Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Мэн штатындағы қала.
Тарих
Декстерге 1801 жылы Нью-Гэмпширден келген Эбенезер Смолл, Дэвид Смит және басқалар қоныстанды. Алғашында ол Элкинстаун деп аталды. 1816 жылы қала ретінде тіркелген кезде, ол өзін судья Сэмюэл Декстердің есімімен атады, ол сол кезде Массачусетс губернаторы лауазымына үміткер болды (Мейн әлі де оның бір бөлігі болды). Сол жылы жақын маңдағы Уолдо округіне жататын Брукс қаласы құрылды және қарсылас үміткер Джон Брукстың есімімен аталды. Брукс сайлауда жеңіске жетті. Алайда, Декстер қаласы одан да зор өркендеуге қол жеткізді. Қаланың Себастикук өзенінің шығыс саласында орналасуы, диірмендер үшін өте қуатты су энергиясын қамтамасыз етті. 1818 жылы Джонатан Фаррар сарқырамада астық шабу жөнелтілетін диірмен салды. Декстер тарихи қоғамы бүгінде 1854 жылы оның орнына салынған ғимаратты музейлік кешенінің бір бөлігі ретінде пайдаланады. Бұл ағын сонымен қатар бес жүн тоқу фабрикасын қамтамасыз етті, олардың ең көнесі және ең ірісі 1836 жылы Амос пен Еремия Эбботттар құрды. 1975 жылы жабылған Amos Abbott & Company, АҚШ-тағы бір отбасыға ең ұзақ уақыт бойы тиесілі болған жалғыз тоқыма фабрикасы болды. 1960 жылдары қаланың аты бүкіл Жаңа Англияда танымал болды, себебі 1958 жылы Харольд Альфонд бос тұрған Декстер жүн фабрикасының орнында құрылған Декстер аяқ киім компаниясының кең таралған ағаш үй стиліндегі сауда орталықтары болды. Декстердің орталық бөлігінде Джон Моррисон жобалаған Мемориалдық ғимарат орналасқан. Оның ең жоғарғы жағында сәулетшінің әйелі Нэнсидің есімімен аталған қаланың ең үлкен сағаты орналасқан. Қаладағы ең биік ғимарат – Универсалистік шіркеу. Бұл сонымен қатар 1826 жылы салынған Декстердің ең көне құдайға табыну орны, бірақ 1869 жылы Бостондық сәулетші Томас У. Силлоуэй оған жаңа мұнара мен вестибюль қосты. Декстердегі бес ғимарат Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген, олардың ішінде Декстер астық шабу диірмені; Универсалистік шіркеу; Бостондық сәулетші Дж. Уильямс Билдің Эббот есімді кітапханасы; Бангорлық сәулетші Джордж У. Орфтың Банк үйі; және Портлендтік сәулет фирмасы Дж. С. және Дж. Х. Стивенстің Ральф Оуэн Брюстер үйі – "Zion's Hill" бар. 1848 жылы қалаға торнадо соқты, ол үлкен ағаштарды тамырымен жұлып алып, ең мықты ғимараттарды да қиратты. 1987 жылы Декстердің орталық аймағының бөліктері Мейн штатының тумасы Стивен Кингтің әңгімелеріне негізделген қорқыныш фильмдер антологиясы – "Крипсшоу 2" фильміне түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды.
География
Құрама Штаттардың халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 37,16 шаршы миль (96 км2) құрайды, оның ішінде 35,13 шаршы миль (91 км2) құрлық және 2,03 шаршы миль (5 км2) су. Декстер Себастикук өзенінің шығыс саласымен суға толады, ол Вассукейг көлінен басталып, Кенебек өзенінің су жинау алабының бір бөлігі болып табылады. Декстер Бангор мен Уотервилл қалаларының арасындағы қашықтықтың шамамен жартысында орналасқан. Бұған қоса, ол географиялық Солтүстік полюс пен экватордың арасындағы қашықтықтың да шамамен жартысында жатыр.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 3895 адам, 1651 үй шаруашылығы және 1064 отбасы тұрды. Халық тығыздығы болды, ал 2141 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,2% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 0,7% американдық үндістер, 0,5% азиялық және 1,3% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,1% құрады. 1651 үй шаруашылығының ішінде 28,4% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 45,9% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,3% күйеуі жоқ әйелдер, 5,3% күйеуі жоқ ерлер және 35,6% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,5% жеке адамдардан тұрады, ал 11,9% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,77 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 44,8 жас. Тұрғындардың 21,4% 18 жасқа дейін, 7,2% 18 мен 24 жас аралығында, 21,6% 25 пен 44 жас аралығында, 31,3% 45 пен 64 жас аралығында және 18,5% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,0% ерлер және 52,0% әйелдер.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 3890 адам, 1615 үй шаруашылығы және 1106 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 2054 тұрғын үй бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 98,56% ақ нәсілді, 0,31% қара немесе афроамерикалық, 0,23% американдық индейлер, 0,10% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,03% басқа нәсілдер және 0,75% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 0,64% құрады. 1615 үй шаруашылығының ішінде 29,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 52,5% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,2% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,5% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,6% жеке адамдардан тұрады, ал 13,4% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,36 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,80 адам. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 23,7% -ы 18 жасқа дейінгілер, 6,7% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 26,1% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 26,1% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 17,4% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 41 жас. Әр 100 әйелге 90,2 еркек келеді. 18 жасқа және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 87,1 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 26 000 АҚШ доллары, ал отбасының орташа жылдық табысы 31 204 АҚШ доллары. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 27 130 АҚШ доллары, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 18 805 АҚШ доллары. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 14 197 АҚШ долларын құрайды. Отбасылардың 15,4% және халықтың 17,8% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 28,7% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 9,7% кедейлікте өмір сүрді.