Кіріспе

Пуэрто-Риконың ұлттық сұлулық атағы халықаралық аренада бәсекелесуде.

«Мисс Пуэрто-Рико» – Пуэрто-Риконы халықаралық сұлулық сайыстарында өкілдік ететін әйелдерге берілетін ұлттық атақ. 1987 жылы Пуэрто-Рико «Үш үлкен» – «Мисс Әлем», «Мисс Вселенная» және «Мисс Интернешнл» сайыстарын жеңіп алған тоғызыншы ел болды. 2019 жылы Пуэрто-Рико «Мисс Жер» сайысында жеңіске жетіп, «Үлкен Төрт» сайыстарында жеңімпаз атанған төртінші ел атанды. Сонымен қатар, 2019 жылға дейін «Мисс Супранационал», «Мисс Гранд Интернешнл» және «Мисс Интерконтинентал» титулдарын жеңіп алған Пуэрто-Рико «Ұлы Алты» немесе «Grand Slam» және «Үлкен Жеті» сайыстарында жеңіс одісқан алғашқы ел болды. 2023 жылға дейін 17 маңызды титулға ие болған Пуэрто-Рико, «Үш үлкен», «Үлкен Төрт», «Grand Slam» және «Үлкен Жеті» сайыстарында ең көп жеңіске жеткен екінші ибероамерикалық және әлемдегі төртінші ел ретінде Венесуэла, АҚШ, Филиппин және Үндістанмен бірге сұлулық сайыстары индустриясының қуатты өкілі саналады. Пуэрто-Рикода сұлулық патшайымдары – мәдениеттің маңызды бөлігі. 1952-1998 жылдар аралығында халықаралық сайыстарда Пуэрто-Риконың көптеген өкілдерін басқарған модельдер мен сұлулық индустриясының кәсіпкері Анна Сантистебан, «Хаседора де Рейнас» (Патшайымдар жасаушы) деген лақап атымен танымал, Пуэрто-Рикода сұлулық патшайымдарына деген ынтаны қалыптастырған тұлға ретінде ерекшеленеді. «Мисс Вселенная» франшизасының иегері ретінде Сантистебан 1970, 1985 және 1993 жылдары үш халықаралық жеңімпазды тәрбиеледі. Пуэрто-Рико демократиялық басқару құқығына ие АҚШ-тың территориясы болғанына қарамастан, 1952 жылдан бері халықаралық сұлулық сайыстарында, 1948 жылдан бастап Олимпиада ойындарында және 1955 жылдан бастап Панамерика ойындарында АҚШ-тан тәуелсіз мемлекет ретінде қатысады.

Тарих

Жыл сайын жүздеген сұлулық сайыстары өткізіледі, бірақ "Үлкен Төрттік" деп аталатын сайыстар ең беделді болып саналады және халықаралық БАҚ-та кеңінен жарияланады. Бұл үш сайыс: Miss Universe, Miss World және Miss International. Пуэрто-Рико Miss Universe сайысын бес рет жеңіп алды: 1970 жылы Марисоль Маларетпен, 1985 жылы Дебора Карти Дьюмен, 1993 жылы Даянара Торреспен, 2001 жылы Денис Кинонеспен және 2006 жылы Зулейка Риверамен; Miss World сайысын екі рет: 1975 жылы Вильнелия, Леди Форсайт Джонсонмен және 2016 жылы Стефани Дель Вальемен; ал Miss International сайысын екі рет: 1987 жылы Лори Симпсонмен және 2014 жылы Валери Эрнандеспен. 1987 жылы Пуэрто-Рико барлық үш сайыста жеңіске жеткен әлемдегі тоғызыншы ел болды. 9 жүлдемен Пуэрто-Рико осы сайыстарда ең көп жеңіске жеткен төртінші ел. Miss Earth тарихи тұрғыдан алғанда, ең маңызды сайыс болып саналады. Пуэрто-Рико 2019 жылы Неллис Пиментелмен бір рет жеңіп алды. Жоғарыда аталған үш сайыспен бірге Miss Earth "Үлкен Төрттік" (Big Four) сайысын құрайды. 2019 жылы Пуэрто-Рико төрт сайыста жеңіске жеткен төртінші ел болды. 10 жүлдемен Пуэрто-Рико осы сайыстарда ең көп жеңіске жеткен төртінші ел. "Үлкен Төрттік" сайыстарынан кейін ең беделді және маңызды екі сайыс: Miss Supranational және Miss Grand International. Пуэрто-Рико екі сайыстың да біреуінде жеңіске жетті, 2018 жылы Валерия Васкес Латорре Miss Supranational сайысын, ал 2013 жылы Жэнеле Чапарро Колон Miss Grand International сайысының бірінші шығарылымында жеңімпаз атанды. Бұл алты сұлулық сайыс – Miss Universe, Miss World, Miss International, Miss Earth, Miss Supranational және Miss Grand International – "Үлкен Алты" немесе "Grand Slam" деп есептеледі, өйткені олар сұлулық сайыстары әлемінде ең маңызды болып табылады. 2019 жылы Пуэрто-Рико алты сайыстың барлығында жеңіске жеткен әлемдегі алғашқы ел болды. Қазіргі уақытта Пуэрто-Рико осы жетістікті бағындырған жалғыз мемлекет. 12 жүлдемен Пуэрто-Рико осы сайыстарда ең көп жеңіске жеткен төртінші ел. Miss Intercontinental, ең көне халықаралық сұлулық сайысымен бірге, бұл ірі сайыстар жиынтығы "Үлкен Жеті" деп аталады. Пуэрто-Рико төрт рет Miss Intercontinental жеңімпазы атанды: 1986 жылы Элизабет Робинсонмен, 1991 жылы Кармен Линда Диаспен, 2010 жылы Майделиз Колумнамен және 2016 жылы Хейлимар Росариомен. 2019 жылы Пуэрто-Рико әлемдегі жеті сайыстың барлығында жеңіске жеткен алғашқы ел болды. Қазіргі уақытта Пуэрто-Рико осы жетістікті бағындырған жалғыз мемлекет. 16 жүлдемен Пуэрто-Рико осы сайыстарда ең көп жеңіске жеткен төртінші ел. Он жылдық тарихы, жоғары сапалы өндірісі және алпыстан астам қатысушысы бар Miss Global жоғарыда аталған жеті сайыстан кейін ең маңызды халықаралық сұлулық сайыстарының бірі болып табылады. Пуэрто-Рико 2023 жылғы сайыста жеңімпаз атанған Эшли Мелендеспен бірге өзінің алғашқы Miss Global тәжін иеленді.

Тарих

Өзінің әртүрлі форматтарында «Мисс Пуэрто-Рико» сұлулық сайысы 1930 жылдан бері дерлік әр жыл сайын өткізіліп келеді. Сайыстың жеңімпазы әр жыл сайын «Мисс Әлем» сайысында Пуэрто-Риконы көрсетеді. «Мисс Пуэрто-Рико Әлем» сайысын іріктеу жеңімпаз «Мисс Әлем» сайысына қатысуға бір жыл бұрын басталады. Әрбір Пуэрто-Рико муниципалитеті өкілді таңдай алады, ол кейін Сан-Хуан аймағындағы қонақүйлердің бірінде дәстүрлі түрде өткізілетін «Мисс Пуэрто-Рико» финалына қатысады. Жеңімпаз финалдық жарыстың соңында тәжді иеленеді. Сайыстың меншігі мен атауы бірнеше рет өзгерді. «Мисс Пуэрто-Рико» 1952 жылдан 1998 жылға дейін Анна Сантистебан басшылығымен өткізілді. 1996 жылдан 1998 жылға дейін Telemundo конкурсты «Мисс Әлем Пуэрто-Рико» деген атпен ұйымдастырды. 1999 жылдан 2002 жылға дейін TeleOnce (қазір Univision Puerto Rico) франшизаны алды және оны «Мисс Пуэрто-Рико Әлем» деп атады. Магали Феблес 2003 жылдан 2009 жылға дейін сайысты ұйымдастырды, ал сайыстың атауы өзгеріссіз қалды. 2009 жылы Луисито Вигорео және Дезире Лоури франшизаны алды және сайысты «Мисс Әлем Пуэрто-Рико» деп атады. 2018 жылы WAPA TV франшизаның меншігіне ие болды, «Мисс Әлем Пуэрто-Рико» атауын сақтап, Денис Кинонесті сайыстың директоры етіп тағайындады. 2022 жылы жүргізуші, мотивациялық спикер, «Мисс Пуэрто-Рико Petite 2000» (ұлттық атақ) және «Мисс Global Petite 2000» (халықаралық атақ) иегері Изетте Чифредо Эрнандес сайыстың жаңа ұлттық директоры болды.

Тарих

Пуэрто-Рико 1959 жылы «Мисс әлем» байқауында дебют жасады, содан кейін 1960 жылдан 1969 жылға дейін қатыспады. 1970 жылы жаңа ұйым 1985 жылға дейін кастинг арқылы үміткерлерді жіберу жауапкершілігін өз мойнына алды. Пуэрто-Рико 1986 жылдан 1988 жылға дейін «Мисс әлем» байқауына қатыспады. 1989 жылы Анна Сантистебан басқаратын «Мисс Пуэрто-Рико» ұйымы «Мисс әлем» франшизасын алды, ал Таня Коллазо оның алғашқы «Мисс әлем» өкілі болды. Сантистебан 1995 жылға дейін «Мисс Пуэрто-Рико» байқауын ұйымдастырды. 1996 жылы «Мисс әлем» Винелия Мерседтің анасы, леди Форсайт Джонсон Делия Круз франшизаны алды және Мисс Мундо Пуэрто-Рико байқауын ұйымдастыра бастады, ал Таня Коллазо бірнеше жыл бойы ұйымдастырушы болып жұмыс істеді, кейін Дезири Лоури және одан кейін Шанира Бланко.

Тарих

Бұл байқау әлемдегі әйелдер сұлулығы конкурстарының үшінші ең маңыздысы саналады. "Мисс Пуэрто-Рико" конкурсы 1960 жылдан 1997 жылға дейін осы франшиза құқығына ие болды. Содан кейін, 1998 жылдан 2003 жылға дейін Хорхе Манрике басқарған "Мисс Пуэрто-Рико Туризм" конкурсы, ал кейіннен бұрынғы "Мисс Пуэрто-Рико Туризм" және "Мисс Әлем Пуэрто-Рико" Тания Коллазо басқарды. 2004 жылы Тания Коллазо басқарған жаңа "Bellezas del Turismo" (Туризм сұлулары) конкурсы 2006 жылға дейін құқық алды. 2007 жылдан 2015 жылға дейін Фернандо Окуендо Вега төрағалық еткен Creative Options Inc. фирмасы франшизаны басқарды, оны бір кезде 2011 жылғы "Мисс Интернешнл Пуэрто-Рико" Дезире Дель Рио Де Хесус басқарды. Қазіргі уақытта Мигель Р. Делиз төрағалық ететін "Nuestra Belleza Puerto Rico" (Біздің сұлулығымыз Пуэрто-Рико) ұйымы "Мисс Супранациональ Пуэрто-Рико", "Мисс Гранд Пуэрто-Рико" және "Мисс Шарм Пуэрто-Рико" франшизаларына ие.

Тарих

Miss Puerto Rico Universe ұйымы 2001 және 2004 жылдар аралығында Магали Фаблес басшылығымен Miss Earth конкурсына өкілдер жіберді. 2005 жылдан 2013 жылға дейін Пуэрто-Риконың Miss Earth конкурсына қатысушысы "Мисс Пуэрто-Рико Жер" сайысы арқылы іріктелді. 2014 жылы Шанира Бланко басшылығымен өкіл Miss Mundo Puerto Rico сайысы арқылы таңдалды, ал 1-орын иегері Miss Earth конкурсына қатысты. 2018 жылы Ванесса де Ройд және Джо Амхед франшизаны басқару құқығын алды. Қазіргі таңда Әмхед – Пуэрто-Рико Miss Earth ұлттық директоры.

Тарих

Пуэрто-Риконың "Мисс Супранационал" өкілі Nuestra Belleza Puerto Rico (Our Beauty Puerto Rico) ұлттық сұлулық сайысында іріктеледі. "Мисс Супранационал" сайысы 2009 жылы құрылған, бірақ Пуэрто-Рико осы сайыстың алғашқы өткеліне өкіл жібермеген.

Тарих

Miss Grand International Puerto Rico – 2013 жылдан бері Пуэрто-Рикодағы әйелдер арасындағы сұлулық байқауының атауы, ол Miss Grand International байқауына қатысу үшін құрылған. Аталған атаудың иегері шамамен бір жылға жуық осы құрметті мәртебені сақтайды және соғыс пен зорлық-зомбылықты тоқтатуға бағытталған науқанды насияттау арқылы бұл сұлулық байқауына маңыз зорлығын береді, бұл науқан байқаудың ұраны болып табылады. Пуэрто-Рикодан Miss Grand International кандидаты Nuestra Belleza Puerto Rico (Our Beauty Puerto Rico) ұлттық сұлулық байқауында іріктеледі.

Тарих

Қазіргі уақытта Пуэрто-Рико атынан Miss Intercontinental сайысына қатысу үшін өкілді іріктеуге арналған конкурс өткізілмейді. Соңғы жылдары делегат Мисс Мира Пуэрто-Рико конкурсының жартылай финалистерінен таңдалып келеді.

"Мисс Пуэрто-Рико" стипендиялық бағдарламасы

Пуэрто-Рико "Мисс Америка" сайысына өкіл жібереді. 2010 жыл Пуэрто-Риконың 1961 жылдан бері алғаш рет қатысқан жылы болды.