Кіріспе

Кахуэнга келісімшарты (Lang es), сондай-ақ Кахуэнга капитуляциясы (Capitulación de Cahuenga) деп те аталады, 1847 жылғы келісімшарт, ол Калифорнияны басып алуды аяқтады, нәтижесінде калифорниялықтар мен американдықтар арасында атысты тоқтату орнатылды. Келісім 1847 жылдың 13 қаңтарында Кампо-де-Кахуэнгда қол қойылды, бұл Мексика-Америка соғысының Алта-Калифорниядағы (қазіргі Калифорния) шайқастарын аяқтады. Келісім жобасын Хосе Антонио Каррильо ағылшын және испан тілдерінде дайындады, ал оған американдық күштерді білдіретін Джон С. Фремонт және мексикалық күштерді білдіретін Андрес Пико қол қойды. Келісімшартта калифорниялықтардың артиллериясын тапсыру және екі тараптан ұсталған барлық тұтқындарды дереу босату көзделген. Соғыс кезінде қайтадан қару көтеруге уәде берген және АҚШ-тың заңдары мен ережелеріне бағынуға келіскен калифорниялықтарға үйлеріне және ранчоларына бейбіт түрде оралуға рұқсат берілді. Олар АҚШ азаматтарына берілгендей бірдей құқықтар мен жеңілдіктерге ие болуы керек еді, сондай-ақ АҚШ пен Мексика арасындағы бейбіт келісімге қол қойылғанша адалдыққа ант беруге міндетті емес еді, егер олар тілек білдірсе елден кетуге құқылы болды. 1848 жылғы Гуадалупе-Идальго келісіміне сәйкес, Мексика ресми түрде Альта-Калифорнияны және басқа да аумақтарды АҚШ-қа өткізді, ал Техастың даулы шекарасы Рио-Грандеде белгіленді. Пико, басқа барлық калифорниялықтар сияқты, толық құқықтық және сайлау құқығына ие АҚШ азаматы болды. Кейін Пико Калифорния штатының заң шығарушы органында Лос-Анджелестің өкілі болып, штат ассамблеясының мүшесі, содан кейін штат сенаторы болды.

Өмірбаян

1846 жылдың 27 желтоқсанында Фремонт пен Калифорния батальоны Лос-Анджелес қаласына қарай жорық жасағанда, қараусыз қалған Санта-Барбараға жетіп, американдық туды көтерді. Ол, Мексика тарапында төрт ұлы бар, Санта-Барбара қаласының ықпалды, білімді бай әйел және анасы – Бернарда Руис де Родригестің адубесіне жақын орналасқан қонақ үйде тоқтады. Ол Фремонттан он минут уақыт сұрады, нәтижесінде екі сағатқа созылды; ол оған кеңпейілді келісім оның саяси тиімділігіне қызмет ететінін айтты – бұл Пикоға кешірім беруді, тұтқындарды босатуды, барлық калифорниялықтарға тең құқықтарды және меншік құқықтарын құрметтеуді қамтитын келісім. Фремонт кейін былай деп жазды: "Мен оның мақсаты – өзінің ықпалын пайдаланып соғысты тоқтату және оны бейбітшілікті қабылдайтын және ұзаққа соқатын әділ және достық келісім шарттарымен аяқтау екенін түсіндім. Ол менің бұл келісім жоспарын есімде сақтауымды тіледі, ол өз халқына осы жоспарды ұсынатын болады, сондай-ақ мүмкіндігінше қолданудан аулақ болуға шақырды. Мен оған оның тілегін осы жағдайда ескеретінімді уәде бердім". 1847 жылдың 8 қаңтарында Фремонт Сан-Фернандоға келді. 10 қаңтарда коммодор Роберт Ф. Стоктон мен бригадир Стивен У. Кернидің біріккен әскерлері Сан-Габриэль өзеніндегі шайқастан және Ла-Меса шайқасынан кейін Лос-Анджелесті қайта басып алды. Фремонт келесі күні қайта басып алу туралы хабардар болды. Фремонт пен Пиконың екі офицері капитуляция шарттарына келісті, ал Жозе Антонио Каррилло капитуляция мақалаларын ағылшын және испан тілдерінде жазды. Келісімнің алғашқы жеті бабы Бернарда Руис де Родригес ұсынған ұсыныстардың сөзбе-сөз қайталауы болды. 13 қаңтарда Кахуэнга асуының солтүстік жағындағы ранчода Джон Фремонт, Андрес Пико және тағы алты адам Кахуэнга келісімі деп белгілі болған капитуляция мақалаларына қол қойды. Бұл келісімге Мексиканың әскери қолбасшысы мен АҚШ армиясының полковнигі қол қойды. Келісім Вашингтондағы АҚШ үкіметі мен Мексика қаласындағы Мексика үкіметінің ресми қолдауысыз жасалды, тіпті бұл аймақтағы АҚШ офицерлері (генерал Керни мен коммодор Стоктон) одан хабарсыз болды. Дегенмен, екі ұлттық үкімет оны құрметтеді және жергілікті американдықтар мен калифорниялықтар оны бірден және тұрақты түрде сақтады. Соғыс тоқтатылды, осылайша Калифорниядағы соғыс аяқталды. 14 қаңтарда Калифорния батальоны жаңбырлы ауа-райында Лос-Анджелеске кірді, ал Фремонт келісімді коммодор Роберт Стоктонға тапсырды. Керни мен Стоктон Фремонт ұсынған либералды шарттарды қабылдауға келісті, бірақ Андрес Пико АҚШ күштерімен соғыспайтынына алдында берген уәдесін бұзды. Келесі күні Стоктон Кахуэнга келісімін әскери-теңіз министріне жіберген хабарламасымен бекітті. Уақыт өте келе, кейіпкерлер мен актерлер осы тарихи сәтті қайта жаңғырту үшін пайда болды.