Кіріспе

Авиацияда кеңінен қолданылатын ауа райы хабарламасының форматы. МЕТАР – ауа райы туралы ақпаратты беру форматы. МЕТАР хабарламаларын әуе кемелерінің ұшқыштары мен метеорологтар қолданады, метеорологтар ауа райын болжау үшін жиынтықталған МЕТАР ақпаратын пайдаланады. Қазіргі таңда азаматтық авиациядағы технологияның дамуына байланысты МЕТАР IWXXM моделі түрінде жіберіледі. Нақты МЕТАР (Raw METAR) – әлемдегі байқау бойынша ауа райы деректерін таратудың ең көп қолданылатын форматы. Ол Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) арқылы жоғары деңгейде стандартталған, бұл оны дүние жүзінің көп бөлігінде түсінуге мүмкіндік береді.

Есептің атауы

Аэронавтикалық ақпарат нұсқаулығында АҚШ-тың Федералды авиация басқармасы (FAA) бұл есепті авиациялық күнделікті ауа райы туралы хабарлама деп сипаттайды, ал код формасы бойынша халықаралық орган, Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (WMO) оны әуежайдың күнделікті метеорологиялық хабарламасы деп сипаттайды. Ұлттық мұхит және атмосфера басқармасы (АҚШ Сауда министрлігінің бөлігі) және Ұлыбританияның Метеорологиялық қызметі FAA қолданатын анықтаманы қолданады. МЕТАР сондай-ақ Метеорологиялық терминалдық авиациялық күнделікті ауа райы хабарламасы немесе Метеорологиялық әуежай хабарламасы деп те белгілі.

Есептер

МЕТАР-лар көбінесе әуежайлардан немесе тұрақты ауа райын бақылау станцияларынан түседі. Көптеген станцияларда есептер сағатына немесе жарты сағатқа бір рет жасалады, бірақ жағдай персоналмен жабдықталған жерде едәуір өзгерсе, «арнайы» (SPECI) деп аталатын қосымша есеп жіберілуі мүмкін. Кейбір станциялар тұрақты есептерді жиірек жасайды, мысалы Пирс округі әуежайы (ICAO коды: KPLU) сағатына үш рет есеп береді. Кейбір МЕТАР-лар әуежайларда, әскери базаларда және басқа да нысандарда орналасқан автоматтандырылған ауа райы станцияларымен кодталады. Ал кейбір жерлерде әлі де цифрлық сенсорлармен тіркелген, бағдарламалық құралдар арқылы кодталған және сертификатталған ауа райы бақылаушылары немесе болжаушылар тарапынан жіберілгенге дейін тексерілетін толықтырылған байқаулар қолданылады. Байқауларды сондай-ақ жаттықтырылған бақылаушылар немесе болжаушылар да жүзеге асыруы мүмкін, олар өз байқауларын қолмен бақылап, жіберу алдында кодтайды.

Тарих

METAR форматы 1968 жылдың 1 қаңтарында халықаралық тұрақты қолданысқа енгізілді және содан бері бірнеше рет өзгертілді. Солтүстік Америка елдері ағымдағы ауа райы жағдайларын бақылау үшін 1996 жылдың 1 маусымына дейін Жер үсті авиациялық бақылау (SAO) жүйесін пайдаланды, бірақ одан кейін бұл есеп 1989 жылғы Женева келісімінде мақұлданған METAR-дың бекітілген түрімен алмастырылды. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның (WMO) No 782 "Аэродромдық есептер мен болжамдар" басылымында WMO мүше елдері қабылдаған негізгі METAR коды келтірілген.

МЕТАР-да қамтылған ақпарат

Метрдің әдеттегі нұсқасында температура, нүктелік шығысы, желдің бағыты мен жылдамдығы, жауын-шашын, бұлт жамылғысы мен биіктігі, көріну және барометрлік қысым туралы деректер болады. Метр сондай-ақ жауын-шашын мөлшері, молния, және ұшқыштар немесе метеорологтар үшін қызығушылық тудыратын басқа да ақпаратты, мысалы, ұшқыштардың хабарламалары немесе PIREP, түс жағдайлары және ұшу-қону жолағының көріну қашықтығы (RVR) туралы қамтуы мүмкін. Сонымен қатар, МЕТР-дың соңына екі сағат ішіндегі ауа райының күтілетін өзгерістерін қамтитын қысқа мерзімді болжам (TREND) қосылуы мүмкін. Бұл әуежайдың әуежайлық болжамы (TAF) форматында болады. МЕТР-ға толықтыру ретінде, қазіргі ауа райының орнына болашақ ауа райын хабарлайтын TAF-тар қолданылады. МЕТР және TAF VOLMET хабарларында қолданылады.

Реттеу

METAR кодын Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым Халықаралық азаматтық авиация ұйымымен бірлесіп реттейді. АҚШ-та кодқа (ДСҰ/ИКАО үлгісінен кейбір АҚШ ұлттық ерекшеліктерімен) Федералдық метеорологиялық нұсқаулық №1 (FMH 1) құқық береді, ол АҚШ Қарулы күштері үшін басты құжат болып табылатын Жер үстіндегі ауа райын бақылау жөніндегі АҚШ Әуе күштерінің 15-111 нұсқаулығына жол ашты. METAR кодына өте ұқсас код түрі – SPECI. Екі код та Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның Техникалық регламенті №49, II томда техникалық регламент деңгейінде анықталады, ол Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның 306 нұсқаулығына және ИКАО-ның III қосымшасына көшірілген.

METAR конвенциялары

METAR-дың жалпы форматы жаһандық стандарт болғанымен, осы форматта қолданылатын нақты өрістер жалпы халықаралық қолданыс пен Солтүстік Америкадағы қолданыс арасында шамалы өзгешеліктерге ие. Халықаралық кодтарды пайдаланатын елдердің арасында, Солтүстік Америкалық ережелерді қолданатындардың арасында да аз-маз айырмашылықтар кездесуі мүмкін. Төмендегі екі мысал екі METAR түрінің басты ерекшеліктерін көрсетеді.