Кіріспе

Сан-Исидро (испанша "Сан Исидор", san iˈsiðɾo) – Сан-Диего қаласының ауданы, Мексика-АҚШ шекарасының тікелей солтүстігінде орналасқан. Ол солтүстікке қарай Отай Меса Вест, шығысқа қарай Отай Меса, батысқа қарай Нестор және Тихуана өзені аңғарымен шектеседі; осы аймақтар бірге Оңтүстік Сан-Диегоны құрайды, ол Сан-Диего қаласының іс жүзіндегі эксклавы болып табылады. Басты көлік артерияларына Бейер бульвары және Сан-Исидро бульвары жатады.

Тарих

Сан-Исидро – испан тіліндегі Сан-Исидроның ескіше жазылу түрі. Ол 11-12 ғасырлардағы испандық әулие Еңбекші Исидордың құрметіне аталған.

1829-1848: Ранчо Тиа Хуана

1822 жылы Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін Мексика үкіметі ранчоларға жер беруді бастады. 1829 жылы Сантьяго Аргуэлло Морагаға 10,000 акрлық Ранчо Тиа Хуана жері берілді, ол қазіргі Сан-Исидро және Тихуананың бір бөлігін қамтыды; оның ұлы Эмигдио Аргуэллоға 1833 жылы іргелес Ранчо Мелихо берілді, онда олар "La Punta" деп аталатын саз үй салды, ол 1800 жылдардың соңына дейін аймақтағы сирек ғимараттардың бірі болды.

1848-1900: АҚШ-тың алғашқы кезеңі

1846 жылғы Мексика-Америка соғысынан кейін Мексика 1848 жылы қазіргі АҚШ-тың оңтүстік-батыс аймағын АҚШ-қа өткізді. Сан-Исидро өзінің орналасуымен халықаралық шекараға жақын болды. Шекара 1860 жылдардың ортасында белгіленді, ал алғашқы кеден ғимараты 1873 жылы салынды. 1910 жылға дейін шекара қоршалмады, содан кейін Тынық мұхитынан Отай тауына дейін қоршау салынды. Әрбір адам қауымның істерінде тең үн қоса алды, ал оның шаруашылық мәселелерін қауым сайлаған директорлар кеңесі басқарды. Ауыл шаруашылығы өнімдерін сатып алу және сату барлық түрде кооперативтік принциптер негізінде жүзеге асырылды. Мүшелер қауымды тастап кеткен жағдайда жерлерін жоғалтуға келісті. Қала жерді сатудан алынған комиссияны кітапхана, саябақ, суару жүйелері және клуб үйі сияқты қоғамдық жақсартуларға жұмсады. Олар Сан-Диегода жиналған өнімді сату үшін сауда орталығын ұстады. Көкөністерді өсіруден басқа, қауым үйрек, қоян және ешкілерді өсіріп, саудаға шығарды. Литтл Лэндерс қауымы елдегі алғашқы коммундардың бірі ретінде танымал. Джордж Белчердің шаруашылығы Сан-Исидродағы ең көне сақталған ғимарат болып табылады.

1984 жылғы қырғын

1984 жылдың 18 шілдесінде 41 жастағы Джеймс Оливер Хьюберти, Огайо штатының Кантон қаласынан келген бұрынғы дәнекерлеуші, бірнеше қару-жарақ (соның ішінде Узи) қолданып, Макдональдс мейрамханасында атыс ашты, нәтижесінде 21 адам қаза тауып, 19 адам жарақаттанды. Одан кейін SWAT командасының снайперы оны қаза қылды. 1985 жылы Макдональдс орны қиратылды. Қазір бұл жерде Оңтүстік-Батыс колледжінің филиалы орналасқан.

Шекараны кесіп өту

Сан-Исидро әлемдегі төртінші ең қызыл шекаралық өткізу пункты болып табылады. Бұл екі тәуелсіз мемлекет арасындағы (Джохор-Сингапур көпірінен кейін) екінші ең қызыл шекаралық пункт және Батыс жарты шардағы ең қызыл шекаралық пункт. АҚШ Көлік департаментінің мәліметтері бойынша, 2019 жылы Сан-Исидро порты арқылы АҚШ-қа 15 миллионнан астам көлік және 36,7 миллион адам кірген. Олардың көп бөлігі – Тихуанадан Сан-Диего аймағына және Оңтүстік Калифорнияға жұмысқа барушы жұмысшылар (мексикалық және АҚШ азаматтары). Сондай-ақ, Мексикадағы макиладораларға жұмыс істеуге баратын жұмысшылар мен Тихуанада қызметтер іздеушілердің де кері қозғалысы бар. 2009 жылғы зерттеулерге сәйкес, Сан-Исидро ЛПОЕ-де көліктердің күту уақыты жұмыс сағаттарында орташа есеппен 1,5-2 сағатқа дейін созылған. 2012 жылы жаяу жүргіншілер үшін АҚШ-қа кіру үшін таңертеңгі күту екі сағаттан асып, демалыс күндері екі есе ұзарған. Сан-Исидро сауда палатасының мәліметінше, күн сайын солтүстікке өтетін 25 000 адамның шамамен бесіден бірі Сан-Исидрода жұмыс істеуге, сауда жасауға, туыстарына баруға және т.б. қалған. Көптеген адамдар Сан-Диего трамвайына немесе басқа қоғамдық көліктерге отырып, Сан-Диего округінің барлық аймақтарында жұмысқа, мектепке, дүкендерге, банктерге, медициналық кездесулерге және отбасылық жиналыстарға барған. 2016 жылы екінші жаяу жүргіншілер өткізу пункты "PedWest" ашылды, ол Plaza Viva Tijuana-ны El Chaparral автокөлік өткізу пунктына жақын жердегі шекараға дейін жаяу жүргіншілер жолы арқылы Сан-Исидродағы Вирджиния авенюімен байланыстырады. Сан-Исидрода ICE Мексикаға ең көп мексикалықтарды депортациялайды; 2003 жылы бұл көрсеткіш 360 172 адамды құрады. Жүк көліктері Сан-Исидро өткізу пунктын пайдалана алмайды және олар Отай-Меса портын пайдалануы керек. Сан-Исидро портын кеңейту үш кезеңде жүзеге асырылды және 2019 жылы аяқталды. 741 миллион долларлық жоба магистральды кеңейтіп, 5-ші магистральды батысқа бұрды. Жаңа солтүстікке бағытталған тексеру нысаны салынды, оған негізгі көліктерді тексеру кабиналары, қосымша тексеру аймағы, әкімшілік кеңістік және жаяу жүргіншілерді тіркеу нысаны кірді. Оңтүстікке бағытталған өткізу пунктында Тихуанадағы мексикалық кеден қызметі басқаратын тексеру нысаны бар.

Демография

2010 жылғы халық санағы бойынша Сан-Исидрода 28 008 адам тіркелді, олардың 93%-ы испаноязыл болды. Бес жастан үлкендердің 60%-ы испан және ағылшын тілдерін «жақсы» немесе «өте жақсы» деңгейде қолдана білді. 13%-ы ғана испан тілінде, ал 10%-ы ғана ағылшын тілінде сөйледі.

Өрт және ЭМС

Сан-Диего қалалық өрт сөндіру департаменті қауымдастыққа өрттен қорғау және жедел медициналық көмек көрсету қызметтерін ұсынады. Аймаққа 179 W. San Ysidro Blvd. мекенжайында орналасқан 29-шы өрт сөндіру станциясы қызмет көрсетеді.

Мектептер

Бұл аймаққа Сан-Исидро мектеп округі (балабақшадан сегізінші сыныпқа дейін) және Свитуотер Біріккен жоғары мектеп округі қызмет көрсетеді. Жоғары мектеп округі Сан-Исидроның көп бөлігін қамтитын Сан-Исидро жоғары мектебін басқарады. Аймақтың бір бөлігі Оңтүстік-Батыс жоғары мектебіне қарасты, ал 2016 жылы Сан-Исидродан Оңтүстік-Батысқа кейбір аумақтар қайта бөлінді. Сан-Исидроның шағын бөлігі Монтгомери жоғары мектебіне қарасты. Сан-Исидро ересектер білім беру орталығы, жоғары мектеп округінің басқаруында, Сан-Исидрода орналасқан.

Белгілер мен нысандар

Сан-Диего қалалық кітапханасы Сан-Исдро филиал кітапханасын басқарады. Сан-Исдродағы саябақтарға Говард Лейн саябағы, Виста Террас саябағы және Сан-Исдро қауымдық саябағы кіреді. Шіркеулердің арасында Кармель тауының Анасы Рим-католик шіркеуі бар. Сан-Исдро пошта бөлімі 1910 жылдың 13 сәуірінде ашылып, 1974 жылдың 5 қаңтарында жабылды. Ол W. San Ysidro Blvd дағы жаңа орынға көшірілді және бүгінгі күнге дейін қызмет көрсетуде. Сан-Исдро АҚШ тексеру бекеті/АҚШ кеден үйі тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген. Сан-Диегоның ең ірі сауда орталығы халықаралық шекарада, өтпелі жерден батысқа қарай орналасқан, 125 дүкені бар Las Americas Premium Outlets. Танымал сәулетші Луи Джон Гилл 147 W. San Ysidro Blvd мекенжайындағы испандық жаңару стиліндегі ғимаратты жобалаған. Бұл ғимарат бұрын Сан-Исдро коммерциялық компаниясы (1929) болып, қазір TheFront өнер галереясы.