Кіріспе
Қытайдың мемлекеттік меншіктегі кәсіпорны China United Network Communications Group (China Unicom) – Қытайдың мемлекеттік меншіктегі телекоммуникация операторы. Бұрын сымсыз шақыру және GSM ұялы байланыс операторы ретінде басталып, қазір мобильді желі, алыс қашықтық байланысы, жергілікті қоңыраулар, деректерді тарату, интернет-қызметтер және IP телефониясы сияқты кең ауқымды қызметтер ұсынады. 2022 жылғы мәлімет бойынша China Unicom Қытайдағы үшінші ірі сымсыз оператор және әлемдегі алтыншы ірі ұялы байланыс провайдері.
China United Network Communications Group (China Unicom) is a Chinese state owned telecommunications operator. Started as a wireless paging and GSM mobile operator, it currently provides a range of services including mobile network, long distance, local calling, data communication, Internet services, and IP telephony. China Unicom is the third largest wireless carrier in China and the sixth largest mobile provider in the world as of 2022.
IPO-лар
2000 жылдың ақпан айында Гонконгта "China Unicom Hong Kong" еншілес компаниясы тіркелді және 2000 жылдың 22 маусымында Гонконг қор биржасында акциялары тіркелді. 2001 жылға қарай, "China Unicom (Hong Kong) Limited" аралық бас компаниясы "China Unicom (BVI) Limited" болды, ал BVI компаниясы China Unicom (H. K.) акцияларының 77,47% иеленді. Өз кезегінде China Unicom (H.K.) топтың операциялық еншілес компанияларына ие болды. 2002 жылы Шанхайда (бас кеңсесі Пекинде) "China United Network Communications Limited" тағы бір аралық бас компаниясы құрылды, ол "China Unicom (BVI) Limited" акцияларының 51% және Шанхай қор биржасында акцияларын тізімге енгізуге ие болды. 2002 жылға қарай, мемлекеттік меншіктегі China Unicom Group компаниясы A акцияларының 74,6% акциясына ие болды, ал BVI компаниясы red chip компаниясының 77,47% акциясына ие болды. Қорытындылай айтқанда, Қытай үкіметі A акциялық компаниясы арқылы операциялық еншілес компаниялардың 42,67% және BVI компаниясындағы аз үлесі арқылы қосымша 20,27% үлесіне ие болды.
China Netcom компаниясымен бірігу
2008 жылғы 2 маусымда China Unicom өзінің CDMA бизнесі мен активтерін China Telecommunications Corporation (China Telecom Group) компаниясына 110 миллиард юаньға сату ниетін жариялады. Бұл акциялармен алмасу келісімі 56,3 миллиард АҚШ долларына бағаланды (2008 жылғы 2 маусымдағы Unicom акцияларының соңғы сауда бағасына сәйкес), сондай-ақ China Netcom да қатысты. CDMA бизнесі қараша айының басында China Telecom компаниясына ресми түрде берілді. 2009 жылғы шілдеде China Unicom компаниясы Ericsson инфрақұрылымдық жеткізушімен 700 миллион долларлық келісімге қол қойып, компанияның GSM желісін жаңартуды жүзеге асырды. China Unicom 2010 жылдан бері Солтүстік Кореяда интернет-қызмет көрсетіп келеді.
Telefonica компаниясымен серіктестік
2009 жылы China Unicom (Гонконг) Испанияның Telefónica компаниясымен 1 миллиард АҚШ доллары көлемінде өзара акциялармен иеленуге келісті. 2011 жылдың қаңтар айында екі серіктес тағы 500 миллион АҚШ долларын біріктіруге келісті, ол 2011 жылдың соңында аяқталғаннан кейін Telefónica China Unicom (H. K.) компаниясының 9,7% акциясын, ал «қызыл чип» компаниясы испан фирмасының 1,4% акциясын иеленбек болады. Компаниялар сондай-ақ сатып алу, мобильді қызмет көрсету платформалары, көпұлтты компанияларға көтерме қызметтер көрсету, роуминг, технология және басқа да салаларда ынтымақтастықты тереңдетуге келісті, осы салаларда екі компания стратегиялық одақтастық келісіміне қол қойылғаннан бері ынтымақтасып келеді. 2012 жылдың маусым айында «China Unicom (Hong Kong)» Гонконгта тіркелген компаниясының аналық компаниясы China United Network Communications Group (China Unicom Group) Telefónica-дан «қызыл чип» компаниясының шамамен 1,1 миллиард акциясын (акционерлік капиталдың шамамен 4,6%) шамамен 11 миллиард гонконг долларына (акцияға 10,21 гонконг доллары; шамамен 1,4 миллиард АҚШ доллары, тар диапазонды өзгермелі айырбас бағамы бойынша) қайта сатып алуға келісті. Бұл операция «China Unicom Group Corporation (BVI) Limited» деп аталатын тізімге енбеген еншілес компания арқылы жүзеге асырылды. Келісімнен кейін Telefónica-ға China Unicom (H. K.) компаниясының 5% акциясы тиесілі болды. 2014 жылы Telefónica «China Unicom (H. K.)» компаниясының тағы 2,5% акциясын 6,66 миллиард гонконг долларына (акцияға 11,14 гонконг доллары) сатты. 2016 жылы Telefónica «China Unicom (H. K.)» компаниясының тағы 1,51% акциясын 2,822 миллиард гонконг долларына (акцияға 7,8 гонконг доллары) сатты. 2016 жылдың соңында Telefónica-ға «қызыл чип» компаниясының 1% акциясы тиесілі болды (жыл сайын 2,51% -дан азайды), сондай-ақ Telefónica директоры Сесар Алиерта «China Unicom (H. K.)» компаниясының директоры қызметін атқаруын жалғастырды. 2017 жылы топтың А класындағы тізімделген компаниясы он стратегиялық инвесторды тартты: мемлекеттік бақылаудағы 中国国有企业结构调整基金, мемлекеттік бақылаудағы тізімделген China Life Insurance компаниясы, China Cinda Asset Management иелігіндегі жеке капитал қоры, Tencent компаниясына байланысты компания, Baidu және Industrial Bank компанияларына ішінара тиесілі жеке капитал қоры, JD.com компаниясына байланысты жеке капитал қоры, Ali Venture Capital және Suning Commerce Group сияқты публично-акционерлік компаниялар, сондай-ақ Kuang Chi және CRRC Group сияқты компаниялардың қатысуымен құрылған үш шағын жеке капитал қоры. Сол жылы А акциялық компания жинаған қаражат «China Unicom (BVI) Limited» арқылы гонконгта тіркелген «қызыл чип» компаниясына акцияға 13,24 гонконг долларынан (максимум 6,64 миллиард акция / 88 миллиард гонконг доллары) инвестицияланды.
China Unicom Global Limited компаниясының құрылуы
2016 жылдың 2 желтоқсанында China Unicom Global Limited компаниясы Ұлыбританияның Лондон қаласында «CUniq» шетелдік мобильді виртуалды желі операторы (MVNO) қызметін іске қосып, бір SIM-картада бірнеше нөмірді пайдалану мүмкіндігін ұсынды.
АҚШ санкциялары
2019 жылдың қазан айында АҚШ сенаторларының бір тобы Федералдық зейнетақы жинақтау инвестициялық кеңесінен Оңтүстік Қытай теңізіндегі даулы жасанды аралдарға телекоммуникациялық қызметтер ұсынғаны үшін China Unicom компаниясына жасалған инвестициялардан АҚШ зейнетақы қаражатын шығаруды талап етті. 2020 жылдың тамызында АҚШ Қорғаныс министрлігі Халықтық азаттық армиясымен тікелей немесе жанама байланысы бар және АҚШ-та жұмыс істейтін компаниялардың тізімін жариялады. China Unicom осы тізімге енгізілді. 2020 жылдың қазан айында Федералдық байланыс комиссиясы (FCC) АҚШ Әділет министрлігінен China Unicom «ұлттық қауіпсіздікке қауіп келтіре ме» деген баяндама сұрады. 2020 жылдың қарашасында АҚШ Президенті АҚШ компаниялары мен жеке тұлғаларына, АҚШ Қорғаныс министрлігі Халықтық азаттық армиясымен байланысы бар деп санайтын, оның ішінде China Unicom компаниясының акцияларын иеленуіне тыйым салатын жарлық шығарды. Осы жарлықтың нәтижесінде Нью-Йорк қор биржасы 2021 жылдың қаңтарында China Unicom акцияларын саудадан алып тастады. 2021 жылдың наурызында FCC «ұлттық қауіпсіздік» алаңдаушылықтарына байланысты China Unicom компаниясының АҚШ-та жұмыс істеуге берілген рұқсатын жою бойынша шаралар қолданды. 2022 жылдың қаңтарында FCC China Unicom компаниясының АҚШ-та жұмыс істеуге берілген рұқсатын жойды және телекоммуникациялық қызметтерді тоқтатуға 60 күн уақыт берді. 2022 жылдың қыркүйегінде FCC China Unicom компаниясын «ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретін» компаниялар тізіміне қосты.
Акционерлік капиталға салынған инвестициялар
PCCW (18,46%, тізімде жоқ China Unicom Group бөлігінде) Telefónica (1,27%, Гонконг қор биржасында тізімделген "China Unicom (H. K.)" еншілес компаниясының иелігінде)
Telefónica (1.27%, held by Hong Kong listed subsidiary "China Unicom (H. K.)")