Кіріспе

Көшейткіштің өнімділігін бағалауға қолданылатын көрсеткіштер. Шу көрсеткіші (NF) және шу коэффициенті (F) – сигнал тізбегіндегі компоненттердің әсерінен сигнал-шу қатынасының (SNR) нашарлауын көрсететін өлшемдер. Бұл өлшемдер күшейткіштің немесе радио қабылдағыштың өнімділігін бағалау үшін қолданылады, олардың төмен мәндері жақсы өнімділікті білдіреді. Шу коэффициенті – құрылғының шығыс шу қуатының, стандартты шу температурасы T0 (әдетте 290 К) кезінде кіріс терминалдағы жылу шуына қатынасы. Сондықтан шу коэффициенті – құрылғы шуды қоспағанда қалған шығыс шуға шаққандағы нақты қатынас, яғни кіріс SNR-ның шығыс SNR-ға қатынасы. Шу коэффициенті мен шу көрсеткіші байланысты: біріншісі – өлшем бірлігі жоқ қатынас, ал екіншісі – шу коэффициентінің логарифмі, децибелмен (dB) беріледі.

Жалпы

Шу көрсеткіші – бұл нақты қабылдағыштың шу шығысы мен стандартты шу температурасы T0 (әдетте 290 K) кезінде сәйкес келетін көздерге қосылғанда, бірдей жалпы күшейту мен жолақтық ені бар "идеалды" қабылдағыштың шу шығысы арасындағы айырмашылықты (децибелдермен (дБ) өлшенген). Қарапайым жүктемеден таралатын шу қуаты kTB-ға тең, мұнда k – Болцман тұрақтысы, T – жүктеменің абсолюттік температурасы (мысалы, резистор), ал B – өлшеу жолағының ені. Бұл шу көрсеткішін жердегі жүйелер үшін пайдалы өлшемге айналдырады, онда антеннаның тиімді температурасы әдетте стандартты 290 K-қа жуық болады. Осы жағдайда, шу көрсеткіші, мысалы, екіншісінен 2 дБ жақсырақ бір қабылдағыш, шығыс сигнал-шу қатынасын екіншісіне қарағанда шамамен 2 дБ жақсырақ етеді. Алайда, қабылдағыш антеннасы суық кеңістікке бағытталған спутниктік байланыс жүйелерінде, антеннаның тиімді температурасы көбінесе 290 K-тан төмен болады. Мұндай жағдайларда қабылдағыш шу көрсеткішінің 2 дБ-ға жақсаруы шығыс сигнал-шу қатынасын 2 дБ-дан да жақсырақ етеді. Осы себепті, спутниктік байланыс қабылдағыштары мен төмен шулы күшейткіштерді сипаттау үшін шу көрсеткішінің орнына тиімді шу температурасының көрсеткіші жиі қолданылады. Гетеродиндік жүйелерде шығыс шу қуаты бейне жиілігін түрлендіруден туындаған қосымша шуды қамтиды, бірақ стандартты шу температурасындағы кіріс ұшындағы жылу шуына жатқызылатын бөлік жүйедегі негізгі жиілікті түрлендіру арқылы шығыста пайда болатын шуды ғана қамтиды және бейне жиілігін түрлендіру арқылы пайда болатын шуды қамтамайды.

Қосымша шудың функциясы ретінде шу коэффициенті

Шу коэффициенті күшейткіштің қуатты үстемесімен және оның қуаттық күшейтуімен байланысты шу қуатының функциясы ретінде өрнектеледі.