Кіріспе
Канберра стадионы (атау құқығы бойынша GIO стадионы Канберра деп те аталады) – негізінен регби лигасы мен регби одағы матчтары үшін қолданылатын, Австралияның астанасы Канберрадағы Австралия спорт институтының қасында орналасқан нысан. Сыйымдылығы бойынша Канберрадағы ең ірі спорттық арена болып табылады.
Canberra Stadium (also known as GIO Stadium Canberra under naming rights) is a facility primarily used for rugby league and rugby union games, located adjacent to the Australian Institute of Sport in Canberra, the capital of Australia. It is the largest sports venue by capacity in Canberra.
Тарих
Құрылысты сәулетші Филип Кокс жобалап, Leighton Contractors компаниясы салған. Ол 1977 жылғы 29 қазанда ашылды. 1977 жылы мұнда Тынық мұхиты конференциялық ойындары өткізілді, сондай-ақ 4-ші IAAF жеңіл атлетикадан әлем кубогы да осы стадионда ұйымдастырылды. 1995 жылы АФЛ матчында премьер-лига ұпайлары үшін «Вест Кост Иглз» және «Фитцрой» командалары күш сынасты. Бұл жерде бірнеше маусым алдындағы АФЛ ойындары да өткізілді, көбінесе «Сидней Суонс» командасының қатысуымен. Сол кезде эксперимент ретінде алаңның ортасына крикет алаңы орналастырылды, ал екі жергілікті команда арасында шағын көрермендер алдында күндізгі-түндегі бір күндік крикет матчы өтті. Бірақ, стадионда тұрақты крикет матчтары өткізілген жоқ. 1997 жылы Сиднейдегі 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының бір бөлігі ретінде футбол матчтарын өткізуге дайындық мақсатында қосымша жөндеу жұмыстары жүргізілді. Бұл ойын алаңының көлемін қысқартып, болашақтағы кез келген австралиялық футбол ойындарының осында өткізілуіне мүмкіндік бермеді. Жөндеудің соңғы құны сол кездегі территориялық үкімет күткеннен жеті есе асып кетті, ал одан кейін туған дау-дамай сол кездегі бас министр Кейт Карнеллдің саяси мансабына нүке салды. 2000 жылы 28 мамырда «Рейдерс» және «Уэстс Тайгерс» командалары арасындағы матч кезінде ұлттық регби лигасының тарихында бірінші рет қар жауып, Олимпиадалық футбол турнирі үшін арналған алаңға мұздық зардап келтірді. 2000 жылғы Олимпиадалық футбол стадионды жаңартуға мүмкіндік берді, алаңды овал пішімінен төртбұрышқа айналдырып, көрермендерді ойынға жақындатты. Қазіргі таңда алаңның екі жағында екі үлкен трибунасы бар төртбұрышты стадионға айналды. Бұл жаңартудың басты кемшілігі – стадион енді АФЛ ойындарын қабылдай алмайтындығы болды. Канберрадағы барлық жоғары деңгейдегі крикет және Австралиялық футбол ойындары енді 15 000 орындық «Манука Овал» стадионында өтеді. 2008 жылғы Регби лигасының әлем чемпионатында «Шотландия» және «Франция» командалары арасындағы матч Канберра стадионында өтті, бұл стадионда өткен регби лигасының алғашқы тестілік матчы болды. «Франция» «Шотландияны» 36:16 есебімен жеңді. 2009 жылы Канберрадан А лигасына қатысуға өтінім берілді, егер ол қабылданса, 2010-11 маусымынан бастап А лигасының футбол командасы стадионда ойнар еді. Бірақ, Лига жаңа командалардың құрамына «Сидней Роверс ФК» (қаржылық қиындықтарға байланысты таратылды) және «Мельбурн Харт ФК» кіретінін шешті. 2014 жылдың қаңтар айында Канберра стадионы GIO Insurance компаниясымен жасалған келісім бойынша «GIO Stadium Canberra» деп қайта аталды. 2020 жылдың наурыз айында стадионның оңтүстік жағына жаңа бейнеэкран орнатылды.
Меншік
Қазіргі уақытта стадион Австралия Үкіметіне, Австралия Спорт Комиссиясы арқылы тиесілі және Австралия Астанасы Үкіметіне жалға берілген. Ағымдағы жалға беру шарты 2010 жылы бітуге тиіс, бірақ ACT Үкіметі Австралия Үкіметімен жер аудару арқылы стадионға меншік құқығын алуды көздеп отыр.
Отырғыштар мен сыйымдылық
Сыйымдылығы номиналды түрде 25 011 орынға шақталған, ал ең көп көрермен 2004 жылғы Супер 12 финалында – 28 753 адамды құрады. Басты трибуна Канберра Рейдерс және Австралия регби лигасының ойыншысы Мал Менинганың атымен аталады, ал тағы бір Рейдерс және Австралия лигасының өкілі Лори Дейлидің мүсіні басты трибунаның кіреберісін әсемдейді. Шығыс трибунасы 2007 жылғы 28 сәуірде «Греган/Ларкхэм» трибунасы деп аталды, ол «Брамбис» және Австралия регби одағының көрнекті өкілдері Джордж Греган мен Стивен Ларкхэмнің құрметіне берілген. Екеуі де 2007 жылғы Регби әлем чемпионатынан кейін халықаралық карьераларын аяқтады және сол кезде «Уаллаби» тарихындағы ең көп ойын өткізген ойыншылардың қатарында болды – Греган 139 ойынмен, ал Ларкхэм 102 ойынмен көзге түсті.