Кіріспе
Ричард Линклейтердің 1990 жылғы «Слэкер» фильмі 1990 жылдың 21 сәуірінде АҚШ кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді және 1991 жылдың 5 шілдесінде Orion Classics компаниясы арқылы АҚШ-та кеңінен көрсетілді. Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды және 23 000 долларлық өндіріс бюджетіне қарсы 1 миллион доллардан астам табыс тапты. 2012 жылы Конгресс кітапханасы «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп бағалап, «Слэкер» фильмін АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізуге қаулы етті.
Slacker premiered at the USA Film Festival on April 21, 1990, and was released in the United States on July 5, 1991, by Orion Classics. The film received positive reviews from critics and grossed over $1 million against a production budget of $23,000. In 2012, Slacker was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant".
Сюжет
Слэйкер Остин, Техас штатындағы 30 жасқа дейінгі богемалықтар мен маргиналды жандардың бір күнін көрсетеді. Фильм әртүрлі ерекше және бейімсіз кейіпкерлер мен эпизодтарды бақылайды, бір кейіпкерге немесе әңгімеге бірнеше минуттан артық тоқталмай, көріністегі басқа біреуіне ауысып, оның артынан ереді. Кейіпкерлердің ішінде сөйлеуге құмар такси жолаушысы ретінде Линклейтер, АҚШ 1950 жылдан бері Айға барғанын қатыстыратын Ұшақ Тәбәнділер (НЛО) жақтасы, JFK-нің қастандық теориясын қолдайтын адам, үйін тонауға тырысқан ер адаммен дос болатын егде жастағы анархист, теледидар коллекционері және Мадоннаның Пап-мазын сатуға тырысатын хипстер әйел бар. Пап-маз сататын әйел фильм плакатында бейнеленген, осы рөлді Butthole Surfers тобының барабаншысы Тереза Тейлор сомдады. Көптеген кейіпкерлер әлеуметтік оқшалану немесе саяси шеттеу сезімдерімен күреседі, бұл олардың сөздерінде жиі кездесетін тақырыптар. Олар әлеуметтік жіктелу, терроризм, жұмыссыздық және үкіметтің бұқаралық ақпарат құралдарына бақылау жасауы туралы пікірталас жүргізеді.
Ұсынылу және қаржы жинау
Slacker идеясы Ричард Линклейтердің "ұзақ жылдар бойы пісіп жеткен" фильм түсіру арманынан туындады, онда кейіпкерлер фильмнің ағынымен ғана байланысты болатын. Линклейтер бұл идеяны бес жыл бойы ойластырды, бірақ өзінің төмен бюджетті дебюттік туындысын – "Кітаптарды оқып егіс шаруашылығын үйрену мүмкін емес" фильмін Super 8 түсірілімінде, минималды актерлік құраммен аяқтағаннан кейін ғана жұмысқа кірісті. Фильм Линклейтердің достары мен туыстарының қаржысымен, сондай-ақ несиелік карталар мен жинақтары есебінен қаржыландырылды. Slacker фильмінің бастапқы атауы "Енді жоқ/ әлі де жоқ" болды.
Түсірілім
Slacker-де ешқандай ұйымдастырылған актерлерді іріктеу процесі болған жоқ. Керісінше, Линклейтер достарын шақырды және көшеде ерекше келбеті немесе мінезі бар адамдарға ұсыныс жасады. Ол әрбір актермен олардың рөлдерін қалыптастыру үшін сақтықпен жұмыс істеді, фильмнің импровизацияланған сипатын мұқият құрастырды. Линклейтер сол дәуірдегі белгілі аустиндерді де шақырды, мысалы Луис Блэк, Абра Мур және Butthole Surfers тобының Тереза Тейлорларын. Линклейтердің сөзіне сүйенсек, фильм рұқсатсыз түсірілген. Бірде полиция оларға жақындады, бірақ Линклейтер фильм түсіріп жатқанын түсіндірген соң, түсіруді жалғастыруға рұқсат берді.
Үй медиасы
Slacker фильмі 1992 жылғы маусым айында Orion Home Video компаниясы арқылы VHS форматында шығарылды. Шамамен 7000 данасы таратылды (сонымен қатар ол LaserDisc форматында да шығарылды, бірақ таратылған бірліктердің нақты саны белгісіз). Сол жылы, 1992 жылы, St. Martin's Press баспасы фильмнің сценарийін, сұхбаттарын және фильм туралы жазбаларды қамтитын, Slacker деп аталған кітапты жариялады. Фильм 2000 жылдың 7 наурызында MGM компаниясымен қайта шығарылды. Фильм 2003 жылдың 13 қаңтарында бүкіл әлем бойынша DVD форматында жарық көрді. Екі дискілік Criterion Collection жинағы 2004 жылдың 31 тамызында тек АҚШ және Канадада ғана шығарылды. Жинақта фильм туралы кітапты және Ричард Линклейтердің алғашқы толық метражды фильмін – «Кітаптарды оқу арқылы ораққа үйрену мүмкін емес» – қамтитын көптеген қосымша материалдар бар, ол алғаш рет үйге шығарылды. Entertainment Weekly осы басылымға «A−» бағасын берді.
Тиімділігі мен мұрасы
Фильмнің жарық көруі көбінесе 1990 жылдардағы тәуелсіз кино қозғалысының бастауы (алдыңғы "Секс, өтірік және бейнетаспамен" бірге) ретінде қабылданады. Сол кезеңдегі көптеген тәуелсіз кино режиссерлері фильмге шабыттандырған немесе оларға жол ашқан деп есептейді, соның ішінде Кевин Смит бұл фильмтің "Клерктер" фильміне шабыт болғанын айтты. Линклейтер бұл сөздің оң коннотацияға ие болуын қалағанын мәлімдеді. Мысалы, "Остин Хроникасы" газетіндегі өзіне жасаған сұхбатында Линклейтер былай деді: "Слакерлер қоғамның қалып қойғандары сияқты көрінуі мүмкін, бірақ шындығында олар бір қадам алда, қоғамның көп бөлігі мен әлеуметтік иерархияны олардың қабылдамауы бұрын-ақ оны қабылдамайды. Сөздікте слакерлер – міндеттер мен жауапкершіліктен қашқан адамдар деп түсіндіріледі. Ал қазіргі заманғы түсінік бойынша, бұл өздеріне жауапты болатын және кім екендеріне немесе не үшін күресіп жатқандарына қатысы жоқ әрекеттерге уақыттарын ысырап етпейтін адамдар." 1990 жылдардың басында "Слакер" Х ұрпағының дәл бейнесі деп есептелді, себебі фильмдегі жас ересек кейіпкерлер мансаптық өсуден гөрі жартылай интеллектуалды ойын-сауық пен әлеуметтік қарым-қатынасқа көбірек қызығушылық танытады. "Бейби бум" ұрпағының өкілі Линклейтер ұрпақтың өкілі рөлінен ұзақ уақыттан бері бас тартты. Сонымен қатар, "Slacker" фильмінде әртүрлі ұрпақ өкілдері бар, ал оның көптеген тақырыптары ұрпақтық емес, жалпыға ортақ.