Кіріспе

Объектілі бағдарламалауда динамикалық типтеу стилі

Компьютерлік бағдарламалауда "қаз-қалпақпен жазу" – бұл "қаз-қалпақтай жүрсе және қаз-қалпақтай дауыс шығарса, онда ол қаз-қалпақ болуы керек" қағидасының қолданылуы, объектінің белгілі бір мақсатқа қолданылу мүмкіндігін анықтау үшін. Атаулы типтеуде, объект егер осылай деп жарияланса (немесе типтің объектімен байланысы объект мұрагерлігі сияқты механизмдер арқылы болса) белгілі бір типке жатады. "Қаз-қалпақпен жазуда" объект, егер ол сол типке қажетті барлық әдістер мен қасиеттерге ие болса, белгілі бір типке жатады. "Қаз-қалпақпен жазуды" белгілі бір объект пен типтің талаптары арасындағы қолданысқа негізделген құрылымдық теңдестік ретінде қарастыруға болады.

Статикалық типтегі тілдерде

Boo және D сияқты кейбір статикалық типтелген тілдерде класс типтерін тексеру компиляция уақытында емес, орындалу кезінде жүзеге асырылуы мүмкін.

Құрылымдық жүйелер

Қаш типілеу құрылымдық типілеуге ұқсас, бірақ одан өзгеше. Құрылымдық типілеу – типтік үйлесімділік және теңдестіктерді типтің құрылымы арқылы анықтайтын статикалық типілеу жүйесі, ал қаш типілеу динамикалық болып, типтік үйлесімділікті тек орындалу барысында қол жеткізілетін тип құрылымының бөлігі арқылы анықтайды. TypeScript, Elm және Python тілдері әртүрлі дәрежеде құрылымдық типілеуді қолдайды.

Протоколдар мен интерфейстер

Протоколдар мен интерфейстер кейбір әдістердің, операторлардың немесе мінез-құлықтардың міндетті түрде анықталуын нақты түрде жариялауға мүмкіндік береді. Егер үшінші тараптың кітапханасы өзгертілмейтін класты іске асырса, клиент кітапханаға белгісіз интерфейсі бар осы кластың экземплярын пайдалана алмайды, тіпті егер класс интерфейс талаптарына сай болса да. Бұл мәселенің кең таралған шешімі – адаптер үлгісі. Ал, қазтүрі типтемесінде (duck typing) объект адаптерді қажет етпей-ақ тікелей қабылданады.

Үлгілер немесе жалпы типтер

Үлгілік (немесе генералды) функциялар мен әдістер статикалық типтеу контекстінде «қаздың сынағын» қолданады; бұл статикалық және динамикалық типтік тексерудің барлық артықшылықтары мен кемшіліктерін әкеледі. Duck типтеуі одан да икемді болуы мүмкін, себебі орындалу кезінде ғана нақты шақырылған әдістерді іске асыру жеткілікті, ал үлгілер компиляция кезінде қол жеткізбеуге болатынын дәлелдемейтін барлық әдістерді іске асыруды талап етеді. Java, Scala және Objective C сияқты тілдерде объектілердің әдістерді іске асырып, немесе орындалу кезінде қажетті әдістерді қосуын тексеру үшін рефлексия қолданылуы мүмкін. Мысалы, Java-ның MethodHandle API-сі осы мақсатта пайдаланылуы мүмкін.