Кіріспе

Жерде орналасқан лазерлік сәулемен қуаттандырылатын жүйе ғарыш қалдықтарын тазалауға арналған.

"Лазерлік сыпырғыш" – бұл ғарыш техникасына (мысалы, Халықаралық ғарыш станциясы) жанама зиян келтіруді болдырмау үшін жасанды спутниктердің жолынан ғарыш қалдықтарын жоюға арналған, жерде орналасқан лазерлік сәулемен қуаттандырылатын қозғалтқыш жүйесі. Ол қалдықтардың бір жағын қыздырып, оның орбиталық траекториясын өзгертеді, нәтижесінде атмосфераға ертерек кіруге мүмкіндік береді. Ғарыш зерттеушілері "лазерлік сыпырғыш" орбитадағы объектілер арасындағы соқтығысу тізбегінің өрбуін – Кесслер синдромын жеңілдетуге көмектеседі деп санайды.

Механизм

Лазерлік сыпырғыштар 1 мм-ден үлкен диаметрлі ғарыш қалдықтарын жою мақсатында ұсынылады. Бұл жоғары жылдамдықты қалдықтармен соқтығысу спутниктерге ғана емес, соқтығысқан спутник бөліктерінен туындаған екіншілік сынықтарға да елеулі зақым келтіреді. Лазерлік сыпырғыш атмосфераны тесіп өту және нысанадағы қалдықтардан материалды абляциялау үшін жоғары қуатпен қолданылады. Абляцияланатын материал орбиталық перигейді төмендетіп, атмосфераның жоғарғы қабаттарына жақындатады, соның салдарынан соққы күші артып, қалдықтардың қалған орбиталық өмірі қысқарады. Лазер нысананың абляцияланған плазмасынан өзін-өзі қорғауына жол бермеу үшін импульстік режимде жұмыс істейді. Бұл концепциядағы лазерлердің қуат деңгейі, жылдам әрекет ететін спутникке қарсы қару-жарақ концепцияларындағы қуат деңгейінен төмен. Осы саладағы зерттеулер ғарыш қалдықтарының бағыты мен абляцияланған объектінің траекториясына байланысты маңызды физикалық шектеулерді анықтайды. Лазерлік нұсқаушы жұлдызды және бейімделмелі оптиканы пайдалана отырып, жеткілікті қуатты жердегі лазер (1 мегаджоульдік импульстік ЖЖ лазері) күніне ондаған қалдықтардың орбитасын қолжетімді бағамен өзгерте алады.

Тарих

Ғарыш шаттлдары ұшудан кейінгі тексерулерде "ұсақ" соққылардың іздерін жиі көрсетті. "Орион" 1990-шы жылдардағы жердегі лазерлік сыпырғыш жобасы болды, оның құны 500 миллион долларға бағаланды. 2003 жылы Халықаралық ғарыш станциясына "Орион жобасы" деп аталған ғарыштағы лазер орнату жоспарланған. 2015 жылы жапон ғалымдары 2017 жылы ХҒС-қа ұшырылатын Extreme Universe Space Observatory телескобына лазерлік сыпыру қабілетін қосуды ұсынды.