Кіріспе

Британдық саясаткер (туған 1953)

Эндрю Джон Тернер (24 қазан 1953 жылы туған) – британдық саясаткер, 2001 жылдан 2017 жылға дейін Уайт аралы округінің парламент мүшесі болды. Консервативтік партия мүшесі, 2003 жылдан 2005 жылға дейін партия төрағасының орынбасары қызметін атқарды. Ковентриде туған Тернер Регби мектебінде және Оксфордтың Кебл колледжінде білім алған. 1992 жылғы жалпы сайлауда Хакни-Саут және Шордич сайлау округінен, ал 1994 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Бирмингем-Ист сайлау округінен консерваторлардың кандидаттығына түсіп, сәтті болмады. Тернер 2001 жылғы жалпы сайлауда Уайт аралы округінен парламент депутаты болып сайланды. 2009 жылғы парламенттік шығындарға байланысты туған дау кезінде баспасөз назарына ілігіп, сынға ұшырады. 2010 жылғы сайлауда қайта сайланды, содан кейін үкіметтің округін тарату жоспарларына қарсы "Бір Уайт" атты науқанды жетектеді. Тернер 2017 жылғы сайлауда гомосексуализмді "бұрыс" және "қоғамға қауіпті" деп есептейтінін мектеп оқушыларына айтқандығы туралы хабарлар тарағаннан кейін сайлауға қатыспау шешімін қабылдады.

Ерте өмір және мансап

Ковентриде туған Тернер Уорвикширдегі Рэгби қаласындағы тәуелсіз ұлдар мектебі – Рэгби мектебінде білім алды, содан кейін Оксфорд университетінің Кебл колледжінде география бойынша магистр дәрежесін алды. Кейін Бирмингем университеті мен Хенли менеджмент колледжінде мұғалімдікке дайындалды. Тернер жалпы білім беретін мектептерде география пәнін оқытты. Ол бұрынғы консервативтік үкіметтің білім беру жөніндегі кеңесшісі болды және 1988 жылдан 1997 жылға дейін басқарған Грант мектептері қорын құрды. Бірнеше жыл Оксфорд қалалық кеңесіне кеңесші болып сайланды. 2000 жылы еңбекшілер бақылауындағы Лондонның Саутварк ауданында білім беруді сырттан тарту мәселесі бойынша жұмыс істеді, бұл Ofsted-тің теріс бағалауынан кейін болды. 1994 жылы ол Еуропалық сайлауда Бирмингем шығысынан кандидат болып түсті, бірақ еңбекшілерден кейін екінші орын алды. 1997 жылғы сайлауда Тернер Уайт аралында консерваторлардың үміткері болды, либерал-демократтардың депутаты Питер Брэндке екінші орын қойды.

Парламенттік мансап

Тернер 2001 жылғы жалпы сайлауда Питер Брэнді 5,7% дауыспен консерваторлардың пайдасына бұрып, либерал-демократтардан 2826 дауыс артық алып жеңіске жетті. Бұл сайлауда консервативтік партияның аз ғана жеңістерінің бірі болды. Парламентке сайланғаннан кейін Тернер консервативтік партияның 1922 жылғы комитетінің атқарушы мүшесі және Білім мен дағдылар жөніндегі комитеттің мүшесі болып тағайындалды. Сондай-ақ, ол 2003 жылдан 2005 жылға дейін консервативтік партия төрағасының орынбасары қызметін атқарды. Жыл соңында ол консервативтік партияның алдыңғы қатарына көшті, Жаки Лайттың орнына қайырымдылық ұйымдары жөніндегі көлеңке министрі болып тағайындалды, бірақ 2006 жылы Грег Кларк оны алмастырды. Консервативтік партияның алдыңғы қатарында жұмыс істеген кезеңінде ол қайырымдылық туралы заң жобасы бойынша партия өкілі болды. 2008 жылдың 5 ақпанынан бастап ол Әділет комитетіне кірді. 2010 жылғы жалпы сайлауда Тернер Уайт аралынан 32810 дауыстың 10527-сін алып, депутат болып қайта сайланды, бұл көрсеткіш алдыңғы сайлаудан 2,3% төмен болғанымен, 46,7% дауыс жинап, сәтті жеңіске жетті. Тернер консервативтік партияның талаптарын сирек бұзды. 2011 жылы Тернер өлім жазасын қолдайтынын мәлімдеді.

Шығыстар бойынша талаптар

2009 жылғы депутаттардың шығыстарына қатысты даудан кейін Эндрю Тернер барлық шығыстарын онлайн жариялайтынын мәлімдеді. Оның Ньюпорттағы сайлау округі 2009 жылы екінші үйі ретінде тіркелді. 2009 жылдың мамыр айында 2008 жылы ол 137 641 фунт стерлинг шығыс көрсеткені хабарланды, бұл оны 645 депутаттың арасында 438-орынға қойды. Оның 108 842 фунты Ньюпорттағы кеңсесін ұстауға жұмсалды, онда төрт штаттық қызметкер жұмыс істейді, оның ішінде оның серіктесі және парламенттік көмекшісі Кароль Деннет. 2009 жылдың маусым айында The Daily Telegraph газеті оның шығыстарын жариялады, онда Рождество қарсаңында орама қағазына 6 фунт, "өмірді жақсарту" сессияларына 160 фунт, GCSE математикасын оқыған қызметкерге 240 фунт және манжеткептерге 20 фунт жұмсалғаны көрсетілді. 2005 және 2006 жылдары Тернер сандық радио жұбы үшін 199 фунт және 139 фунт талап етті. Оның кеңсесіне ваза алуға 10 фунт жұмсалды, себебі оған жақсы тілек білдірген адам инсульттан кейін гүлдер жіберді (төменде қараңыз). 2004 жылы еңбек соты Тернерге бұрынғы кеңсе меңгерушісі Колин Хедглиге өтемақы төлеуді бұйырды, ол әділетсіз босатылған деп танылды. Тағайындалған 10 250 фунт стерлинг өтемақының ішінде Тернер "парламенттік жәрдемақыдан 6 471 фунт стерлинг талап етті және қалғанын жеке қаражатынан төледі". Кейін ол орама қағазынан басқа барлық талаптар депутаттық қызметімен тікелей байланысты екенін қорғады. 2005 жылы оның серіктесі банктік шот туралы ақпаратты комиссияға жіберген электрондық хатында "Мен ақшаны алуды күтемін, содан кейін оны көптеген ішімдіктерге жұмсай аламын, сондықтан алдағы сайлау алкогольдік тұманға батып кетеді" деп жазды. Тернер кейін бұл электрондық хатты "әдепсіз болуы мүмкін" екенін айтты, бірақ оны "үнемі байланыста болатын екі адамның жеке әзілі" деп түсіндірді. Байланысқа түскен 343 депутаттың ақшаны қайтаруы керек болды, оның ішінде Тернердің 681,60 фунты тізімде 250-орында тұрды. Соңғы есепте депутаттарға отбасы мүшелерін жұмысқа алуға тыйым салу ұсынылды; бұл Тернердің парламенттік көмекшісі мен серіктесіне әсер етуі мүмкін екені хабарланды. 2010-11 жылдары Тернер 119 315 фунт шығысқа талап етті, бұл көршілес Гэмпширдегі кез келген басқа депутаттан жоғары және жалпы алғанда 197-орында болды, соның ішінде 16 000 фунттан астам тұрғын үйге, 4 800 фунт саяхатқа және 97 864,47 фунт кеңсе мен қызметкерлерге жұмсалды. Тернер өзінің Ұлыбританиядағы ең көп сайлаушылары бар екенін атап өтті және талаптарға кеңсесін Риверсайд орталығына көшіруге байланысты бір реттік шығындар кірді.

Бір вайт

2010 жылдың шілдесінде вице-премьер Ник Клег сайлау округтерінің мөлшерін шамамен 77 000-ға дейін теңестіру жоспарларын жариялады, сондай-ақ аралдың бір бөлігін материктік депутаттың өкілдік етуі мүмкін екенін айтты, бұл соңғы рет 1832 жылы болған. Шекара өзгертулеріне қатысты Шотландия аралдары үшін екі ерекшелік жасалған болатын, бірақ Уайт аралы географиялық жағынан материкке жақын болғандықтан, мұндай ерекшелік қажет емес деп есептелді. Тернер бастаған "Бір Уайт" науқаны 2010 жылдың 23 шілдесінде петициямен басталды және алғашқы аптада 1500-нен астам адам қол қойды, ал тамыздың ортасына қарай бұл көрсеткіш 5000-ға жетті. Тамыз айында өткен сарысаққұбы фестивалі күндері 10 000 қол жинау жоспары орындалды, ал петиция Даунинг-стритке жеткен кезде қол қойғандардың саны 17 529-ға жетті. 2010 жылдың 6 қыркүйегінде Тернер және бірнеше басқа арал өкілдері, оның ішінде Лейборист партиясынан Марк Чивертон және Либералдық демократтардан Джилл Уорхэм, "Бір Уайт" петициясын Даунинг-стритке әкелді. Бұл екеуі де 2010 жылғы жалпы сайлауда кандидаттар болған еді. "Бір Уайт" науқанының мақсаты – Уайт аралы үшін бір депутатты қамтамасыз ету болатын. Тернер бастапқыда бұл мақсатына қол жеткізді, алайда 2023 жылғы Вестминстер сайлау округтерінің кезекті қарауы аралды Уайт аралының шығысы және Уайт аралының батысы деп бөлуді ұсынды, нәтижесінде екі депутат сайланатын болды.

2015 жылғы қайта сайлау науқаны

2015 жылдың сәуірінде Тернердің сайлау агенті Дэвид Уолтер 2015 жылғы жалпы сайлауда дауыс беру күніне бір аптадан астам уақыт қалғанда отставкаға кеткені хабарланды. Уолтер өзінің отставкаға кету туралы хатында, өзінің жағдайының "шешілмейтін" екенін жазған. Уолтердің отставкаға кетуі туралы хатында сонымен қатар науқан қаржысындағы "маңызды аномалиялар мен түсініксіздіктер" де айтылған. Алайда, Тернердің бұрынғы сайлау агенті Дэвид Уолтер былай деді: «Эндрю осы мәселелерді шешу үшін менімен бетпе-бет отырып талқылаудың орнына, жасырынды және менен сөйлемеді, сондықтан мен осы қадамға баруға мәжбүр болдым. Бұл өкінішті, бірақ мен Эндрю Уайт аралына лайық емес деген қорытындыға келдім». Лейборист партиясының сайлау науқанының төрағасы, депутат Эндрю Гвинн: «Қазіргі қоғамда мұндай жатқырлық пен жеккөрушілікке орын жоқ» және «осы көзқарастарды ұстанатын» ешкім «мемлекеттік қызметке лайық емес» деді. Тернер 16 жыл бойы парламентте ЛГБТ құқықтарына қатысты мәселелерге қарсы дауыс берді. Осы оқиғадан кейін Тернер 2017 жылғы жалпы сайлауда өзінің мандатына таласпайтынын мәлімдеді.

Жеке өмір

2006 жылдың 14 тамызында Тернер өзінің Джек Расселл терьерімен Уайт аралы округінің көрмесіне қатысып, оның бауырынан қолды босатып алды. Ит қашып, төрт жасар күзенге шабуыл жасады, оны өлтіруге мәжбүр болды. Кейін Тернер күзеннің иесінен кешірім сұрады. 2006 жылдың 10 желтоқсанында Тернердің "ауыр инсульт" болғаны хабарланды. 2007 жылдың сәуір айының соңында Тернердің веб-сайтында достары мен саяси қарсыластарына қолдау көрсеткені үшін алғыс айтылды және ол арал бойынша өтетін шараларға қатысып, жазылып жатқаны хабарланды, толық қалпына келеді деп күтілуде. 2010 жылдың 12 ақпанында Тернердің сол кездегі әйелі Кароль Деннет Уайт аралы кеңесінің төрағасы Дэвид Пьюмен ауызша жанжалға түсті. Оқиға Коуз Яхт-Хейвендегі қайырымдылық Валентин кешінде болды. Пью Деннетке айқайлағаннан кейін, өзінің мінез-құлқы үшін кешірім сұрады. 2014 жылдың 10 желтоқсанында Тернер Деннеттен ажырасқаны хабарланды, олар 2014 жылдың желтоқсанына дейін Ньюпортта бірге тұрды. 2015 жылдың қаңтар айында төрт бұрынғы партия төрағасы Тернерді 2015 жылғы жалпы сайлауға кандидат ретінде алмастыруға шақырды, себебі Деннет оның парламенттік көмекшісімен бірге тұрып, оны "аралдың қызық оқиғасына" айналдырды.