Кіріспе
Компьютерлік түсінік
Компьютерлік есептеуде адрестік кеңістік дискретті адрестердің диапазонын анықтайды, олардың әрқайсысы желілік хостқа, шеткі құрылғыға, дискінің секторына, жад жасушасына немесе басқа логикалық немесе физикалық объектіге сәйкес келуі мүмкін. Бағдарламалық қамтамасыз ету бағдарламалары сақталған деректерді сақтау және алу үшін әрбір деректің орналасқан жерін анықтауға болатын адресі болуы керек. Қол жетімді адрестік кеңістіктердің саны негізгі адрестік құрылымға байланысты, ол әдетте қолданылатын компьютерлік архитектурамен шектеледі. Виртуалды жады бар жүйеде адрестік кеңістік көбінесе жоғары деңгейдегі аударма кестесіне сәйкес келеді, мысалы, IBM System/370 жүйесіндегі сегмент кестесі. Адрес кеңістіктері адрестік кеңістікте адресті бірегей ету үшін жеткілікті бірегей анықтамалардың жиынтығын біріктіру арқылы құрылады. Адамның физикалық адресі үшін адрестік кеңістік аудан, қала, ел сияқты орналасқан жерлердің комбинациясы болады. Деректер адресінің кейбір элементтері бірдей болуы мүмкін, бірақ егер адрестегі кез келген элемент өзгеше болса, аталған кеңістіктегі адрестер әртүрлі объектілерге сілтеме жасайды. Мысалы, "32 Main Street" мекенжайында әртүрлі қалаларда орналасқан бірнеше ғимарат болуы мүмкін, бұл әртүрлі қалаларда бірдей орналасқан, бірақ әртүрлі көше адрестік кеңістіктері бар екенін көрсетеді. Адрес кеңістігі әдетте математикалық құрылымына сәйкес бірнеше аймаққа бөлінуге мүмкіндік береді (немесе рұқсат етеді). Жалпы тәртіп жағдайында, жад адрестері үшін бұл жай ғана бөліктер болып табылады. Пошталық адрестердің иерархиялық дизайны сияқты, кейбір ұялы домендер иерархиясы бағытталған реттелген ағаш түрінде көрінеді, мысалы, Домендік атаулар жүйесі (Domain Name System) немесе каталог құрылымы. Интернетте, Интернетке нөмірлерді тағайындау органы (IANA) IP-адрестердің диапазондарын әртүрлі тіркелімдерге бөледі, осылайша әрқайсысы жаһандық Интернет адрестік кеңістігінің өзіне тиесілі бөлігін басқара алады.
Адресті карталау және аудару
Адрес кеңістіктерінің тағы бір жалпы ерекшелігі – бейнелеулер мен аудармалар, олар көбінесе көптеген деңгейлерден тұрады. Бұл әдетте жоғары деңгейдегі мекенжайлар бір жолмен төменгі деңгейдегі мекенжайларға аударылуын білдіреді. Мысалы, логикалық дискідегі файлдық жүйе сызықтық сектор нөмірлерін пайдаланады, оларды қарапайым жағдайларда бөлімнің бірінші секторының мекенжайын қосу арқылы абсолютті LBA сектор мекенжайларына аудару қажет. Содан кейін, Parallel ATA арқылы қосылған дискілік жетек үшін, интерфейстің тарихи кемшіліктеріне байланысты олардың әрқайсысы логикалық цилиндр, бас және сектор мекенжайына айналуы керек. Диск контроллері оны қайтадан LBA форматына, содан кейін физикалық цилиндр, бас және сектор нөмірлеріне ауыстырады. Домендік атаулар жүйесі өз атауларын желіге тән мекенжайларға (әдетте IP мекенжайларына) бейнелейді, олар өз кезегінде адрестерді шешу протоколы арқылы желілік байланыс мекенжайларына бейнеленуі мүмкін. Желілік мекенжай аудармасы сондай-ақ жергілікті желі және Интернет сияқты әртүрлі IP кеңістіктерінің шекарасында жүзеге асуы мүмкін. Виртуалды және физикалық мекенжайды аударудың классикалық мысалы – виртуалды жад, онда виртуалды мекенжай кеңістігінің әртүрлі беттері беттік файлға немесе негізгі жадтың физикалық мекенжай кеңістігіне бейнеленеді. Сандық жағынан әртүрлі бірнеше виртуалды мекенжайлардың барлығы бір физикалық мекенжайға және, демек, RAM-ның бірдей физикалық байтына сілтеме жасауы мүмкін. Сондай-ақ, бір виртуалды мекенжай нөлге, бір немесе бірнеше физикалық мекенжайға бейнеленуі мүмкін.