Кіріспе

2001 жылы Джо Джонстонның фильмі
Фильм

Спилбергтің «Юралық парк» фильмі жарықтанғаннан кейін Джо Джонстон оның жалғасын түсіруге қызығушылық танытты, Спилберг оған келісті. Universal Pictures 1998 жылдың маусымында үшінші фильмді жариялады, ол 2000 жылдың ортасында шығуы жоспарланған. Питер Бухман жазған сценарий түсірілімге бес апта қалғанда, Дэвид Коепп ұсынған қарапайым сюжет идеясының арқасында қабылданбады, Коепп бұрынғы екі фильмнің сценарийін жазған болатын. Пэйн мен Тейлор Бухманның бұрынғы сценарийін қайта жазу үшін шақырылды, ол олардың жобасына қосымша түзетулер енгізді. Фильмнің түсірілімі 5 айға созылды, ол 2000 жылдың тамызында Гавайиде басталып, кейін Калифорнияға көшірілді. Сценарийдің соңғы нұсқасы өндіріс барысында ешқашан аяқталған жоқ, бұл жағдай Джонстонды фильмнен бас тартуға итермеледі. «Юралық парк III» компьютерлік графикамен және аниматроникалық динозаврлардың үйлесімін ұсынады. Алдыңғы екі фильмдегі Тираннозаврдың орнына Спинозавр негізгі динозавр қарсыласы ретінде пайда болады. «Юралық парк III» 2001 жылдың 16 шілдесінде көрсетілді, ал 18 шілдеде кинотеатрларда жарық көрді. Фильм сыншылардан аралас пікірлер алса да, кассада табысқа ие болды, 93 миллион долларлық бюджетке қарсы әлем бойынша 368,8 миллион доллар жинады, осылайша 2001 жылдың ең табысты сегізінші фильмі атанды; алайда, бұл франшизадағы ең төменгі табыс көрсеткіші болып табылады. 2015 жылы «Джура әлемі» фильмі шықты, ол осы аттас трилогияны бастады. Сэм Нилл мен Лора Дерн кейін Алан Грант және Элли Саттлер рөлдерін «Джура әлемі доминионы» (2022) фильмінде қайта ойнады.

Сюжет

Он екі жасар Эрик Кирби мен оның анасының жігіті Бен Хильдебранд, Isla Sorna маңындағы тыйым салынған аймақта парасейлингпен жүзіп жүр. Қайық қалың тұманға батқанда, экипажды белгісіз шабуылшы өлтіреді, бұл Бенді кеме жартасқа соқтығысудан бұрын арқанды ажыратуға мәжбүр етеді. Эрик пен Бен аралға қарай жүзіп барады. Сегіз аптадан кейін палеонтолог Алан Грант өзінің Велоцираптор зерттеулеріне қаржы табу үшін күреседі және Isla Nublar оқиғаларына жұртшылықтың қызығушылығын жоққа шығарады. Грант өзінің зерттеулерін Элли Саттлермен талқылап, Велоцирапторлардың тіпті приматтардан да зияткерлік және әлеуметтік жағынан дамыған екендігін болжайды. Монтанада оның көмекшісі Билли Бреннан үш өлшемді принтер арқылы Велоцираптордың көмекейін қайта жасайды. Пол мен Аманда Кирби, бай көрінетін жұп, Гранттың зерттеулерін қаржыландыруға уәде береді, егер ол оларға Исла Сорнаның заңсыз әуеден көру экскурсиясын жасаса. Грант келіспей-ақ, Биллимен, Кирбилердің екі жалдамалы серіктесі Удески мен Купермен және олардың ұшқышы М. Б. Нэшпен бірге ұшып барады. Грант Кирбилердің жерге түсуге ниеттенгенін біледі; ол наразылық білдіреді, бірақ Купер оны есінен танып қалады. Грант оянғанда, топ жерге қонғанын біледі, бірақ үлкен теропод ұшу-қону жолағына жақындағанда, олар ұшаққа қайта оралады, Куперді артта қалдырады. Ұшып көтерілген кезде, спинозавр екені анықталған аң пайда болып, Куперді жұтып қояды. Ұшақ динозаврға соқтығысып, ағаштарға құлады. Содан кейін Спинозавр ұшаққа шабуыл жасап, Полдың спутниктік телефоны бар Нэшты жейді. Тірі қалғандар қашып кетеді, тек қана Тираннозаврмен кездеседі. Екі динозавр шайқасып, Спинозавр оны жеңіп, адамдар қашып кетеді. Грант ашуланып Кирбилерге қарсы шығады, олар орта таптан шыққан ажырасқан жұп екенін және ұлы Эрик пен Аманданың жігіті Бенді іздейтінін айтады. Үкіметтік мекемелер көмек көрсетуден бас тартты, сондықтан олар Грантты алдап, оны өзімен бірге алып келді, қателікпен оның Isla Sorna-да тәжірибесі бар деп сенді. Жағалауға қарай сапар шегіп бара жатқанда, топ Эрик пен Бенді іздеуге кіріседі. Олар Беннің сүйек қалдықтарын парасейлге байланған күйінде табады, оны Билли алады. Олар сондай-ақ кейбір Велоцираптор ұяларына тап болады, оның ішінде Билли жасырын түрде екі жұмыртқаны қорғайды. Көп ұзамай олар InGen кешенін табады, онда Велоцираптор оларға тұзақ қояды, бірақ дауыс беруге тырысады. Адамдар Corythosaurus және Parasaurolophus үйірмесінде қашып кетеді, бұл қақтығысқа әкеледі; Грант пен Удески ағаштарға бас сауғалаған басқалардан бөлініп кетеді. Велоцирапторлар Удескиді жарақаттайды және Паулды, Аманданы және Биллиді оны құтқаруға итермелеуге тырысады; олардың тұзағы сәтсіз аяқталады, олар көп ұзамай Удескиді өлтіреді. Басқа жерде Грант үйірменің қарым-қатынас жасағанын байқап, олар бір нәрсені іздеп жүргенін сезінеді; ол қашып кетуге тырысқанда, олар оны тұзаққа түсіреді. Эрик Грантты баспана іздеп жүрген, ауып кеткен жүк көлігіне апарып, сонда көз жастырмай газбен шабуылдан арылтады. Келесі күні таңертең олар Билли мен Кирбилермен қайтадан кездеседі, содан кейін олар тағы да Спинозаврдан қашып құтылады. Грант, Біллиден сақ болып, өз қорабын тексеріп, Велоцираптор жұмыртқаларын көреді, Билли оны қазба орнын қаржыландыру үшін сатуға жоспарлаған дейді. Грант жұмыртқаларды сақтап қалуға шешім қабылдайды, егер жұмыртқалар қайтарылса, Велоцирапторлар топты құтқара алады деп үміттенеді. Топ құс қорасына кіреді, оны Птеронодондар басқарғанын біледі. Топқа шабуыл жасап, Эрикті алып қашады. Білли оны парасейлдің көмегімен құтқарады; кейін үйіршік Біллиге шабуыл жасайды, ол өліп қалғандай көрінеді. Бір кемеге отырып, топ құс үйінен қашып кетеді, бірақ қайықты ашық қалдырады. Сол түні олар Спинозаврдың нәжісінен сыңғырлаған спутниктік телефонды тауып алады. Грант Эллимен көмек сұраған кезде, Спинозавр оларға шабуыл жасайды. Қайықтан отын суға түседі, Грант оны фонарьлы мылтықпен тұтастырады, бұл Спинозаврды қуып жібереді. Келесі күні топ мұхиттың дыбысын естіп, жағалауға келеді, бірақ оларды жұмыртқа үшін келген Велоцирапторлар қоршап қалады. Грант көмекейдің репликасын қолданады, бұл үйірмені олардың көбіне көмек қажет деп ойлауға итермелейді. Алыстағы тікұшақтардың даусын естіген ұшқыштар өз жұмыртқаларын қайтарып алады да, орманда жоғалып кетеді. Элли шақырған АҚШ теңіз жаяу әскері мен теңіз әскері жағажайға келіп, аман қалғандарды құтқарады. Әскери тікұшақта олар Биллидің де құтқарылғанын біледі. Олар енді бос Птеронодондардың қанатымен қатар ұшып бара жатыр.

Өндіріс

1993 жылы Стивен Спилбергтің "Юралық парк" фильмі жарық көрген кезде оның досы Джо Джонстон оның жалғасын түсіруге қызығушылық білдірді. Спилберг алғашқы жалғасты өзі түсіремін деп күткенмен, Джонстонның үшінші фильмді түсіруіне келісім берді. 1997 жылдың мамыр айында екінші фильм шыққаннан кейін Спилберг басқа жобалармен айналысып жатқан болатын. Үшінші "Юралық парк" фильміне қатысты сұрақтарға жауап бергенде, ол оны жасау өте қиынға түсетінін айтты. Спилберг режиссер ретінде "Юралық парк" сериясына оралу ниетінде болмады, себебі фильмдерді түсірудің өте қиын екенін мәлімдеді. Ол бұрынғы фильмдерді түсіргеніне риза болды және үшінші фильмге жаңа режиссердің қажет екенін сезінді. Екінші фильм жарық көргеннен кейін Джонстон Спилбергтен "Юралық парк" фильмінің жалғасын түсіру мүмкіндігі туралы қайтадан сұрады.

Алдын ала өндіріс

Universal Pictures 1998 жылдың маусым айында фильмді жариялады, Спилберг продюсер болды. «Журалық кезең» романдарының авторы Майкл Крайтон Спилбергпен бірлесіп сюжеттік желіні жасау және сценарий жазу үшін ынтымақтастыққа түсуі керек еді. Спилберг бастапқыда доктор Алан Гранттың InGen аралдарының бірінде өмір сүріп жатқаны туралы оқиғаны ойластырған. Джонстонның сөзінше: «Ол динозаврларды зерттеуге рұқсат бермегеннен кейін жасырын түрде кіріп, Робинзон Крузо сияқты ағашта тұрып өмір сүрді. Бірақ мен ол кісінің алғашқы фильмнен кейін динозаврлар бар аралға қайта оралуын елестете алмаймын». Бұрын «Hotel de Love» романын жазып, режиссерлік еткен Крейг Розенберг 1999 жылдың маусым айында «Журалық кезең III» фильмінің алғашқы нұсқасын жазуға кірісті. Розенбергтің нұсқасында жасөспірімдер Исла Сорна аралында қалып қойды.

Джонстон 1999 жылдың тамызында фильмнің режиссері болып тағайындалды, Розенберг әлі де жобада болды. Өндіріс 2000 жылдың басында басталуы күтілді. Алдыңғы фильмдер Гавайиде түсірілді, үшінші фильмді түсіру үшін Кауаи аралы басымдыққа ие болды, бірақ сценарий аяқталғанша ешқандай шешім қабылданбады.

Бюхман жобасы

Питер Бухман Розенбергтің жобасын қайта жазуға шақырылды және 2000 жылдың басында осы жұмысты аяқтады. Бухманның жобасында динозаврлар материкте бірқатар құпиялы кісі өлтірулерге себеп болады, одан кейін тергеу жүргізіледі. Сценарийде Алан Грант, Билли және отбасы Исла Сорнаға ұшақ апатынан кейін құлап түскен оқиғасымен қатарласатын жекелеген сюжеттік желі де бар. Экскурсияға Полдың қауіпсіздік күзетшісі Купер және Полдың іскер серіктесі әрі әйелі Сьюзан Брентворт та қатысады. Ұшақ белгісіз нысанға шағылысып, аралға қонуға мәжбүр болады. Қайта ұшуға тырысқанда спинозаврға соқтығысып, құлайды. Одан кейін оқиға арал мен Сан-Хосе арасында ауысып отырады. Сотта динозаврлардың Баха-Калифорния түбегінен Панамаға дейінгі материктің әртүрлі аймақтарында шабуылдар жасағаны анықталады. Финч динозаврлардың көбейіп, бүкіл әлемге қауіп тудыруы мүмкін деген алаңдаушылық білдіреді. Жобаның соңына қарай АҚШ үкіметі аралды бомбалау және динозаврлар популяциясын жою үшін әскери ұшақтарды жібереді. Осы оқиға кезінде Робиді ұшқыш көріп қалады және ол отбасымен бірге аралдан құтқарылады. Бірақ Грант кетпеуге шешім қабылдайды және соңғы сахнасында Спилбергтің бастапқы идеясын іске асырып, джунглиге қайтады. Бұл жоба үшін түсірілім алаңдары ізделіп, 2000 жылдың наурыз айында Жаңа Зеландияның орнына Мауи, Гавайи таңдалды деген хабар тарады.

Қасты және одан әрі қайта жазу

Сэм Нилл 2000 жылдың маусым айында жобаға қол қойды, доктор Алан Грант рөлін алғашқы фильмдегідей қайта ойнады. Нейл осы рөлге оралуға қуанды, өйткені алғашқы фильмдегі өзінің ойыны одан да жақсы болуы мүмкін деп ойлады. Гавайи үш апталық түсірілімге арналған түсіру орны ретінде бекітілді, ал түсірілімнің жалпы уақыты 18 аптаға созылуы күтілді. Түсірілім 2000 жылдың тамызында басталып, 2001 жылдың шілдесінде көрсетілуі жоспарланды. Уильям Х. Мэйси кестедегі келіспеушіліктерге байланысты бастапқыда рөлінен бас тартты, соның салдарынан түсірілім бір айға ықшамдатылды. Мэйси 2001 жылы Лора Дернмен бірге «Фокус» фильмінде жұмыс істеді, ол оны «Юралық парк III» рөліне келісуге ынталандырды. Джонстон Бьюкманның нұсқасы тым күрделі деп ойлады, әсіресе Алан Грантты динозаврларға толы аралға қайтару мәселесінде. Сценарист Дэвид Копп Джонстонмен ақылдасқанда, Копп «құтқару миссиясы» деген қарапайым сюжетті ұсынды. Копп бұрынғы екі фильмнің сценарийін жазған, бірақ «Юралық парк III» сценарийін жазуға қатыспаған. Сценарий мен бюджет әзірленген болатын. Кейбір декорациялар да салына бастады. Сол кезде Юта штатындағы Динозаврлар ұлттық ескерткіші мен Оахудағы әскери база түсірілім орны ретінде қарастырылды. Александр Пэйн мен Джим Тейлор 2000 жылдың шілдесінде Бьюкманның сценарийін қайта жаза бастады. Пэйн мен Тейлор фильмнің кейіпкерлерін және әңгімесін жақсарту үшін шақырылды, өйткені сценарий көбінесе әрекеттен тұрды. Олар осы ұсынысты алғанда таң қалды, өйткені бұл жоба олар бұрын жұмыс істеген фильмдерден өзгеше болды, бірақ Universal студиясы «Ата-анамен танысыңыз» фильміне жасаған қайта жазуларынан әсерленді. Джонстон былай деді: «Мен енді оларды жұбайлар ретінде көргім келмейді. Біріншіден, олар жұпқа ұқсамайды. Оларды бірге көру ыңғайсыз болар еді. Ал Лора Дерн соңғы 15 жылда қартаймаған сияқты!» Джон Август та фильмде атқарылмаған жұмыстар жасады. Ақырында сценарийге авторлық құқық Бьюкман, Пэйн және Тейлорға берілді. Джонстон соңғы фильмді бұрынғы фильмдерге қарағанда қарапайым, жылдам және қарқынды деп сипаттады. Негізгі түсірілім 2000 жылдың 30 тамызында басталды. Джонстон түсірілім ауа райы мен күтпеген техникалық мәселелерге байланысты бірнеше күнге созылғанын айтты, бірақ осы мәселелерді ескере отырып, кестеге қанағаттанды. Мэйси сонымен қатар, атқарушы продюсер Спилберг түсірілім алаңында көрінбегенін, бірақ оның аты жазылған кресло әрқашан болғанын атап өтті. Мэйси: «Бұл қауіп пе, әлде уәде ме екенін білмейсіз!» деді. Мэйси «Юралық парк III» түсірілімдеріне риза болғанмен, жобаны дайын сценарийсіз бастағаны үшін сынға алды: «Сценарий дамып, түсірілім барысында қайта жазылып жатыр, ал сіз: «Кім 100 миллион долларлық кемені рульсіз іске қосты және кім осы үшін жұмыстан шығарылады?» дегіңіз келеді. Бірақ бәрі осылай болады. Олар осылайша фильмдерді үлкен жобаға айналдырады. Менің ойымша, біреуді ату керек, бірақ мен жауапты емеспін». Джонстон актерлердің ыңғайсыз түсірілімге түскенін және Мэйсидің сын пікірлерін фильм түсірудің жаман күнінде айтқан болуы мүмкін деді. Фильмнің шығуына жақындаған кезде Мэйси: «Бұл менің осы бизнесте жасаған ең керемет нәрсе болды» деді. Алессандро Нивола 2002 жылы берген сұхбатында фильмді сынға алып: «Бұл менің кейіпкерге қатысты ештеңе жоқ жалғыз рөлім сияқты болды. [ ] Бұл мені қатты ашуландырды». Актерлер түсірілім кезінде жиі көкшіл іздерге тап болды. Оахудағы түсірілімдер арасында Хия Кеа ранчосы да болды. Сол кезде Джон Август сценарийді қайта қарауды тапсырды, содан кейін Бухман қосымша жұмыс жасады. Сценалар қазан айының соңында Лос-Анджелестегі Center Bay студиясында түсірілді. Калифорниядағы басқа түсірілім орындарына Ирвиндейлдегі тас карьері кірді, ал InGen кешенінің ішкі бөлігі Лос-Анджелес қаласының шығысында орналасқан қоймада түсірілді. Элли рөлі бір күнде түсірілді. Птерозавр құс үйі және Т. рекс өзен салға шабуылға ұмтылуы туралы көріністер алғашқы «Юралық парк» романында (1990 ж.) көрсетілген. Бұл көріністер романның киноға бейімделуінде болмағанымен, олар «Юралық парк III»-ге қосылды. Фильмдегі «Спинозаврдың» қайыққа шабуыл жасауы - романнан алынған сахнаның өзгертілген нұсқасы. Универсальдық жер телімінде орналасқан Фолс-Лейкте Верро және оның командасы InGen компаниясының Птеранодон құс үйін бейнелейтін жиынның бір бөлігі ретінде алып тас қабырғасын салды. Үш ай бойы қоладан жасалған блоктар құйылып, бұршақ тастар жасалды. Содан кейін бір топ 10 қабатты, үш жақты эшафолдты құс үйін еліктеуге арналған тормен жабдықталды. Құс үйі сахнасы 2000 жылдың желтоқсан айының басында түсірілді. Содан кейін декорациялар түнгі экстерьер сахнасы үшін қайта жаңартылды, онда Спинозавр қайыққа шабуыл жасайды. Сахнада жаңбыр мен от болды және түсірілімге тоғыз түн кетті. Спинозаврдың нәжісіндегі спутниктік телефонды бейнелеу үшін овсянка қолданылды. 2000 жылдың қараша айындағы сценарий нұсқасында АҚШ Мемлекеттік департаменті тікұшақ пен Эллиді кейіпкерлерді құтқару үшін жіберуі керек еді, Элли департаменттегі жақсы досының арқасында келгенін түсіндірді. Бұл аяқталу жеткілікті қызықты деп есептелмеді, нәтижесінде соңғы аяқталуда теңізшілер мен әскери-теңіз күштері кейіпкерлерді құтқаруға келді, ал Элли аралға келмейді. Соңғы фильмде Эллидің күйеуі Мемлекеттік департаменттің қызметкері, бірақ оның топты құтқаруға қатысуы нақты көрсетілмеген. Жаңа аяқталу желтоқсан айында жазылды, ал Пентагон өндіріске екі Sikorsky SH 60 Seahawks тікұшағын, сондай-ақ төрт шабуылды-десанттық машиналарын және 80 теңізшіні берді. 2001 жылдың қаңтарында өндіріс Гавайиге оралып, Кауаи аралындағы Пила'а жағажайында аяқталу сахнасын түсірді. Фильмнің ең ұзақ кесілген нұсқасы, титрлерсіз шамамен 96 минутты құрады.

Экрандағы тіршілік иелері

Алдыңғы фильмдердегідей, Industrial Light & Magic (ILM) компьютерлік графика (CGI) арқылы динозаврларды жасады, ал Стэн Уинстон мен оның командасы аниматрониканы жасады. Аниматроника бұрынғы фильмдерде қолданылғаннан гөрі жетілдірілген, қуыршақ ойнатушылар T. rex, Spinosaurus және Velociraptor қозғалыстарын жасау үшін бірлесіп жұмыс істеді. Уинстонның командасы түрлі нақты динозаврларды жобалау мен құрастыруға шамамен 13 ай жұмсады. Оның арқасында ерекше қанатты жүзі бар жануар. Джонстон: «Көптеген динозаврлардың сылуэті T. rex-ке өте ұқсас және біз көрермендер оны бірден басқаша деп танитынын қаладық», – деді. Хорнер T. rex көбінесе өліктерді жейтін, ал Spinosaurus нағыз жыртқыш деп болжады. Уинстон мен оның мүсіншілері алғашқы Spinosaurus дизайнын жасады, содан кейін Хорнер ғылыми пікірін берді. Уинстонның командасы Spinosaurus-тың 1/16 масштабты макетімен бастады, содан кейін көбірек егжей-тегжейлі 1/5 масштабты нұсқасын жасады, нәтижесінде толық масштабты нұсқа құрылды. Бұл процеске 10 ай кетті. Spinosaurus пен T. rex арасындағы шайқас фильмдегі соңғы түсірілген көріністердің бірі болды, және екі аниматроника да шайқас үшін кеңінен пайдаланылды. Алдыңғы фильмдегі T. rex аниматронигі "Jurassic Park III" үшін жаңадан теріленді. Алғашқы сценарийде фильм соңында Spinosaurus-тың өлімі көрсетілген, Алан Грант резонанстық камераны пайдаланып, оған шабуылдайтын raptors тобын шақырады. Палеонтология саласындағы жаңа жаңалықтар мен теорияларға байланысты, бірнеше динозаврлар осы фильмде бұрынғы фильмдерден өзгеше бейнеленген. Велоцирапторлардың қауырсыны бар екенін көрсететін жаңалықтар фильмдегі еркектердің басы мен мойнында қауырсынға ұқсас құрылымдардың қосылуына себеп болды. Хорнер: «Біз велоцирапторлардың қауырсыны немесе қауырсынға ұқсас құрылымдары болғанын дәлелдедік және оны раптордың жаңа келбетіне енгіздік», – деді. Спилберг Джонстонды бюджеттік себептермен алдыңғы фильмдерден алынып тасталған Pteranodon-дарды қосуға талап етті, бірақ "The Lost World: Jurassic Park" фильмінде олардың қысқаша көрінісі болған еді. Фильмде 400-ден астам арнайы эффекттер бар, бұл алдыңғы екі фильмдегіден екі есе көп. Көбінесе суреттер T. rex пен Spinosaurus арасындағы шайқасқа және Pteranodon вольеріне түсірілді.

Музыка

Композитор Джон Уильямс, бұрынғы фильмдерде жұмыс істеген, «Жасанды интеллект» фильміне музыка жазумен айналысып жүрді; ол Дон Дэвиске «Юралық парк III» музыкасын жазуды ұсынды. Уильямстың бастапқы тақырыптары және бірнеше жаңа тақырыптар – мысалы, тубалар, тромбондар мен тимпандардың төмен дыбыстарын пайдаланған спинозавр тақырыбы – партитураға енгізілді. Дэвис 1933 жылғы фильмдегі Кинг Конгтың динозаврлармен болған күресімен салыстырған спинозавр мен тираннозавр арасындағы күрес, спинозавр тақырыбын Уильямстың T. rex үшін жазған тақырыбымен үйлестіреді. Сонымен қатар, Рэнди Ньюменнің «Big Hat, No Cattle» әні мейрамхана сахнасында қолданылды. Саундтрек 2001 жылдың шілде айында шықты.

Маркетинг және тауарлар

2000 жылдың қыркүйегінде «Юралық парк III» фильмінің тизер-трейлері желіде жарияланды, ол бұрынғы фильмдердің DVD нұсқаларында да кездесетін. Фильмнен алғашқы кадр төрт айдан кейін жарық көрді. Universal мүмкін болатын жағымсыз реакцияны болдырмау үшін ерте маркетингтен сақтанды; студия фильм туралы хабардарлықтың жеткілікті екеніне сенді. Маркетинг 2001 жылдың сәуірінде, фильмнің шығуына үш ай бұрын басталды. Фильмнен алғашқы түсірілімдер 2001 жылдың мамырында «Survivor» телешоуының екінші маусымының финалында көрсетілді, ал ресми веб-сайт маусымның соңында іске қосылды. Жариялану серіктестерінің қатарында Kodak және Coca-Cola компаниялары болды. АҚШ-та жылдам тамақпен байланысты жарнамалық акциялар өткізілген жоқ.

Скотт Ценциннің кішкентай балаларға арналған романы да жарық көрді. Ценцин фильмнің оқиғаларымен байланысты үш балалар кітабын жазды: «Юралық парк оқиғалары: аман қалғандар» атты бірінші кітап Эрик Сорна аралында жалғыз өткізген сегіз аптасы туралы айтады; «Юралық парк оқиғалары: жем» Эрик пен Аланның жасөспірімдер кинооператорлар тобын құтқару үшін Сорна аралына оралуын көрсетеді; ал «Юралық парк оқиғалары: қанаттылар» Эрик пен Аланның Universal Studios ойын-сауық паркіне ұя салған Птеранодонды үйіне қайтаруын баяндайды. 2001 жылдың басында Hasbro фильмнің шығуымен сәйкес келетін электронды динозаврлар, адамдар және көліктер сияқты әрекеттік фигуралардың желісін шығарды. Фигуралар «Юралық парк III» алдындағы ойыншықтар желісінен шыққан Kenner-дің бастапқы әрекеттік фигураларынан кішірек болды. Playskool кішкентай балаларға арналған «Jurassic Park Junior» атты ойыншықтар желісін шығарды. Сондай-ақ, кішкентай көлемдегі модельдік ойыншықтар мен киімдер де өндірілді. 2001 жылдың қарашасында фильмнің үйге шығарылуын насихаттау үшін Universal Isla Travel үшін вирустық маркетингтік веб-сайтты іске қосты, ол Isla Sorna саяхат агенттігінің ойдан шығарылған атауы еді.

Ұялы телефонды жарнамалау

Фильмнің үйде таратуы үшін Universal Hop On ұялы телефон компаниясымен серіктесіп, "әлемдегі алғашқы бір рет қолданылатын ұялы телефонды" жасады, оны фильмді сатып алу кезінде жиынтықта ұсыну жоспарланған. Телефондар фильмнің таңдамалы даналарымен бірге келген жеңімпаз промо-картаға жауап берген тұтынушыларға тегін жеткізілуі керек еді. Бірақ ұялы телефон алуға тиіс болған тұтынушыларға 30 долларлық чек пен тегін DVD дискісі берілді. Екі күннен кейін фильм АҚШ және басқа елдерде көрсетілді. Жаңа Зеландия тұрғыны Нилл тамыз айында Дунедин қаласында фильмнің Австралия және Жаңа Зеландиядағы премьерасын өткізді.

Үй медиасы

Фильм 2001 жылдың 11 желтоқсанында VHS және DVD форматында жарық көрді. Ол желтоқсанда екі жалғасымен бірге «Юрский парк трилогиясы» ретінде, ал 2005 жылдың қарашасында «Юрский парк приключение пакеті» ретінде қайта шығарылды. 2011 жылы фильм Blu-ray форматында «Jurassic Park: Ultimate Trilogy Blu-ray» жинағының бір бөлігі ретінде шықты. «Jurassic Park III» сондай-ақ 2018 жылдың 22 мамырында жарық көрген «Jurassic Park 4K UHD Blu-ray» жинағына қосылған.

Кассалық жинақ

2001 жылғы 18 шілдеде «Юралық парк III» 19 миллион долларлық кассамен ашылды. Ол кезде бұл фильмнің сәрсенбі күнгі дебюті кез келген фильмнің арасында екінші ең жоғары көрсеткіш болатын, «Жұлдызды соғыстар: I эпизод – Қауіп-қатерден» кейін. Бес күннің ішінде ол 80,9 миллион доллар таба алды. Фильмнің үш күндік дебюттік демалысында 50,3 миллион доллар жиналды. Премьера кезінде «Тәуелсіздік күні», «Қара киімдегілер» және «X-Адамдар» фильмдерінен кейін шілде айындағы төртінші ең табысты дебют болды. Бұл төрт фильмнің қатарынан 45 миллион доллардан астам ақша табуының алғашқы жағдайы болды. Сонымен қатар, бұл 2001 жылы Universal компаниясының қатарынан төрт фильмі де дебюттік демалысында 40 миллион доллардан астам табыс тапқанын көрсетті, ал қалғандары – «Мумияның оралуы», «Жылдам және ашулы» және «Американдық пирог 2» болды. Фильм АҚШ-та 181,2 миллион доллар, ал әлем бойынша 368,8 миллион доллар тауып, жылдың ең табысты сегізінші фильмі атанды. Бұл көрсеткішке қарамастан, ол франшизадағы ең төмен табыс әкелген фильм болып табылады. Metacritic сайтында фильм 100 балдық шкала бойынша 30 сыншының бағасы негізінде 42 балға ие болды, бұл «аралас немесе орташа пікірлер» дегенді білдіреді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша, фильм A+ мен F шкаласы бойынша «B−» бағасын алды. Metacritic-те «Jurassic World Dominion» 2022 жылы шыққанға дейін бұл «Jurassic Park» франшизасының ең төмен бағаланған фильмі болды және түпнұсқа «Jurassic Park» трилогиясының ең төмен бағаланған фильмі болып қала береді. Universal компаниясы фильмнің көрсетіліміне дейін сын-пикирлерді жариялауға рұқсат бермеді. Entertainment Weekly журналының авторы Оуэн Глейберман бұрынғы «Jurassic Park» фильмдерін мақтағаннан кейін үшінші фильмге «C» бағасын берді, «Юралық парк III» балаларға арналған ойын-сауық паркіне саяхаттан басқа ештеңе емес, бірақ бұл өте қарапайым саяхат. Спилбергтің шеберлігі мен нәзіктігі жоғалды, сондықтан бұл 90 минуттық фильмнің көп бөлігі жайбарақат кейіпкерлерге берілді» деді. Variety журналының журналисі Дерек Элли фильмді «барлық экшн, шатақ, компьютерлік ойынды сатып алуды ұмытпаңыз, бұл алдыңғы екі бөлімді классикалық кино түсірудің үлгісі ретінде көрінеді» деп сипаттады. PopMatters журналының Бен Варконтин оны «бірінші фильмдей жақсы емес, бірақ екіншісінен әлдеқайда жақсы» деп атады. Apollo Movie Guide фильмді «жаңа идеялардың немесе тіпті сценарийдің қажеті жоқ» деп «алғашқы фильмге ұқсас» деп бағалады. Empire журналы фильмге 5 жұлдыздың 3-ін берді, оны «қысқа, күрескер және кейде қорқынышты» деп сипаттады. Ebert and Roeper бағдарламасында Ричард Ройпер «Жаман», ал Роджер Эберт «Жақсы» деп бағалады. Кейінгі шолуда Эберт оны «жаздың ең жақсы блокбастері» деп атады. Шолуында Эберт фильмге үш жұлдыз берді және ол «бірінші фильмдей таң қалдырмайды немесе екіншісідей әсерлі емес, бірақ өзінің B-фильмі ретінде бұл жақсы қызықтыру машинасы» деді. Ол сондай-ақ: «Мен оның өнерін мақтамаймын, бірақ оның шеберлігін де елемеуге болмайды, сондықтан мен оны ұсынамын» деп жазды. Палеонтолог Роберт Т. Баккер, динозаврлар мен құстардың байланысын зерттеудегі пионер, «Юралық парк III» үшін Velociraptor-ға қосылған қауырсынды қауырсындардың «жол жүгірушінің перукасына ұқсайды» деді, бірақ қауырсындар компьютерлік анимация үшін қиын екенін мойындады және «Юралық парк IV» жыртқыштарының көбірек шынайы қауырсындары болады деп болжады. Спилбергтің өкілі мәлімдегендей, ол Джонстонның фильмдегі жұмысына «өте риза». 2002 жылы Крайтон фильмді көрмегенін айтты. Кейбір жанкүйерлер T. rex-ті өлтіріп, оның орнына жаңа динозаврды қою туралы шешімге наразылық білдірді.

Ретроспективті бағалаулар

Кейінгі сын-пикирлердің бір бөлігі оң пікірде болды, тіпті бірнеше сыншы оны «Жоғалған әлем: Юрский кезеңнен» жақсырақ деп мәлімдеді. Ретроспективті шолулар да құс қорығындағы сахнаны жоғары бағалады. Саймон Брю 2007 жылы «Den of Geek» сайтында фильмде бұрынғы фильмде болмаған «тиімділік пен шоғырлылық» бар екенін айтты. Ол сахналық қойылымдарды ұнатып, бірақ соңының кенеттен аяқталғанына сын тақты. Бірінші фильмті «Юрский кезең III»-мен салыстыра отырып, /Film сайтынан Дэвид Чен 2009 жылы түпнұсқаның «көрермендерді қызықтырып, ойландыра білгенін», ал соңғысының «екі жағынан да жақсы болмағанын» жазды. Бірнеше сыншы фильмді 2015 жылы, «Юра әлемі» шыққанда қайта қарады. Digital Spy сайтынан Джастин Харп «Юрский кезең III»-тің кемшіліктеріне қарамастан, ол «көруге әсерлі әрі визуалды тұрғыдан керемет болып қала береді. Ол қорқыныш пен шынайы күлкі арасында нақты тепе-теңдік сақтайды» деп жазды. Харп фильмді серияның қара қойы деп есептесе де, оны «жаңа, қызықты және ең бастысы, қатты қызықты» деп сипаттады. Sequart Organization сайтынан Заки Хасан фильмді ұнатып, бірақ соңының кенеттен аяқталуы сияқты мәселелері бар екенін жазды. Entertainment Weekly журналы 2018 жылы «сюжетте сенімділік жетіспесе, оны жақындастықпен толықтырады» деп жазды. Журнал оны «ғылыми ақымақтыққа немесе зұлым корпоративтік күштерге ешқандай қатысы жоқ» сериядағы жалғыз фильм деп мақтап, оның «мүмкін, ең түпнұсқалық» фильм екенін жазды. Нил 2021 жылы фильмтің «әлсіз бағаланғанын» айтты, соңғы 10 минуты мен «ұсақ-түйек» соңынан басқа «өте жақсы» екенін пікір білдірді.

Бейне ойындар

2001 жылы бірнеше фильмге негізделген бейнеойындар шықты. Knowledge Adventure үш ойын өндірді: Jurassic Park III: Danger Zone!, Jurassic Park III: Dino Defender және Scan Command: Jurassic Park, барлығы Microsoft Windows платформасы үшін. Game Boy Advance үшін Konami тағы үш ойын шығарды, олардың ішінде Jurassic Park III: The DNA Factor, Jurassic Park III: Island Attack және Jurassic Park III: Park Builder болды. Сондай-ақ, "Jurassic Park III" деп аталатын аркада ойыны да жарық көрді.