Кіріспе

Ұлыбританияның ұлттық ауа райы қызметі – Ұлыбританияның ұлттық ауа райы және климат қызметі. Метеорологиялық кеңсесі, қысқартылып Мет Офис деп аталады, ғылым, инновация және технология министрлігінің атқарушы агенттігі және сауда қоры болып табылады. Оны 2018 жылдың желтоқсанында бас атқарушы лауазымына кіріскен және осы лауазымды алғашқы рет атқаратын әйел – Пенелопа Эндерсби басқарады. Бұл қызмет вице-адмирал Роберт Фицройдың басқаруымен Сауда кеңесінің кішігірім бөлімшесі ретінде теңізшілерге қызмет көрсету үшін құрылды. 1859 жылдың қазан айында Англси жағалауындағы қатаң дауылда «Royal Charter» жолаушылар кемесі мен 459 адамның қаза болуы алғашқы дауыл туралы ескерту қызметінің құрылуына әкелді. Фицрой 15 жағалау станциясынан тұратын желі құрды, онда теңіздегі кемелерге дауыл туралы визуалды ескертулер жіберілуі мүмкін болды. Жаңа электр телеграфы ескертулерді жылдам таратуға мүмкіндік берді, сонымен қатар синоптикалық талдау жасау үшін қолданылатын байқау желісінің дамуына ықпал етті. Метеорологиялық кеңсе 1861 жылы газеттерге ауа райы болжамдарын беруді бастады. Фицрой осы жұмыстың нәтижесін бағалау үшін Кью обсерваториясындағы фотобарографтың (Франсис Рональдс ойлап тапқан) күнделікті көрсеткіштерін сұрады, ал ұқсас барографтар және басқа метеорологиялық параметрлерді үздіксіз тіркеуге арналған құралдар кейіннен байқау желісіндегі станцияларға берілді. Фицройдың қайтыс болуынан кейін 1866 жылдың мамыр айында болжамдарды жариялау тоқтатылды, бірақ 1879 жылдың сәуір айында қайта жаңғыртылды.

Қорғаныс министрлігімен байланыс

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Метеорология қызметі 1919 жылы Әуе министрлігінің құрамына кірді. Астрал үйінің (Әуе министрлігі орналасқан жері) шатырынан бақыланған ауа райы "Әуе министрлігінің шатырындағы ауа райы" деген тіркес пайда болуына себеп болды. Авиацияға ауа райы туралы ақпараттың қажеттілігіне байланысты Метеорология қызметі көптеген бақылау және деректер жинау пункттерін Корольдік әуе күштерінің әуежайларында орналастырды, осының нәтижесінде бүгінгі күнге дейін ауа райы туралы хабарламаларда көптеген әскери әуежайлар кездеседі. 1936 жылы Метеорология қызметі Корольдік теңіз күштеріне жеке болжам беру қызметтерін ұсынатын бөлек қызметке бөлінді. 1990 жылдың сәуір айында ол Қорғаныс министрлігінің атқарушы агенттігіне айналды, коммерциялық қызметпен айналысуды талап ететін мемлекеттік емес ұйым мәртебесіне ие болды.

Қызметтегі өзгерістер

Үкіметтік құрылым өзгергеннен кейін Метеорологиялық қызмет 2011 жылдың 18 шілдесінде Бизнес, инновациялар және дағдылар министрлігінің құрамына кірді, ал кейіннен 2016 жылдың 14 шілдесінде BIS және Энергетика және климаттық өзгерістер министрлігі біріктірілгеннен кейін Бизнес, энергетика және өнеркәсіптік стратегия министрлігінің құрамына енді. Метеорологиялық қызмет енді Қорғаныс министрлігінің бөлігі болмаса да, Ұлыбританияда және шетелдегі Әскери-әуе күштері мен Армия базаларындағы жетекші кеңселері арқылы, сондай-ақ Корольдік теңіз күштерімен бірлескен операциялар метеорология және океанография орталығына (JOMOC) қатысу арқылы әскерилермен тығыз байланысын сақтайды. Мобильді метеорологиялық бөлімше (ММБ) – бұл Метеорологиялық қызмет қызметкерлері, сонымен қатар Әскери-әуе күштерінің резервіндегілерден құралған, қақтығыс кезінде алдыңғы қатардағы бөлімдерге ілесіп, қарулы күштерге, әсіресе Әскери-әуе күштеріне шайқас жағдайлары туралы кеңес беретін бөлімше.

Орналасқан жерлер

2003 жылдың қыркүйегінде Мет офисі өзінің бас кеңсесін Беркширдегі Бракнелл қаласынан М5 тас жолының 29-шы қиылысына жақын орналасқан Эксетер бизнес-паркіндегі 80 миллион фунт стерлинг тұратын жаңа ғимаратқа көшірді. Жаңа ғимарат 2004 жылдың 21 маусымында ресми түрде ашылды – Мет офисінің 150 жылдығына бірнеше апта қалғанда, Оксфорд бароны Роберт Мейдің қатысуымен. Оның бүкіл әлемде жұмыс істейтін бөлімшелері бар, соның ішінде Абердиндегі болжам жасау орталығы, Гибралтар мен Фолкленд аралдарындағы кеңселер. Басқа да бөлімдер Беркширдегі Рединг университетіндегі MetOffice@Reading (бұрынғы Мезомасштабты метеорология орталығы) сияқты ұйымдарда, Оксфордширдегі Уоллингфордтағы Гидрометеорологиялық зерттеулер орталығында (JCHMR) орналасқан. Сонымен қатар, Ұлыбритания мен шетелдегі әскери-әуе күштерінің базаларында (соғыс аймақтарындағы алдыңғы шептегі бөлімдерді қоса алғанда) Мет офисінің өкілдіктері бар. Корольдік теңіз күштеріне арналған ауа райы болжамдарын әдетте Мет офисінің қызметкерлері емес, теңіз офицерлері береді.

Кеме қатынасы болжамы

Кеме қатынасы болжамы Метеорологиялық қызмет тарапынан жасалады және Ұлыбритания аралдарының төңірегінде теңіз жолымен жүретіндер үшін BBC Radio 4 арнасында хабарланады.

Ауа райы болжамы мен ескертулер

Метеорологиялық бюро Ұлыбритания үшін Ұлттық қауіпті ауа-райы ескерту қызметі (NSWWS) арқылы қауіпті ауа-райы туралы ескертулер шығарады. Бұл ескертулер көлік инфрақұрылымына әсер етіп, адамдардың өміріне қауіп төндіруі мүмкін ауа-райы құбылыстары туралы хабарлайды. 2008 жылдың наурыз айында жүйе жақсартылып, «Ескерту» деп аталатын жаңа деңгей енгізілді. Метеорологиялық бюро 2015 жылдың қыркүйегінде Ирландияның Met Éireann ұйымымен бірлесіп, Ұлыбритания мен Ирландияға әсер ететін дауылдарға арналған бірыңғай беделді атау жүйесін енгізді. Осы жүйе бойынша алғашқы атаулы дауыл – Абигейл 2015 жылдың 10 қарашасында жарияланды. 2019 жылы Метеорологиялық бюроға және Met Éireann ұйымына Нидерландының ұлттық ауа-райын болжау қызметі – Корольдік Нидерланды метеорологиялық институты (KNMI) қосылды. Биылғы жазда сынақ ретінде ыстық толқындарға да атау беру ұсынылып отыр.

Ауа райы болжау үлгілері

Метеорологиялық бюроның негізгі міндеті – ғарыштағы ауа райы спутниктерінен және жер бетіндегі бақылаулардан мәліметтер жинап, оларды «біріктірілген модель» деп аталатын бағдарламалық қамтамасы негізінде әртүрлі модельдермен өңдеу арқылы болжау модельдерін жасау болып табылады. Ұлыбританиядағы клиенттерге арналған негізгі ауа райы өнімдері: Ұлыбритания мен оның төңірегін қамтитын 1,5 км ажыратымдылықтағы UKV моделінен 36 сағаттық болжам (4 км ажыратымдылықтағы модельді алмастырады), Еуропа мен Солтүстік Атлантиканы қамтитын 12 км ажыратымдылықтағы NAE моделінен 48 сағаттық болжам және 25 км ажыратымдылықтағы жаһандық модельден 144 сағаттық болжам (40 км ажыратымдылықтағы жаһандық модельді алмастырады). Метеорологиялық бюроның жаһандық модельдік болжамы 2010 жылға дейінгі онжылдықтардағы тәуелсіз тексерулерде Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМО) стандарттарына сәйкес келіп, әлемдік ауа райы болжамының нәтижелері бойынша тұрақты түрде алғашқы үштікке кірді. Әлемнің басқа аймақтарына арналған өнімдер шетелдегі клиенттерге сатылады, Қорғаныс министрлігінің (MOD) шетелдегі операциялары үшін қамтамасыз етіледі немесе Африкадағы дамушы елдерге тегін ұсынылады. Қажет болған жағдайда, болжаушылар компьютерлік болжамдарға түзетулер енгізе алады. Деректер Метеорологиялық бюроның жеке PP форматында сақталады.

Су тасқынын болжау орталығы

2009 жылы құрылған Су тасқыны болжау орталығы (FFC) – қоршаған орта агенттігі мен Метеорология басқармасының бірлескен кәсіпорны, Англия мен Уэльс үшін су тасқыны қаупі туралы ақпараттық нұсқаулар ұсынады. Орталық екі бас ұйымнан да тағайындалған қызметкерлермен жабдықталған және Эксетердегі Метеорология басқармасы штаб-пәтеріндегі Операциялық орталықта орналасқан. Шотландияда осы функцияны Шотландияның су тасқыны болжау қызметі атқарады, ол Шотландияның қоршаған ортаны қорғау агенттігі (SEPA) мен Метеорология басқармасының бірлескен жобасы болып табылады.

Маусымдық болжамдар

Метеорологиялық бюро маусымдық және ұзақ мерзімді болжамдар жасайды және оларды әлем бойынша клиенттер мен пайдаланушыларға таратады. Метеорологиялық бюро Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым тарапынан ұзақ мерзімді болжамдарды дайындаушы әлемдік орталық ретінде танылған алғашқы климаттық және ауа-райы болжамын ұсынатын мекеме болды және әлемдегі басқа ұлттық метеорологиялық қызметтерге тарату үшін WMO-ға болжамдар беруді жалғастыруда. Метеорологиялық бюроның зерттеулері тропикалық аймақтан тыс аймақтарда маусымдық болжамдар жасауда жаңа мүмкіндіктер ашты және Солтүстік Атлантика осцилляциясы мен Еуропа және Солтүстік Американың қысқы климатына қатысты маусымдық болжамдарындағы өзінің қабілеттерін көрсетті.

Телерадиокомпанияларға болжауларды ұсыну

Негізгі медиа компаниялардың бірі – ITV, Met Office метеорологиялық бюросының деректері мен анимациялық ауа райы белгілерін пайдаланып, ITV Weather үшін болжамдар жасайды. BBC бұрын барлық бағдарламалары үшін Met Office болжамдарын қолданды, бірақ 2015 жылдың 23 тамызында BBC лицензиялық төлем төлеушілерге ақшаның ең тиімді пайдаланылуын қамтамасыз ету бойынша заңдық міндеттемесіне сәйкес, Met Office-ті бәсекелес MeteoGroup компаниясымен алмастыратыны жарияланды. BBC әлі де кейбір Met Office деректерін белгілі бір болжамдар үшін пайдаланады, әсіресе қауіпті ауа райы ескертулері мен Теңіздік болжам үшін.

Дүниежүзілік аймақтық болжау орталығы

Метеорологиялық қызмет – әлемдегі екі ғаламдық ауданы бойынша болжам жасайтын орталықтың бірі және ол WAFC Лондон деп аталады. Екінші WAFC Миссури штатындағы Канзас-Сити қаласында орналасқан және WAFC Вашингтон деп белгілі. WAFC деректері әуе тасымалдарын, әсіресе ұзақ қашықтыққа жасалатын рейстерді қауіпсіз және тиімді маршрутпен жүргізу үшін күнделікті қолданылады. Деректер желдің жылдамдығы мен бағыты, ауа температурасы, бұлт түрлері мен биіктігі және басқа да сипаттамалар туралы толық ақпарат береді.

Жанартау күлінің консультациялық орталығы

Авиациялық болжамдау жұмысының аясында Метеорологиялық қызмет Лондондық вулкандық күл туралы кеңес беру орталығын (VAAC) басқарады. Ол авиация саласына ұшақтардың бағыттарына кіріп, авиациялық қауіпсіздікке әсер ете алатын вулкандық күлдің бұлттарын болжауды қамтамасыз етеді. Лондондық VAAC – әлемдегі тоғыз орталықтың бірі және Британ аралдары, Солтүстік-Шығыс Атлантика және Исландия аймағына жауапты. VAAC Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) тарапынан құрылған, ол Біріккен Ұлттар Ұйымының құрамындағы агенттік және Халықаралық әуе жолдарындағы жанартауларды қадағалау (IAVW) жүйесінің бөлігі болып табылады. Лондондық VAAC спутниктік суреттерді, сондай-ақ Исландиядан алынған сейсмикалық, радарлық және визуальды бақылау деректерін пайдаланады, ол өзінің жауапкершілігіндегі барлық белсенді жанартаулардың орналасқан жері. Метеорологиялық қызмет әзірлеген NAME тарату моделі күл бұлттарының 6, 12 және 18 сағат ішіндегі қозғалысын, әр түрлі биіктіктегі ұшу деңгейлерінде ескертуден бастап болжау үшін қолданылады.

ХЖТК

2001 жылға дейін Метеорологиялық қызмет Джон Хоутон төрағалық еткен Климаттық өзгерістер жөніндегі үкіметаралық комиссияның климат ғылымы жұмыс тобына төңкерілді. 2001 жылы жұмыс тобы Ұлттық мұхиттық және атмосфералық басқармаға көшті.

Жоғары өнімділіктегі есептеу

Сандық ауа райы болжау және Бірыңғай модельді қолдану үшін қажетті үлкен есептеулерге байланысты Мет кеңсесі әлемдегі ең қуатты суперкомпьютерлердің иесі болды. 1997 жылдың қарашасында Мет кеңсесінің суперкомпьютері әлемде үшінші орынға ие болды.

Жыл Компьютер Секундына есептеулер Көлденең ажыратылуы (жаһандық/жергілікті) Тік деңгейлер саны
1959 Ferranti Mercury 3 килофлопс (N. A./320 км) 2 деңгей
1965 English Electric KDF9 50 килофлопс (N. A./300 км) 3 деңгей
1972 IBM System/360 195 4 мегафлопс (300 км/100 км) 10 деңгей
1982 CDC Cyber 205 200 мегафлопс (150 км/75 км) 15 деңгей
1991 Cray Y MP C90/16 10 гигафлопс (90 км/17 км) 19 деңгей
1997 Cray T3E 900/1200 430 гигафлопс (60 км/12 км) 38 деңгей
2004 NEC SX 62.0 терафлопс (40 км/12 км) 50 деңгей
2006 NEC SX 8 және SX 5.4 терафлопс (40 км/4 км) 50 деңгей
2009 IBM Power6 140 терафлопс (17 км/1.5 км) 70 деңгей
2015 Cray XC40 16 петафлопс (10 км/1.5 км) -

Метеорологиялық зерттеулер бөлімі және Аэропорттық атмосфералық өлшеулер қондырғысы (FAAM)

Метеорологиялық зерттеулер RAE Bedford-та 1980 жылдары RAE нысаны жабылғанға дейін аспаптарды баржалық шамалармен көтеріп жүргізілді. Метеорологиялық қызмет Кардингтонмен байланысын Метеорологиялық зерттеу бөлімі (МЗБ) арқылы жалғастырып келеді. Бұл бөлім шағын көшме ангарда сақталатын, байланған шарды пайдалана отырып, атмосфераның шекаралық қабаты деп аталатын бөлігін зерттеумен айналысады.