Оңтүстік Американың Атлант орман жайылымы

Кіріспе

Оңтүстік Америка орманы – Солтүстік-батыс Еуропадағы биом.

Атлантикалық орман (Mata Atlântica) – Оңтүстік Америка орманы, Бразилияның Атлантикалық жағалауы бойымен солтүстік-шығыста Рио-Гранде-ду-Норте штатынан оңтүстіктегі Рио-Гранде-ду-Сул штатына дейін және ішкі аймаққа қарай Парагвай мен Аргентинаның Мисьонес провинциясына дейін созылады. Бұл аймақ Сельва Мисьонера деп белгілі. Атлантикалық орман келесі биомдық санаттардағы экоаймақтарды қамтиды: маусымдық ылғалды және құрғақ кең жапырақты тропикалық ормандар, тропикалық және субтропикалық далалар, саванналар мен бұталы жерлер, сондай-ақ мангр ормандары. Атлантикалық орман жоғары биологиялық әртүрлілігімен және эндемизммен сипатталады. Бұл 500 жылдан астам бұрын португал отарлаушылары алғаш кездескен орта болды. Ол кезде оның ауданы шамамен 500 км² болған және ішкі аймаққа қарай белгісіз қашықтыққа созылған, бұл оны сол уақыттағы планетадағы екінші ең үлкен жаңбырлы ормандардың біріне айналдырды (Амазониядан кейін). Бастапқы ауданының 85%-дан астамы жойылды, бұл көптеген өсімдіктер мен жануарлар түрлеріне жоқ болу қаупін тудырды.

География

Атлантикалық орман негізінен Бразилияның шығыс өңірлерін (жалпы аумағының 92%) жабады, сондай-ақ Парагвайдың шығысына (6%) және Аргентинаның солтүстік-шығысына (2%) дейін созылады.

Тарих

Плейстоцен кезеңіндегі мұздық дәуірлерде Атлантика орманының өте қорғалған шатқалдардағы өте кішкентай, бөлінген жерлерге дейін қысқарғаны белгілі, оларды құрғақ орман немесе жартылай шөлдер – каатингалар бөліп тұрды. Атлантика орманы әлі де өте бай биологиялық әртүрлілікке және эндемикалық түрлерге ие, олардың көпшілігі жойылу қаупінде. Оның қантамырлы өсімдіктерінің шамамен 40 пайызы және 60 пайызына дейін омыртқалы жануарлар эндемикалық түрлер болып табылады, яғни олар әлемнің басқа еш жерінде табылмайды. Бразилияның ресми түрлердің жойылу қаупіндегі тізімінде Атлантика орманында кездесетін 140-тан астам құрлық сүтқоректілерінің түрі бар. Парагвайда Атлантика орманы соңғы жылдары ауыр зардап шекті. Парагвайда 35 түр қатерлі деп тізілген, ал Аргентинаның Атлантика орманының ішкі бөлігінде 22 түр қатерлі деп саналады. Соңғы 400 жылда адамның қызметі салдарынан шамамен 250 түрдегі қосмекенділер, құстар мен сүтқоректілер жойылып кетті. Бүгінде Атлантика орманында 11 000-нан астам өсімдік және жануар түрлерінің жойылу қаупі бар. Атлантика орманы – ең жақсы зерттелген тропикалық экожүйелердің бірі. Мысалы, Атлантика орманында 3000-нан астам ағаш түрі, 98 жартас түрі, 94 ірі немесе орташа сүтқоректі түрі, 2000-нан астам эпифит түрі, 26 примат түрі, 528 қосмекенді түрі, 124 шағын сүтқоректі түрі және 800-ден астам құс түрі тіркелген. Атлантика орманында жаңа түрлер үнемі табылып отырады. Шындығында, 1990 мен 2006 жылдар аралығында мыңнан астам жаңа гүлді өсімдіктер ашылды. Сонымен қатар, 1990 жылы зерттеушілер бұрын жойылып кеткен деп есептелген қара бетті арыстан тамаринінің (Leontopithecus caissara) шағын популяциясын қайтадан тапты. 2006 жылы Бразилияның солтүстік-шығысындағы Пернамбуко эндемизм орталығында ерекше ақ түсті жүнімен ерекшеленетін сары капучиннің (Cebus queirozi) жаңа түрі табылды. Ұзын жүні болғандықтан маңдайшалы жалқау (Bradypus torquatus) деп аталатын, жойылу қаупіндегі үш саусақты жалқаудың бір түрі Атлантика орманына тән. Гилид ағаш бақасы Dendropsophus branneri де Атлантика орманына тән.

During glacial periods in the Pleistocene, the Atlantic Forest is known to have shrunk to extremely small fragmented refugia in highly sheltered gullies, being separated by areas of dry forest or semi deserts known as caatingas. the Atlantic Forest remains extraordinarily lush in biodiversity and endemic species, many of which are threatened with extinction. Approximately 40 percent of its vascular plants and up to 60 percent of its vertebrates are endemic species, meaning they are found nowhere else in the world. The official threatened species list of Brazil contains over 140 terrestrial mammal species found in Atlantic Forest. In Paraguay the Atlantic Forest has been heavily impacted in recent years. In Paraguay there are 35 species listed as threatened, and 22 species are listed as threatened in the interior portion of the Atlantic Forest of Argentina. Nearly 250 species of amphibians, birds, and mammals have become extinct due to the result of human activity in the past 400 years. Over 11,000 species of plants and animals are considered threatened today in the Atlantic Forest. The Atlantic Forest is one of the best studied tropical ecosystems. For example, over 3000 tree species, 98 bat species, 94 large or medium sized mammal species, over 2000 epiphyte species, 26 primate species, 528 amphibian species, 124 small mammal species, and over 800 bird species have been recorded in the Atlantic Forest. New species are continually being found in the Atlantic Forest. In fact, between 1990 and 2006 over a thousand new flowering plants were discovered. Furthermore, in 1990 researchers re discovered a small population of the black faced lion tamarin (Leontopithecus caissara), previously thought to have been extinct. A new species of blonde capuchin (Cebus queirozi), named for its distinguishing bright blonde hair, was discovered in northeastern Brazil at the Pernambuco Endemism Center in 2006. A species of endangered three toed sloth, named the maned sloth (Bradypus torquatus) because of its long hair, is endemic to the Atlantic Forest. Hylid tree frog Dendropsophus branneri is also endemic to the Atlantic Forest.

Адамға әсері

Қазіргі заманғы адамзат қоғамдарының қалыптасуы және олардың орман ресурстарына деген қажеттілігі Атлантика орманының ауданын күрт қысқартты, нәтижесінде түрлердің кедейлеуіне әкелді. Бастапқы ормандық ортаның шамамен 88% жойылды және оның орнына жайылымдар, егістік жерлер және қалалық аймақтар сияқты адамның өзгертулеріне ұшыраған ландшафттар пайда болды. Орманды кесу жылдық 0,5% деңгейінде, ал қалалық аймақтарда 2,9% дейін жалғасуда. Ауыл шаруашылығы: Атлант жаңбырлы ормандарындағы адамның жерді пайдалануының басым бөлігі ауыл шаруашылығына бағышталған. Егістердің ішінде қант қамысы, кофе, шай, темекі және соңғы кезде соя мен биомайлы дақылдар бар. Бұл көбінесе кесіп-жару әдісі арқылы жасалады, бұл орманның адамның салдарынан туындаған өртке ұшырау ықтималдығын арттырады. Аң аулау: Бөлшектенген орманның түрлері популяция мөлшерінің төмендеуіне көбірек бейім, себебі олар аңшыларға қолжетімді шектеулі аумақта орналасқан. Ірі жануарлар биомассаның ең үлкен пайызын құрайды. Бұл жануарлар аңшылар үшін ең құнды және қолжетімді фрагменттерде қарқынды аулауға ұшырайды. Бұл тұқымның таралуы және ресурстар үшін бәсекелестік сияқты түрлер арасындағы өзара әрекеттесулердің өзгеруіне әкеледі. Орман шаруашылығы: Орман шаруашылығы орманның 10-80% жапырақ қаптамасын алып тастайды, бұл ортаны жел және күн сәулесі сияқты табиғи факторларға осалдырады. Бұл орманның қызуына және кебуіне себеп болады. Орман төсенішінде көп мөлшерде органикалық қалдықтар мен қиқымдар жиналады, бұл орманның өртке ұшырау қаупін арттырады. Сонымен қатар, орман шаруашылығы жолдары адамдардың кіруіне мүмкіндік жасайды, демек, адамның жерге тигізетін зиянының мөлшерін арттырады және табиғи орманның ауданын азайтады. Бұл аймақтағы эндемикалық түрлер, олардың кішкентай географиялық ареалы мен сирек кездесуі салдарынан, бөлшектенуден кейін жойылу қаупіне тап болады. Атлантика орманының фрагменттерін зерттеу көрсеткендей, 25 гектардан кіші участалардағы жергілікті деңгейдегі биомасса 60% дейін төмендеді. Тұқымның таралуы, гендер ағыны, колонизация және басқа да маңызды экологиялық процестер бөлшектенудің салдарынан бұзылады. BirdLife International атты ұйым өз зерттеулерін аймақтың құс әртүрлілігін сақтау және адамдарды табиғи ресурстарды тұрақты пайдалануға үйрету үшін пайдаланады. Әртүрлілікті сақтау мақсатымен Сан-Паулу штаты 9,3 мың гектар аумақты алып жатқан Restinga de Bertioga мемлекеттік паркін құрды, ол жағалау аймақтарын Серра-ду-Мар тау тізбегімен байланыстыратын жабайы табиғат дәлізі ретінде де қызмет етеді. Табиғатты қорғау қоры сияқты кейбір ұйымдар жоғалған орманның бөліктерін қалпына келтіруді және жергілікті халықтың өмір салтына сәйкес келетін дәліздерді салуды жоспарлап отыр. Амазонка институты Бразилияның солтүстік-шығысындағы Пернамбуко штатында орманды қайта өсіру жұмыстарын белсенді түрде жүргізуде. 2007 жылы Жоао Миланес және Джоанна Станулонис Гравитадан бастап тауларда 5500 жаңа ағаш отырғызды, бұл қалған құнды, ежелгі орманды кеңейтті. Атлантика орманын қалпына келтіру жөніндегі келісім 2050 жылға қарай бастапқы экосистеманың 15 миллион гектарын қалпына келтіру мақсатымен 100-ден астам кәсіпорынды, үкіметтік емес және үкіметтік ұйымдарды біріктірді. Рио-Гранде-ду-Сул штатындағы Сан-Франциско-де-Паула қаласының жанындағы Понтифисиан Католикалық Университеті Pró Mata деп аталатын шамамен 3100 гектарлық араукария ылғалды орманды экожүйесінің жеке қорығын ұстап тұрады. Бұл қорық ғылыми зерттеулер мен биологиялық әртүрлілікті сақтау үшін пайдаланылады.

The incorporation of modern human societies and their needs for forest resources has greatly reduced the size of the Atlantic Forest, which has resulted in species impoverishment. Almost 88% of the original forest habitat has been lost and replaced by human modified landscapes including pastures, croplands, and urban areas. This deforestation continues at an annual rate of 0.5% and up to 2.9% in urban areas. Agriculture: A major portion of human land use in the Atlantic Rain Forest is for agriculture. Crops include sugar cane, coffee, tea, tobacco and more recently soybean and biofuel crops. This is commonly done by method of slash and burn which increases a forest chance of human induced burning. Hunting: Species in a fragmented forest are more susceptible to decline in population size because they are in a confined area that is more accessible to hunters. Larger animals make up the highest percentage of biomass. These animals are also the most rewarding to hunters and are heavily hunted in accessible fragments. This results in a change in species interactions such as seed dispersal and competition for resources. Logging: Logging removes 10 to 80% of the canopy cover of a forest making that habitat more susceptible to natural elements such as wind and sunlight. This causes an increase in forest heating and desiccation. Large amounts of organic litter and debris builds up which results in an increase in forests vulnerability to fires. Additionally, logging roads create accessibility for humans; and therefore increases the amount of human land disturbances and decreases the amount of natural forest. The endemic species in this region are especially vulnerable to extinction due to fragmentation because of their small geographic ranges and low occurrence. In a study of the Atlantic Forest fragments, community level biomass was reduced to 60% in plots less than 25 hectares. Key ecological processes such as seed dispersal, gene flow, colonization and other processes are disturbed by fragmentation. One organization, called BirdLife International, uses its research to preserve the area's bird biodiversity and teach people about sustainable natural resource use. In order to preserve diversity, the state of Sao Paulo has created the Restinga de Bertioga State Park, a 9.3 thousand hectares park which also serves as a wildlife corridor linking the coastal regions to the Serra do Mar mountain range. Some organizations, such as the Nature Conservancy, are planning to restore parts of the forest that have been lost and to build corridors that are compatible with the lifestyles of the native people. The Amazon Institute is active in reforestation efforts in the northeastern state of Pernambuco, Brazil. During 2007, Joao Milanez and Joanne Stanulonis have planted 5,500 new trees in the mountains commencing with Gravata, adding to the precious little, ancient forest left. The Pact for Atlantic Forest Restoration has assembled over 100 businesses, nongovernmental and governmental organizations around the goal of having 15 million hectares of the original ecosystem restored by 2050. The Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul keeps a private reserve of the Araucaria moist forest ecoregion of approximately 3.100 ha called Pró Mata, near the city of São Francisco de Paula in the state of Rio Grande do Sul. This reserve is used for research and biodiversity conservation.