Кіріспе
Американдық комикс жазушысы Марвин Артур Вольфман (13 мамыр 1946 жылы туған) – американдық комикс және романдар жазушысы. Ол Marvel Comics компаниясының «Дракуланың қабірі» комиксінде жұмыс істеді, онда ол және суретші Джин Колан вампирлерді өлтіретін «Блэйд» кейіпкерін жасады, сондай-ақ DC Comics компаниясының «Жаңа жасөспірім титандары» және Джордж Переспен бірлескен «Шексіз жерлердегі дағдарыс» шектеулі сериясының үстінде жұмыс істеді. Вольфман жасаған немесе бірлесіп жасаған кейіпкерлердің ішінде Киборг, Рейвен, Старфайр, Дедстрок, Тим Дрейк, Роза Уилсон, Нова, Қара мысық, Фобия, Буллсай, Вигиланте (Адриан Чейз) және Омега адамы бар.
Marvin Arthur Wolfman (born May 13, 1946) is an American comic book and novelization writer. He worked on Marvel Comics's The Tomb of Dracula, for which he and artist Gene Colan created the vampire slayer Blade, and DC Comics's The New Teen Titans and the Crisis on Infinite Earths limited series with George Pérez. Among the many characters Wolfman created or co created are Cyborg, Raven, Starfire, Deathstroke, Tim Drake, Rose Wilson, Nova, Black Cat, Phobia, Bullseye, Vigilante (Adrian Chase) and the Omega Men.
Ерте өмір
Марв Вольфман Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында, полицей Эйб пен үй шаруасымен айналысатын Фэйдің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның 12 жасқа үлкен әпкесі Хариет бар. Ол Манхэттендегі Нью-Йорк өнер және дизайн орта мектебінде оқып, карикатурист болуды армандады. Вольфман – еврей.
1960 жылдар
Марвин Вольфман 1968 жылы DC Comics комикс өнерінде кәсіби мансабын бастамас бұрын фандомда белсенді болды. Вольфман Стивен Кингті алғаш рет жариялағандардың бірі болды, оның "In A Half World of Terror" атты туындысы Вольфманның қорқыныш жанрындағы фанзині Stories of Suspense No. 2 (1965) санында жарық көрді. Бұл Кингтің алғаш рет жарияланған "Мен жасөспірім қабір қазушы едім" әңгімесінің қайта жөнделген нұсқасы еді, ол сол жылы Comics Review фанзинінің төрт санында (үш саны жарық көрген және біреуі жарық көрмеген) бөлім-бөлім жарияланған болатын. Вольфманның DC Comics үшін жарық көрген алғашқы жұмысы Blackhawk No. 242 (тамыз-қыркүйек 1968) санында пайда болды. Олар екеу "Көрушінің көзі" атты туындыны Teen Titans No. 18 (желтоқсан 1968) санында бірлесіп жазды, бұл Вайннің кәсіби комикс саласындағы алғашқы жұмысы болды. Нил Адамс Вайн мен Вольфман жазған Teen Titans әңгімесін қайта жазуға және суреттеуге шақырылды. "Титандар Иерихон шайқасына дайын!" деген тақырыптағы бұл оқиға DC комиксіндегі алғашқы афроамерикалық супергеройды таныстыруы тиіс еді, бірақ баспагер Кармин Инфантино оны мақұлдамады. Оқиғаның қайта жөнделген нұсқасы Teen Titans No. 20 (наурыз-сәуір 1969) санында жарық көрді. Вольфман мен Гил Кейн Teen Titans No. 22 (шілде-тамыз 1969) санында Wonder Girl кейіпкерінің шығу тегін жасады, сонымен қатар кейіпкердің жаңа костюмін де таныстырды.
1970 жылдар
Ол Берни Райтсон суретшісімен бірге «Жасырын жұмбақтар» журналының 1-ші санында (1972 жылғы шілде-тамыз) «Тағдыр» кейіпкерін жасады, кейін Нил Гейманның туындыларында қолданылған. 1972 жылы Вольфман сол кездегі редактор Рой Томасқа шәкірт ретінде Marvel Comics-ке келді. Томас қызметтен кеткен соң Вольфман редакторлыққа ие болды, бастапқыда баспагердің қара-ақ журналдарын, содан кейін комикстердің түсті қатарын басқарды. Вольфман 1981 жылы: «Marvel қара-ақ қатарына толыққанды қолдау көрсетпеді», – деді. «Ешкім өздерін штатқа беруге құштар емес еді». Ол былай деп қосты: «Біз кітаптарды Гарри Честер студиясына жіберіп, олар не жабыстырса, соны жабыстыратын едік. Мен алғашқы өндіріс тобын құрып, алғашқы макеттеушілерді, жабыстырушыларды жалдадым». Вольфман бас редакторлық қызметтен кетіп, жазуға көбірек уақыт бөлді. Ол суретші Джин Коланмен бірге «Дракуланың қабірі» комиксін жасады, ол «барлық уақыттағы ең танымал қорқыныш жанрындағы комикстердің бірі» атанды. Осы серияда олар кейін актер Уэсли Снайпс фильм трилогиясында сомдаған Блэйд кейіпкерін жасады. Сонымен қатар, Marvel редакциясы осындай тегі бар авторға бірнеше әңгімені бір мезгілде шығатын құбыжықтар туралы «Түнгі қасқыр» комиксіне беруге мүмкіндік алды, редактор ойыншыл түрде: «Соңғыда WOLFMAN-ның жазған WEREWOLF-ы!» деп түсіндірді. Вольфман «Дэйрдевил» комиксінің 131-ші санында (1976 жылғы наурыз) Буллсай кейіпкерін жасады. Ол және суретші Джон Бушема сол кейіпкердің бірінші санында Nova-ны жасады. Вольфман мен Гил Кейн Эдгар Райс Берроуздың Барсум әлемін Marvel-дің «Марстың соғыс әміршісі Джон Картер» сериясында комикстерге бейімдеді. Вольфман «Marvel Two-in-One» комиксінің 25-ші санынан бастап 14 санына авторлық құқық иесі болды (1977 жылғы наурыз). Spider-Woman сериясы 1978 жылғы сәуірде Вольфман мен суретші Кармин Инфантиноның қаламынан туды. Spider-Woman комиксінің тұрақты авторы ретінде ол кейіпкерді қайта жасап, оған Джессика Дрю деген адамдық бейне берді. Вольфман Лен Вайннан кейін «The Amazing Spider-Man» комиксінің авторы атанды және алғашқы санында (1978 жылғы шілдедегі 182-ші сан) Питер Паркер Мэри Джейн Уотсонға үйлену ұсынысын жасады, бірақ ол келесі санда бас тартты. Вольфман мен Кит Поллард «The Amazing Spider-Man» комиксінің 194-ші санында (1979 жылғы шілдеде) сүйкімді алаяқ – Қара мысықты (Фелисия Харди) таныстырды. 1978 жылы Вольфман мен суретші Алан Купперберг «Ховард - Ұсақ құс» газеттік комикс-жолағын жазды. Вольфман өзінің сүйікті комиксі деп атаған «Фантастикалық төрттік» комиксін жазғанда, Вольфман мен Джон Бёрн Галактусқа Terrax есімді жаңа хабаршыны таныстырды (211-ші сан, 1979 жылғы қазан). Вольфман мен Стив Дитконың Годзилла туралы әңгімесі Marvel Spotlight-тың 2-ші томының 5-ші санында (1980 жылғы наурыз) жарияланған Dragon Lord әңгімесіне айналды. Dragon Lord шайқасқан жаратылыс Годзилла болуы керек еді, бірақ Marvel кейіпкерге құқығын жоғалтқандықтан (бұл құқық өткен жылы аяқталған), жаратылыс Вани деп аталатын аждаһаға айналдырылды.
Жаңа жасөспірімдер
1980 жылы Вольфман Marvel компаниясымен туындаған даудан кейін DC-ге қайта оралды. «Жаңа жасөспірімдер Титандары» командасына Вольфман мен Перестің жасаған туындылары – Рейвен, Старфайр және Киборг, сондай-ақ бұрынғы команданың Робин, Ғажайып қыз, Кид Флэш және Жәндік жігіті (кейін Чейнжлінг деп аталды) қосылды. Сериал DC компаниясының соңғы жылдардағы тұңғыш хитіне айналды; Кристофер Дж. Прист тағы бір жаңа кейіпкер – Дэйтстрокты «заманауи супер жаудың алғашқы өкілі» деп атады. Вольфман 1983–1984 жылдары Президенттің есірткіге қарсы науқанымен бірлесіп шығарылған «Жаңа жасөспірімдер Титандары» комикстерінің есірткіге қарсы насихаттық сериясын жазды. Бірінші комикстің эскизін Перес жасады, оған Keebler компаниясы демеушілік етті, екіншісін Росс Андру суреттеді, ал оны Америкалық сусындар индустриясы қаржылады, үшінші комиксті Адриан Гонзалес салған еді, оны IBM қаржыландырды. 1984 жылдың тамызында Вольфман мен Перес «Жаңа жасөспірімдер Титандары» сериясының екінші бөлігін жариялады. Вольфманның 1980 жылдардың басында DC үшін жасаған басқа жобалары: Action Comics журналында суретші Гил Кейнмен бірлесіп Супермен туралы комикстер жасау; Кармин Инфантиномен бірге «Батырға қоңырау шал» (Dial H for Hero) комиксін қайта жаңғырту; Джин Колан салған табиғаттан тыс құбылыстар туралы «Night Force» сериясын іске қосу; және Green Lantern комиксінде шамамен екі жыл бойы жұмыс істеу. Вольфман Бэтмен туралы қысқаша комикстер жазды және 331-ші нөмірде (1981 жылғы қаңтар) Электрокуционерді жасады. Вольфман 1986 жылы DC Challenge шектеулі сериясына да үлес қосты. 1985 жылы Перес «Жаңа жасөспірімдер Титандарынан» кеткеннен кейін Вольфман көп жыл бойы басқа серіктестермен жұмысын жалғастырды, олардың ішінде Хосе Луис Гарсия Лопес, Эдуардо Баррето және Том Груммет сияқты суретшілер болды. 1986 жылдың желтоқсанында Marvel сценаристі Крис Клермонт Вольфманға DC компаниясының өкілінің мерекелік кеште оған «Жаңа жасөспірімдер Титандары» комиксінің сценарийін жазуды ұсынғанын айтты. Клермонт дереу ұсыныстан бас тартып, Вольфманға баспагер оны алмастыруды жоспарлап отырғанын жеткізді. Вольфман бұл туралы DC басшыларымен сөйлескенде, олар бұл «әзіл ғана» екенін айтты, бірақ Клермонт бұл ұсыныстың сенімді және ресми екенін қайталады.
Сансыз Жерлердегі дағдарыс
1985 жылы Вольфман мен Перес DC-нің 50 жылдығына арналған 12 бөлімдік "Crisis on Infinite Earths" шектеулі сериясын жариялады. Мыңдаған кейіпкерлерге толы, ғаламның пайда болуынан бастап уақыттың соңына дейінгі оқиғаны қамтыған бұл серия ондаған кейіпкерлердің өліміне әкелді, басқа компаниялардан кейіпкерлерді DC үздіксіздігіне енгізіп, DC ғаламының 50 жылдық тарихын оңайлату үшін қайта жазды. "Crisis" аяқталғаннан кейін Вольфман мен Перес компанияның жаңа тарихын жинақтап беру үшін "History of the DC Universe" шектеулі сериясын шығарды. Вольфман Суперменнің жаңа басылымын қайта іске қосуға да қатысты, Лекс Лютордың жауыз бейнесін жаңаша құрып, алғашқыда Джерри Ордвей суретші болған "Adventures of Superman" комиксіне сценарий жазды. Осы кезеңде Биббо Биббовски және профессор Эмиль Гамильтон енгізілді.
Рейтингтер бойынша дау
Вольфман DC компаниясымен ұсынылған рейтингтік жүйе туралы ашық пікір таластың тууына себеп болды, нәтижесінде компания оны редакторлық қызметтерінен шеттетуге мәжбүр болды. DC компаниясы Вольфманға рейтингтік жүйеге қатысты сын-ескертпелерін компания ішінде ұстаудың орнына, жариялағаны үшін кешірім сұраса, редакторлық лауазымына қайта орналастыруды ұсынды, бірақ ол бұдан бас тартты.
1990 жылдар
Вольфман тағы бір қысқа мерзімге "Қараңғы рыцарь" комиксіне оралды, "Бэтмен" және "Детектив комикстерін" жазып, Робин III Тим Дрейкті, сондай-ақ Абатоарды және Электрокуционердің жаңа нұсқасын жасады. Ол сонымен қатар алғашқы "Бэтмен" оқиғасының мерейтойлық бейімделуін жазды, ол екі басқа бейімделумен және түпнұсқамен бірге жарияланды. Вольфман "Жаңа Титан" сериясының авторы ретінде жұмысын жалғастырып, суретші Том Грумметпен бірге серияны жаңартты. Вольфман серияны атаудың соңғы санына дейін жазды.
Дисней мансабы
1990 жылдардың басында Вольфман Disney Comics компаниясында жұмыс істеді. Ол жеті бөлімнен тұратын "Scrooge's Quest" DuckTales оқиғасының сценарийін, сондай-ақ "Mickey Mouse Adventures" журналында жарияланған Микки Маус әлемінің кейіпкерлерімен бірнеше басқа сценарийлерді жазды.
Marvel-тің сот ісі
1997 жылы "Блэйд" фильмінің жарық көруі алдында Вольфман Marvel Comics үшін жасаған барлық кейіпкерлерге меншік құқығы үшін Marvel Characters Inc. компаниясын сотқа шақырды. 2000 жылдың 6 қарашасында сот Marvel компаниясының пайдасына шешім қабылдады.
Жәндік машиналары
1990 жылдардың соңында Вольфман "Жануарлар машинасы" (Beast Machines) атты Transformers телесериалын жасады, ол 1999 жылдан 2000 жылға дейін екі маусым бойы Fox Kids телеарнасында көрсетілді. Бұл бағдарлама "Жануарлар соғысы" (Beast Wars) сериалының тікелей жалғасы болды, ал ол өзі түпнұсқа "Бірінші буын трансформерлері" (Generation One Transformers) сериалының жалғасы еді. "Жануарлар машинасы" сериалы аралас пікірлерге ие болды, оның сюжеті мақталып, бірақ рухани мәселелерге ден қойғаны үшін сынға ұшырады. Ал бұрын, 1980 жылдары Вольфман "Трансформерлердің" үшінші маусымындағы "Оптимус Праймнің оралуы" (The Return of Optimus Prime) бөлімінің әңгімесін жазған.
2000 жылдар
Он жылдан кейін Вольфман комикстерде жазуды қайта бастады, Devil's Due Productions компаниясының Aftermath желісінің флагмандық тақырыбы – Defex комиксінің сценарийін жазды. Ол DC комиксінің "Құпия файлдар" журналында "Шексіз дағдарыс" санының авторы болды және жазушы Джефф Джонспен "Жас Титан" комиксінің бірнеше саны бойынша консультация жүргізді. Вольфман "Шексіз Жерлердегі Дағдарыс" тақырыбында роман жазды, бірақ түпнұсқа сюжеттен ауытқып, Бари Аллен Флэштің басты рөлде ойнаған, түпнұсқа дағдарыс оқиғасы кезінде өтетін жаңа оқиғаны құрды. Вольфман "Супермен қайтып келді" фильмінің романы мен Стэн Лидің Pow Entertainment компаниясы үшін түсірілген "Кондор" анимациялық фильмінде жұмыс істеді. 2006 жылы Вольфман орта мектеп оқушылары үшін білім беру мақсатында манга стиліндегі комикстер шығаратын Impact Comics компаниясының редакторы болды (бұл DC Comics компаниясымен байланысы жоқ). Сол жылы, 125-ші санынан бастап, Вольфман DC комиксінің Nightwing сериясын жазуды бастады. Алғашқыда төрт санына жоспарланған Вольфманның жұмысы 13 санына дейін ұзартылып, 137-ші санымен аяқталды. Осы кезеңде Вольфман жаңа Vigilante кейіпкерін енгізді. Вольфманның Nightwing комиксінен кеткеннен кейін Vigilante кейіпкері жеке комикс сериясына ие болды, оның сценарийін де Вольфман жазды. Ол "Жас Титан" Raven кейіпкерінің басты рөлде ойнаған шағын серия жазды, бұл кейіпкерді ол және Джордж Перес "Жас Титан" комиксінде бірге жасаған. Ол Переспен бірге Teen Titans комиксіндегі танымал "Judas Contract" сюжеттік желісінің DVD нұсқасына бейімделген фильмде жұмыс істеді. Вольфман 2012 жылы суретші Том Мандрейкпен бірлесіп Night Force сериясын қайта жаңғыртты. Ол Epic Mickey 2: The Power of Two видео ойынының сценарийіне кеңесші болды және бұл жұмысы үшін Америка жазушылар гильдиясының видео ойын сценарийі бойынша үздік жетістікке жеткені үшін сыйлығына ие болды. 2015 жылы Вольфман Batman: Arkham Knight видео ойынының романының авторы болды. 2016 жылы ол "Тірі қалғандар отряды" романын Titan Books баспасы арқылы жариялады. 2017 жылы Вольфман Hero Initiative ұйымының өмір бойына жеткен жетістіктері үшін марапатын алды. Сол жылы Вольфман 1998 жылдан бері Marvel компаниясы үшін алғашқы жұмысын жасады: ол 1976 жылы өзі жасаған Bullseye кейіпкерінің басты рөлде ойнаған Bullseye #1 комиксіне қосымша оқиға жазды. 2019 жылы ол DC Primal Age 100 Page Giant комиксінің басты мақаласын жазды. Сондай-ақ 2019 жылы DC компаниясы Марв Вольфманның Суперменнің шығу тарихын қайта баяндаған 100 беттік "Адам және Супермен" комиксін шығарды, ол жоғары бағаланды.
2020 жылдар
Crisis on Infinite Earths Arrowverse кроссовері қарсаңында Марв Вольфман Марк Гуггенхайммен бірге The CW телесериалының "Arrow" атты эпизодын жазды, ол 2020 жылдың қаңтар айында көрсетілді. Ол сондай-ақ "Legends of Tomorrow" сериалының финалында эпизодтық рөлде пайда болды. 2021 жылы ол және Джордж Перез "Teen Titans GO!" сериалының екі эпизодында өздерінің мультфильмдік нұсқаларын дауыстады. 2023 жылы Вольфман Marvel Comics-ке оралды, оның Blade кейіпкері бар "What If? Dark: Dracula қабірі" атты жеке нөмірін жазды. 2024 жылдың сәуір айында Вольфман Том Тейлормен бірлесіп "Nightwing" журналының маңызды 300-ші санының соңғы екі бетін жазды.
Кредит жазудың ізашар
1974 жылы Нью-Йорктегі Комикстік өнер конвенциясындағы "Marvel Comics: The Method and the Madness" панелінде Вольфман тыңдаушыларға DC Comics-те жұмыс істей бастағанда, оның құпия журналдардағы алғашқы авторлық құқығы болғанын айтты. Қорқынышты әңгімелердің арасындағы беттерді жазған Герри Конвей, House of Secrets Vol. 1 No83 басылымындағы "Арманның құрылыс материалы" атты әңгімені оған "саяхатшы Вольфман" айтқанын жазды. Comics Code Authority сол кезде қасқырлар мен қасқыр адамдарды атауға рұқсат бермегендіктен, оны алып тастауды талап етті. DC бұл органға "Вольфман" - жазушының тегі екенін хабарлады, сондықтан орган "Вольфман" нақты адам екенін көрсету үшін оған авторлық құқық беруді талап етті. Вольфманға авторлық құқық берілгеннен кейін, басқа жазушылар да соны талап етті. Көп ұзамай барлық жазушылар мен суретшілерге авторлық құқық берілді.
Жеке өмір
Вольфман Ноэл Уоткинсқа үйленген. Вольфман бұрын Мишель Вольфманға үйленген, ол көп жылдар бойы комикс индустриясында түс таңдаушы болып жұмыс істеген. Олардың Джессика Морган есімді қызы бар.
Эпикалық комикстер
Дракуланың қабірі, 3-том, №1–4 (1991–1992)
Қайта өрлеу баспасы
Тыйым салынған кітап 1-том (2001)
TSR, Inc.
Р. И. П. #1–2, 4 (1990)
Зенескоп
Адамзат: Бәріміздің тарихымыз, 1-том (2012)