Кіріспе
Қайталап орындауға арналған басқару ағыны туралы мәлімдеме
Компьютер ғылымында for цикл немесе for цикл – итерацияны көрсетуге арналған басқару ағыны туралы мәлімдеме. Нақтырақ айтқанда, for цикл белгілі бір шарт орындалғанға дейін кодтың бір бөлігін қайта-қайта орындау арқылы жұмыс істейді. For циклдерінің екі бөлігі бар: тақырып және дене. Тақырып итерацияны анықтайды, ал дене – әр итерация үшін бір рет орындалатын код. Тақырыпта көбінесе циклдің нақты санағы немесе циклдық айнымалысы жарияланады. Бұл денеге қай итерация орындалып жатқанын білуге мүмкіндік береді. For циклдері циклге кірмес бұрын итерациялардың саны белгілі болған кезде қолданылады. For циклдерін циклдық айнымалыны арттырып, тексеріп отыратын while циклдерінің ықшам түрі деп қарастыруға болады. For циклін қолдануды көрсету үшін әртүрлі кілт сөздер қолданылады: ALGOL ұрпақтары "", ал Fortran ұрпақтары "". Басқа да мүмкіндіктер бар, мысалы, COBOL, ол қолданады. For атауы "for" сөзінен шыққан. For көптеген бағдарламалау тілдерінде for циклді енгізу үшін резервтелген сөз (немесе кілт сөз) ретінде қолданылады. Ағылшын тіліндегі термин ALGOL 58-ге жатады және ALGOL 60-да кеңінен танымал болды. Ол бұрынғы неміс тілінің тікелей аудармасы және Хайнц Рутисхаузердің Superplan (1949–1951) жобасында қолданылған. Рутисхаузер ALGOL 58 және ALGOL 60 стандарттарын анықтауға қатысқан. Цикл денесі циклдық айнымалының берілген мәндері үшін орындалады. Бұл ALGOL-дың for мәлімдемесінің нұсқаларында нақтырақ көрінеді, онда мүмкін мәндер мен арттырулар тізімін көрсетуге болады. Fortran және PL/I тілдерінде осы үшін бірдей мақсатта кілт сөзі қолданылады және ол do цикл деп аталады; бұл do while циклден өзгеше.
The name for loop comes from the word for. For is used as the reserved word (or keyword) in many programming languages to introduce a for loop. The term in English dates to ALGOL 58 and was popularized in ALGOL 60. It is the direct translation of the earlier German and was used in Superplan (1949–1951) by Heinz Rutishauser. Rutishauser was involved in defining ALGOL 58 and ALGOL 60. The loop body is executed "for" the given values of the loop variable. This is more explicit in ALGOL versions of the for statement where a list of possible values and increments can be specified. In Fortran and PL/I, the keyword is used for the same thing and it is named a do loop; this is different from a do while loop.
БОЛУ үшін
Көптеген императивті бағдарламалау тілдерінде for циклы қолданылады. Синтаксистік шағын айырмашылықтарды ескермесек, осы операторлардың жұмыс істеу әдісі мен олар қолдайтын экспрессивтілік деңгейінің көптеген айырмашылықтары бар. Әдетте, for циклдары төрт санаттың біріне жатады:
Бұрандалар
Компьютерлік бағдарламалауда цикл санағышы – циклдың итерацияларын басқаратын басқару айнымалысы (компьютерлік бағдарламалау тілінің құрылымы). Бұл атау осы құрылымды қолданудың көптеген жағдайларында айнымалының белгілі бір ретпен бүтін сандық мәндер қатарын қабылдауына байланысты (мысалы, 0-ден басталып, 1-мен өсіп, 10-да аяқталады). Цикл санағышы әр итерацияда өзгереді, әрбір жеке итерация үшін бірегей мән ұсынады. Цикл санағышы циклдың қашан тоқтатылуын және бағдарлама ағынының циклдан кейін келесі нұсқауға қалай жалғасатынын анықтау үшін қолданылады. Көбінесе цикл санағышы үшін i, j және k (қажет болған жағдайда және т.б.) айнымалы атауларын пайдалану қабылданған, мұнда i – ең сыртқы цикл, j – келесі ішкі цикл, және т.б. Кейбір бағдарламашылар кері тәртіпті де қолданады. Бұл стильдің Фортранның алғашқы бағдарламалау кезеңдерінен пайда болғаны туралы жалпы пікір бар, онда осы әріптермен басталатын айнымалы атаулары автоматты түрде бүтін сан түрінде жарияланған, сондықтан олар уақытша қана қажет болатын цикл санағыштары үшін табиғи таңдау болды. Бұл тәжірибе математикалық нотацияға дейін жетеді, онда сомалар мен көбейтулер үшін индекстер көбінесе i, j және т.б. болып табылады. Балама конвенция – индекс үшін бірдей әріптерді қайталау, мысалы ii, jj және kk, себебі бұл бір әріпті пайдалануға қарағанда іздеу және алмастыру процесін жеңілдетеді.
Loop counters change with each iteration of a loop, providing a unique value for each individual iteration. The loop counter is used to decide when the loop should terminate and for the program flow to continue to the next instruction after the loop. A common identifier naming convention is for the loop counter to use the variable names i, j, and k (and so on if needed), where i would be the most outer loop, j the next inner loop, etc. The reverse order is also used by some programmers. This style is generally agreed to have originated from the early programming of Fortran, where these variable names beginning with these letters were implicitly declared as having an integer type, and so were obvious choices for loop counters that were only temporarily required. The practice dates back further to mathematical notation where indices for sums and multiplications are often i, j, etc. A variant convention is the use of duplicated letters for the index, ii, jj, and kk, as this allows easier searching and search replacing than using a single letter.
Түрлі бағдарламалау тілдеріндегі for-loop синтаксисінің уақыт сызығы
Мысалы, бес рет қайталау қажет болған әрекетті қарастыратын болсақ, әртүрлі бағдарламалау тілдеріндегі циклдар әртүрлі жазылады. Үш өрнекті циклдің синтаксисі, блоктарды аяқтау тәсілдерінің айырмашылықтарын ескергеннен кейін, осы мүмкіндігі бар барлық тілдерде шамамен бірдей болады.