денсаулығын сақтау үшін, оның жиі төбелес жасауына қарсы екенін ашық айтты, бірақ оған мүлде төбелес жасамауды тікелей бұйырған жоқ. 2011 жылдың 4 қарашасында Сурай мансабындағы 100-ші НХЛ голын соқты, нәтижесінде «Колорадо Аваланш» командасымен 7:6 есебімен жеңіске жетті. Танысы болғандай, ол қысқа шабуыл кезінде шабуылмен соққан гол еді. Сурай өзінің физикалық ойын стилі мен күшті соққысы үшін Далластағы жанкүйерлердің, командаластарының және жергілікті БАҚ өкілдерінің құрметіне ие болды, сонымен қатар «Эдмонтон Ойлерс» клубымен болған жанжалынан кейін жоғалған жақсы қарым-қатынасты қалпына келтірді. Ең бастысы, Сурай қайтадан үнемі денсаулыққа ие болды. 2011 жылдың 23 желтоқсанында «Нэшвилл Предаторс» клубымен өткен ойында допты блоктау кезінде білезігіне жарақат алғандықтан бірнеше ойынды өткіргеніне қарамастан, ол қаңтар айының басында «Даллас» құрамына оралды және олардың қорғаныс шебінің маңызды мүшесіне айналды. 2011–12 маусымын 64 ойында 6 гол, 15 нәтижелі пас және 21 ұпаймен аяқтады.

Анахайм қаздар (20122013)

2012 жылдың 1 шілдесінде Сорай «Анахайм Дакс» командасымен үш жылдық, 11 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. 2012–13 жылғы лок-аут салдарынан қысқартылған маусымда ол денсаулығын сақтап, «Даллас» командасынан әкелген күшті қорғаныс ойынын жалғастырып, мансабындағы ең жақсы «плюс-минус» көрсеткішін +19 деңгейіне жеткізді. Сондай-ақ, ол 44 ойында жеті гол мен он нәтижелі пас беріп, өзінің қуатты шабуылын пайдаланды, нәтижесінде «Дакс» командасы 2013 жылғы Стэнли кубогы плей-оффына қатысуға мүмкіндік алды. Сорай үшін бұл 2005–06 жылдан бері Стэнли кубогы плей-оффында алғашқы қатысуы болды. 2013 жылдың 17 сәуірінде «Коламбус Блю Джекетс» командасына 3:2 есебімен қосымша уақытта жеңілген кездегі соңғы нәтижелі пасы Сорай үшін жеке жетістік болды, ол оның НХЛ мансабындағы 300-ші ұпайы еді. 2014 жылдың қаңтарында Сорай иық/білезік жарақатымен сақтық тізіміне енгізілді. Ол екі жыл бойы шектеусіз агент болғаннан кейін 2015 жылдың 30 маусымында зейнетке шықты.

Жеке өмір

Сорей Альберта штатының Елк-Пойнт қаласында Ричард Сорей мен Лилиан Паренто отбасында дүниеге келген. Ол метис тегінен шыққан және одан екі жас үлкен әпкесі бар. Кішкентай кезінде Сурай отбасымен Балық көліндегі метис қонысынан Альбертадағы шағын қауымға көшіп келді, себебі әпкесі мектепке баруы керек болды. Тағы екі жылдан кейін олар қайтадан көшіп, Сурай ұйымдастырылған спортпен айналысуы үшін жағдай жасады. Оқушы болып оқып жүргенде ата-анасы ажырасып, алдымен анасымен, ал тоғыз жасқа келгенде әкесімен бірге тұрды. Өсіп келе, ол бұрынғы командаласы Фернандо Писанимен бірге Архиепископ О'Лири католик жоғары мектебінде оқыды. Сорайдың қолында толық бас киіммен метис басшысының татуировкасы бар. Оның айтуынша, бұл татуировка оған жергілікті және метис балалары үшін жақсы үлгі болуды еске салады, өйткені ол өзінің метис мұрасын мақтан тұтады. Сорай 2002 жылдан 2007 жылға дейін «Baywatch» телесериалының бұрынғы актрисасы Анжелика Бриджеске үйленген. Олардың екі қызы бар. 2020 жылдың тамызында Сурай Тесс Анникке ұсыныс жасады. Олар 2021 жылдың 12 қыркүйегінде Айдахо штатының Кёр-д'Ален қаласында неке қиды. Анник пен Сурай қазір Лас-Вегаста тұрады. Сорай бұрынғы НХЛ қақпашысы Мартин Бродеур және Монреаль рестораторы Андреа Делл'Орефиспен бірге Ривиер-де-Прери пиццериясының иегері.