Кіріспе

Cité (сите) – Париж метросының 4-желісінде, Париждегі 4-ауданында орналасқан метро станциясы.

Орналасқан жері

Сите станциясы Париждің тарихи шекараларындағы Сена өзеніндегі екі аралдың бірі – Иле-де-ла-Сите астында жатыр. Қаланың қалған бөлігіне қатысты, ол 4-ші округтің аумағында, Париждің ресми географиялық және тарихи орталығы – Нөлдік километрге жақын орналасқан. Иле-де-ла-Ситедегі жалғыз станция, ол көптеген мәшһүр ескерткіштерге жақын, олардың ең танымалсы – Нотр-Дам соборы. Батысында Сент-Шапель капелласы мен Әділет сарайы, ал шығысында Нотр-Дам және Хотель-Дьё орналасқан.

Тарих

Станция 1910 жылдың 10 желтоқсанында Сейн өзенінің астындағы, Шатель мен Распайл арасындағы желі бөлігінде ашылды. Бұл желі бөлігі 1910 жылдың 9 қаңтарында ашылған, бірақ пойыздар сол жылдың желтоқсан айына дейін станциядан тоқтамай өтіп кетті. 16 қаңтарда станция 1910 жылғы Париждің Ұлы су тасқынында толығымен су астында қалды. Станцияның аты Париж қаласының ежелгі ошағы саналатын, бұрынғы Лютéция болған Île de la Cité астында орналасқандығымен байланысты. "Cité" атауы Париждің ежелгі дәуірдің соңындағы бекітілген шекараларына сілтеме жасайды, ол аралда орналасып, ортағасырлық қаланың қалалық ядросы болды. Станция, сондай-ақ 2-ші желідегі "Рим", 9-шы желідегі "Иена", және 3 bis және 7 bis желілері арасындағы "Haxo" (қызғылт станция) станцияларымен бірге, атауы төрт әріптен тұратын төрт станцияның бірі болып табылады. Жақын орналасқан "Сен-Мишель" метро станциясымен бірге, бұл станция 1911 жылы тарату бөлмесін платформалармен байланыстыратын лифтпен жабдықталған екі аялдаманың бірі болды, ал екіншісі – 1910 жылы желіде алғаш рет пайда болған "République" метро станциясы. Кейіннен станциямен жақын маңдағы Париж полициясының бас басқармасымен және қазіргі кіреберістен шамамен 100 метр қашықтықта орналасқан Әділет сарайымен байланысты туннельдер салынды. Бұл жер асты жолдары, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістерден қашу үшін пайдаланылды. Дегенмен, қауіпсіздік мақсатында бұл туннельдер отыз жылдан бері жабық. 1988 жылдан кейін платформалар "Ouï dire" стилінің ерекше нұсқасымен жаңартылды, оның ерекшелігі – жасыл түсті шар шамдармен жарықтандыру. RATP-тің "Un métro + beau" бағдарламасы аясында станцияның дәліздері 2012 жылдың 20 желтоқсанында жаңартылды. 2019 жылдың 9 қазанында станция платформаларындағы атау тақталарының жартысы RATP тарапынан уақытша түрде басқа он бір станциядағыдай, Астерикс пен Обеликске арналған 60 жылдық мерекеге орай ауыстырылды. Рене Госкиньи мен Альберт Удерзоның комикстерінің ерекше шрифтін пайдалана отырып, "Cité" станциясы әзіл-қалжыңмен "Lutèce" деп аталды, бұл римдіктердің Парижді атау үшін қолданған атауының француз тіліндегі нұсқасы. 2019 жылғы RATP есебі бойынша станциядан жыл сайын 1,740,572 жолаушы өтіп, ол 302 метро станциясының арасында 264-ші орынды иеленді.

Қол жеткізу

Станцияның Луи Лепин алаңы деп аталатын жалғыз кіреберісі бар, ол ғимараттың оң жағындағы Луи Лепин алаңы, 2 нөмірге шығады. Ол бекітілген баспалдақтан тұрады және Гимардың эдикулымен әсемделген, ол 1965 жылғы 25 шілдедегі жарлық бойынша тарихи ескерткіштер тізіміне енгізілген. Ескі шығу орны әлі де көрініп тұр, ол монументалды қақпадан оң жақтағы Cour du Mai алаңындағы полиция бас басқармасына және сот үйіне (Palais de Justice) тікелей қол жеткізеді. Платформаларға бару үшін бекітілген баспалдақтар немесе лифттер қолданылады.

Платформалар

Париж метросының көптеген станцияларына ұқсас, Cité екі жолды жақтау платформасын пайдаланады. Дегенмен, 4-ші желідегі басқа станциялардан өзгеше, бұл станцияның платформалары ұзындығы бойынша артық, басқа станциялардағы 90-105 метрлік платформалардан ұзын. Бұл станцияға жеті вагонды қабылдауға мүмкіндік береді. Cité станциясынан кейінгі Сен-Мишель станциясында тіпті ұзын платформалар бар (сегіз вагонды қабылдауға мүмкіндік береді). Алайда, басқа станциялардың платформаларының ұзындығы мен 4-ші желідегі автоматтандыру процесіне байланысты пойыздың ұзындығы алты вагонмен шектеледі. Станцияның тереңдігіне байланысты жолаушылар билет автоматтары мен тарифтік бақылау қақпалары орналасқан аралық қабатқа түсіп, содан кейін платформаға жету үшін тағы үш қабатқа төмен түсуі керек. Париж метросы Францияның қалған бөлігіндегі теміржолдардың қозғалысына кері бағытта жүретіндіктен, шығыс жолы Порт-де-Клиньянкортқа солтүстікке қарай, ал батыс жолы Монружға оңтүстікке қарай бағытталған пойыздар үшін пайдаланылады.

Автобустық байланыс

Курорт 21, 27, 38, 47, 58, 85, 96 қатарымен және RATP автобус желісінің Париж L'OpenTour туристік желісімен қамтамасыз етіледі, ал түнгі уақытта Noctilien желісінің N12, N13, N14, N15, N21 және N22 қатарларымен қызмет көрсетеді.