Кіріспе
Толқынның амплитудасы мен фазасының өзгеру шамасы. Синусоидты электромагниттік толқынның таралу тұрақтысы – толқынның белгілі бір бағытта таралу барысында амплитудасы мен фазасының қаншалықты өзгергенін көрсететін өлшем. Өлшенетін шама кернеу, тізбектегі ток немесе электр өрісінің күші, магниттік ағын тығыздығы сияқты өріс векторлары болуы мүмкін. Таралу тұрақтысының өзі бірлік ұзындықтағы шама немесе фазаның өзгеруін өлшейді. Екі порттық желілер мен олардың каскадтарында таралу тұрақтысы бір порттан екінші портқа таралатын кезде бастапқы шаманың өзгеруін өлшейді. Таралу тұрақтысының мәні логарифм түрінде, көбінесе e негізінде, телекоммуникацияларда қолданылатын 10 негізінен гөрі көрсетіледі. Кернеу сияқты өлшенетін шама синусоидты фазор ретінде беріледі. Синусоиданың фазасы қашықтыққа байланысты өзгереді, соның салдарынан таралу тұрақтысы кешенді сан болады, ал оның жолғары бөлігі фазаның өзгеруінен туындайды.
The propagation constant of a sinusoidal electromagnetic wave is a measure of the change undergone by the amplitude and phase of the wave as it propagates in a given direction. The quantity being measured can be the voltage, the current in a circuit, or a field vector such as electric field strength or flux density. The propagation constant itself measures the dimensionless change in magnitude or phase per unit length. In the context of two port networks and their cascades, propagation constant measures the change undergone by the source quantity as it propagates from one port to the next. The propagation constant's value is expressed logarithmically, almost universally to the base e, rather than base 10 that is used in telecommunications in other situations. The quantity measured, such as voltage, is expressed as a sinusoidal phasor. The phase of the sinusoid varies with distance which results in the propagation constant being a complex number, the imaginary part being caused by the phase change.
Басқа атаулар
"Таралу тұрақтысы" термині шамалы бұрыс түсініктеме тудыруы мүмкін, себебі ол көбінесе ω-ға қатысты күрт өзгереді. Бұл, әдетте, ең көп қолданылатын термин, бірақ түрлі авторлар осы шаманы атау үшін көптеген баламалы атауларды қолданады. Оларға берілім параметрі, берілім функциясы, таралу параметрі, таралу коэффициенті және берілім тұрақтысы жатады. Көпше түрі қолданылса, α және β жеке-жеке, бірақ бірлесіп, мысалы, берілім параметрлері, таралу параметрлері сияқты қарастырылып отырады. Трансмиссиялық желі теориясында α және β "екіншілік коэффициенттер" қатарына жатады, ал "екіншілік" термині негізгі желі коэффициенттерімен салыстырылады. Негізгі коэффициенттер – бұл желінің физикалық қасиеттері, атап айтқанда R, C, L және G, олардың негізінде телеграф теңдеуін қолдану арқылы екіншілік коэффициенттерді есептеуге болады. Трансмиссиялық желілер саласында, атаудың ұқсастығына қарамастан, берілім коэффициенті термині басқа мағынаға ие: ол шағылысу коэффициентімен байланысты.
Жетекші желілер
Жетекші желілердің әлсірету константасын жоғарыда көрсетілгендей негізгі желі коэффициенттерінен есептеуге болады. Бұрмалаусыз жағдайды қанағаттандыратын желі үшін, оқшаулағыштағы G өткізгіштігімен, әлсірету константасы былай беріледі:
however, a real line is unlikely to meet this condition without the addition of loading coils and, furthermore, there are some frequency dependent effects operating on the primary "constants" which cause a frequency dependence of the loss. There are two main components to these losses, the metal loss and the dielectric loss. The loss of most transmission lines are dominated by the metal loss, which causes a frequency dependency due to finite conductivity of metals, and the skin effect inside a conductor. The skin effect causes R along the conductor to be approximately dependent on frequency according to
Losses in the dielectric depend on the loss tangent (tan δ) of the material divided by the wavelength of the signal. Thus they are directly proportional to the frequency.
алайда, жүктеу орамдарын қоспай, нақты желі осы шартты қанағаттандыруы екіталай, сонымен қатар, негізгі "константаларға" әсер ететін жиілікке тәуелді әсерлер бар, олар жоғалтудың жиілікке тәуелділігін тудырады. Бұл жоғалтудың екі негізгі компоненті бар: металл жоғалтуы және диэлектрлік жоғалтуы. Көбінесе беріліс желілерінің жоғалтуы металл жоғалтуымен басым болады, ол металдардың шекті өткізгіштігіне байланысты жиілікке тәуелділікті тудырады және өткізгіштің ішіндегі беттік әсерді тудырады. Беттік әсер өткізгіш бойындағы R кедергісінің жиілікке шамамен тәуелді болуына себеп болады. Диэлектриктегі жоғалтулар сигналдың толқын ұзындығына бөлінген материалдың жоғалту тангенсіне (tan δ) байланысты. Осылайша, олар жиілікке тікелей пропорционалды.
however, a real line is unlikely to meet this condition without the addition of loading coils and, furthermore, there are some frequency dependent effects operating on the primary "constants" which cause a frequency dependence of the loss. There are two main components to these losses, the metal loss and the dielectric loss. The loss of most transmission lines are dominated by the metal loss, which causes a frequency dependency due to finite conductivity of metals, and the skin effect inside a conductor. The skin effect causes R along the conductor to be approximately dependent on frequency according to
Losses in the dielectric depend on the loss tangent (tan δ) of the material divided by the wavelength of the signal. Thus they are directly proportional to the frequency.
Оптикалық талшықтар
Оптикалық талшықтағы нақты бір таралу режимі үшін әлсіреу тұрақтысы – осьтік таралу тұрақтысының нақты бөлігіне тең.
Сүзгілер және екі портты желілер
Таралу тұрақтысы немесе таралу функциясы термині сүзгілерге және сигналды өңдеуге қолданылатын басқа екі порттық желілерге қолданылады. Бірақ, мұндай жағдайларда әлсіреу және фаза коэффициенттері ұзындығы бірлігіне емес, желі бөлігіне шаққанда неперлер мен радиандармен беріледі. Кейбір авторлар ұзындығы бірлігіне шаққандағы өлшемдерді ("тұрақты" термині қолданылады) және бөлік бойынша өлшемдерді ("функция" термині қолданылады) ажыратады. Таралу тұрақтысы сүзгіні жобалауда пайдалы ұғым болып табылады, ол көбінесе каскадтық бөлік топологиясын қолданады. Каскадтық топологияда жеке бөліктердің таралу тұрақтысын, әлсіреу тұрақтысын және фаза тұрақтысын қарапайым қосу арқылы жалпы таралу тұрақтысын және т.б. анықтауға болады.