Кіріспе
Уильям Халл (24 маусым 1753 – 29 қараша 1825) – американдық әскери қызметші және саясаткер. Ол Америка Тәуелсіздік соғысында қатысты және Мичиган территориясының губернаторы болып тағайындалды (1805–1813), 1807 жылғы Детройт шарты арқылы бірнеше американдық үнді тайпаларынан кең аумақтарды алды. Алайда, ол 1812 жылғы соғыста Детройтты қоршаудан кейін 16 тамыз 1812 жылы британдықтарға Форт-Детройтты тапсырған генерал ретінде көбінесе еске алынады. Соғыстан кейін ол әскери сотқа тартылып, кінәлі деп танылды және өлім жазасына кесілді, бірақ президент Джеймс Мэдисоннан рақым алып, оның беделі біршама жақсарды.
William Hull (June 24, 1753 – November 29, 1825) was an American soldier and politician. He fought in the American Revolutionary War and was appointed as Governor of Michigan Territory (1805–13), gaining large land cessions from several American Indian tribes under the Treaty of Detroit (1807). He is most widely remembered, however, as the general in the War of 1812 who surrendered Fort Detroit to the British on August 16, 1812 following the Siege of Detroit. After the battle, he was court martialed, convicted, and sentenced to death, but he received a pardon from President James Madison and his reputation somewhat recovered.
Ерте өмір және білім
Халл 1753 жылғы 24 маусымда Коннектикут штатының Дерби қаласында туған. Ол 1772 жылы Йель университетін бітірген, Коннектикут штатының Личфилд қаласында құқық тағылымдамасын өтеген және 1775 жылы адвокат болып жұмыс істеуге лицензия алған.
Революциялық соғыс
Америка Тәуелсіздік соғысы (1775–1783) басталғанда Халл жергілікті жасаққа қосылды және тез арада капитан, содан кейін Континенттік армияда лейтенант-полковник болып жоғарылады. Ол Уайт-Плейнс, Трентон, Принстон, Стиллуотер, Саратога, Форт-Стэнвикс, Монмут және Стони-Пойнт шайқастарында күресті. Ол генерал Джордж Вашингтон мен Екінші Континенттік Конгресс тарапынан қызметі үшін марапатталды. Халл Нейтан Хейлдің досы болды және оны өміріне қауіп төндірген тыңшылық миссиясынан қайтармақ болды, бірақ ол осы миссияда қаза тапты. Халл Хейлдің соңғы сөздерін, "Мен тек бір ғана өмірімді ел үшін беруге болатынына өкінемін" деп кеңінен таратты. Соғыс аяқталғаннан кейін, Халл 1783 жылы құрылған Массачусетс штатындағы Цинциннати қоғамының алғашқы мүшесі болып қабылданды. Соғыстан кейін ол әйелінің туған жеріне, Массачусетс штатының Ньютон қаласына көшіп, судья және штат сенаторы болып қызмет етті. 1789 жылы Массачусетс штатының Ежелгі және Құрметті артиллерия компаниясының капитаны сайланды.
Мичиган аумағы және 1812 жылғы соғыс
1805 жылдың 22 наурызында президент Томас Джефферсон Халлды жаңа құрылған Мичиган территориясының губернаторы және оның үнді агенті етіп тағайындады. Территорияның барлық бөлігі, Детройт және Форт-Маккинак маңындағы екі анклавтан басқа, үндістердің қолында болды, сондықтан Халл американдық қоныс салушылар үшін үнді жерлерін біртіндеп сатып алуға тырысты. Ол 1807 жылы Одава, Чиппева, Вайандот және Потаватоми тайпаларымен Детройт шартын жасасты, оған сәйкес солтүстік-батыс Огайо және оңтүстік-шығыс Мичиганның көп бөлігі, сондай-ақ Толедо қаласының пайда болған жері – Моми өзенінің сағасы АҚШ-қа берілді. Америкалық қоныстарды кеңейтуге жасалған бұл әрекеттер қарсылық туғыза бастады, әсіресе Шоуни тайпасының басшылары Текумсех және оның інісі Тенскватава американдық мәдениетке қарсы тұруға және жерді одан әрі беруге шақырып, наразылық білдірді. 1812 жылдың ақпан айына қарай Конгресс Ұлыбританиямен соғысқа дайындалып, Канадаға жорық жоспарласа, британдықтар Мичиган және Канада аймағындағы үнді тайпаларын өздеріне тартумен айналысты. Халл Вашингтон қаласында болғанда, соғыс министрі Уильям Юстис президент Джеймс Мэдисон оны жаңа құрылған Солтүстік-Батыс армиясының бригадир генералы етіп тағайындағысы келетінін хабарлады. Халл 60 жасқа жуық болғандықтан және жаңа әскери қызметке қызығушылығы болмағандықтан, полковник Джейкоб Кингсбери басшылыққа таңдалды. Бірақ Кингсбери міндетін атқару алдында ауырып қалды, сондықтан Халлға ұсыныс қайтадан жасалды, ол оны қабылдады. Оған Огайо штатына бару, онда губернатор Мэдисоннің тапсырмасы бойынша 1200 адамдық халықты жұмылдыру қажет болды, ал олар Индиана штатының Винсенс қаласынан келген 4-ші жаяу әскер полкімен бірге армияның ядросын құрайтын еді. Содан кейін ол армияны Детройтке жеткізіп, әрі қарай территорияның губернаторы ретінде басқаруын жалғастыру керек болды.
Детройтке қарай жүріс
Халл 1812 жылғы 10 мамырда Цинциннатиге келді және 25 мамырда Дейтон қаласында милиция басшылығын өз мойнына алды. Милиция үш полктан тұрды, олар Дункан МакАртур, Льюис Касс және Джеймс Финдлейді өздерінің бас қолбасшылары етіп сайлады. Олар Стаунтонға, содан кейін Огайо штатындағы Урбанаға аттанды, онда 300 сарбаздан тұратын 4-ші жаяу әскер полкі қосылды. Милиция сарбаздары нашар жабдықталған, жақсы оқытылмаған және қатаң әскери тәртіпке қарсы болды. Халл марш бойында болған бірнеше бағынбаушылық оқиғаларын басу үшін жаяу әскер полкіне сүйенді. Мауми өзенінің таяздықтарына жеткен соң, ол кейін өзіне зиян келтірген алғашқы қателіктерін жасады. 1812 жылғы 18 маусымда АҚШ Ұлыбританияға соғыс жариялады, ал сол күні министр Юстис генерал Халлға екі хат жіберді. Ол біреуін 24 маусымда арнайы елші арқылы жіберді, бірақ онда соғыс жариялау туралы ештеңе айтылмаған. Екінші хат соғыс жариялау туралы хабарлады, бірақ Юстис оны пошта арқылы жіберді және ол 2 шілдеге дейін келмеді. Нәтижесінде, Халл Мауми таяздықтарына жеткенде әскерінің соғыста екенін білмеді. Су жолынан пайдаланып, ол Куяхога Пакет шхунасын бірнеше денсаулығы сырғандармен, жабдықтармен және ресми құжаттармен бірге армиядан бұрын Детройтке жіберді; бірақ Форт-Амхерстбургтегі британдық командир соғыс жариялау туралы хабарды екі күн бұрын алған еді және кеме өтіп бара жатқанда оны тұтқынға алды. Осылайша ол Халлдың барлық әскери қағаздарын және Форт-Амхерстбургке шабуыл жоспарларын қолға түсірді.
Кейінгі өмір және өлім
Халл өмірінің қалған бөлігін әйелі Сара Фуллермен бірге Массачусетс штатының Ньютон қаласында өткізді. Ол 1814 жылы «Детройт: Бригада генералы У.М. Халлдың қорғаны» және 1824 жылы жарық көрген «АҚШ Солтүстік-Батыс армиясының 1812 жылғы науқанының естеліктері» атты еңбектерді жазды, екеуі де оның атын ақтауға бағытталған. Кейінгі тарихшылардың кейбіреулері оның Детройттың ұятты жеңілісі үшін әділетсіз түрде айыпталғанын мойындады. 1824 жылы «Естеліктерінің» жариялануы қоғамдық пікірді оның пайдасына біршама өзгертті және ол 1825 жылғы 30 мамырда Бостонда өткен кешке шақырылды. Сол маусымда маркиз де Лафайет оны қабылдап, былай деді: «Біз екеуміз де қорлық пен жалақорлыққа ұшырадық, бірақ біздің абыройымыз қалпына келтірілді; жауларымызды кешірейік және барлық адамзатқа христиандық махаббат пен бейбітшілікпен өлейік». Халл бірнеше айдан кейін, 1825 жылғы 29 қарашада Ньютон қаласында қайтыс болды. Оның ұлы Абрахам 1812 жылғы соғыс кезінде армия капитаны болды және 27 жасында Ланди жолағы шайқасында қаза тапты. Оның денесі Онтариодағы Ниагара шарлауының жанындағы Драммонд Хилл зиратына жерленді, ондағы жалғыз американдық офицер ол болды. Халл сонымен қатар оның інісі Жозефтің ұлы Исаак Халлдың туысы еді. Жозеф Исаак кішкентай кезінде қайтыс болғандықтан, Халл оны өсіріп тәрбиеледі. Исаак 1812 жылғы соғыс кезінде USS Конституциясының капитаны болды.