Кіріспе

Американдық компьютер ғалымы және математик Роберт Эндре Таржан (30 сәуір 1948 жылы туған) – американдық компьютер ғалымы және математик. Ол бірнеше графтар теориясы алгоритмдерін, соның ішінде күшті байланысқан компоненттер алгоритмін ашқан, сондай-ақ екі жапырақ ағаштары мен Фибоначчи үйінділерін бірлесіп ойлап тапқан. Қазіргі уақытта Таржан Принстон университетіндегі Джеймс С. МакДоннелл атындағы Ерекшеленген компьютер ғылымдары профессоры болып жұмыс істейді.

Жеке өмір және білім

Ол Калифорния штатының Помона қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Венгрияда өскен, психикалық қабілеті шектеулі балаларға маманданған психиатр және мемлекеттік аурухана басқарған. Бала кезінде Таржан көптеген ғылыми фантастикалық әңгімелер оқыды және астроном болуды армандады. "Scientific American" журналындағы Мартин Гарднердің математикалық ойындар туралы бағанасын оқығаннан кейін математикаға қызығушылық танытты. Сегізінші сыныпта "өте шабыттандыратын" мұғалімнің арқасында математикаға шын ниеттен қызығды. Орта мектепте оқып жүргенде Таржан IBM перфокарталарын өңдейтін машинада жұмыс істеді. 1964 жылы Жазғы ғылым бағдарламасында астрономияны оқып жүргенде алғаш рет нақты компьютерлермен танысты. Дональд Кнутпен бірге.

Қазір Таржан Нью-Джерси штатының Принстон қаласында және Кремнийлік аңғарда тұрады. Ол Найла Ризкке үйленген. Оның үш қызы бар: Алиса Таржан, Софи Завацки және Максин Таржан.

Компьютерлік ғылымдағы мансап

Таржан 1985 жылдан бері Принстон университетінде оқытып келеді. Таржан сонымен қатар Фибоначчи үйіндісі (ағаштардың орманнан тұратын үйінді дерек құрылымы) және сплей ағашы (өзін-өзі реттейтін екілік іздеу ағашы; Таржан мен Дэниел Слейтор бірлесіп ойлап тапқан) сияқты маңызды дерек құрылымдарын жасады. Оның тағы бір маңызды еңбегі – байланыссыз жиынтық дерек құрылымын талдау болды; ол кері Акерманн функциясын қолданатын ең тиімді орындалу уақытын алғаш рет дәлелдеді.

Патенттер

Таржанның АҚШ-та кемінде 18 патенті бар. Олар:

Дж. Бентли, Д. Слейтор және Р. Е. Таржан, АҚШ патенті 4,796,003, Деректерді ықшамдау, 1989
Н. Мишра, Р. Шрайбер және Р. Е. Таржан, АҚШ патенті 7,818,272, Кездейсоқ бағытталмаған графтардағы объектілердің кластерлерін табу әдісі, ішкі байланыстардың үлесі мен сыртқы объектінің байланыстарының максималды үлесі арасындағы айырмашылықты қолдану арқылы, 2010
Б. Пинкас, С. Хабер, Р. Е. Таржан және Т. Сандр, АҚШ патенті 8220036, Адам пайдаланушысымен қауіпсіз байланыс арнасын орнату, 2012