Кіріспе
Тикондерога класының крейсері USS Ticonderoga (DDG/CG 47), «Тико» деп лақап аталған, АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған басқарылатын зымырандық крейсер. Ол Тикондерога класының жетекші кемесі және Aegis жауынгерлік жүйесін енгізген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы кемесі болды. Бастапқыда басқарылатын зымырандық эсминец ретінде тапсырыс берілген, бірақ кейіннен тоқтатылған Strike крейсерлік бағдарламасынан мүмкіндіктер енгізілгеннен кейін крейсер ретінде қайта белгіленді. Жаңа AEGIS жүйесі Тикондерогаға бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз кемелеріне қарағанда көптеген әуе нысаналарын тиімдірек анықтап, жоюға мүмкіндік берді. Тикондерога 1983 жылы қызметке түсіп, сол жылы Жерорта теңізіне орналастырылды. 35 жылдық қызмет мерзімімен салынғанына қарамастан, Тикондероганың екі еселі Mark 26 зымырандық шабуылдық жүйелерінің зымыран сыйымдылығы шектеулі болғандықтан, Суық соғыс аяқталғанға дейін ол ескірді. Осының салдарынан Тикондерога 1990 және 2000 жылдары есірткіге қарсы күресті негізгі міндеті етіп қабылдады және осы рөлде Кариб теңізінде бірнеше мәрте патрульдеді. 2004 жылы қызметтен шығарылғаннан кейін Тикондерога Филадельфиядағы Теңіз кемелерін сақтау және жөндеу орталығында сақталды. 2020 жылы ол Техас штатының Браунсвилл қаласына құрастыруға жіберілді.
USS Ticonderoga (DDG/CG 47), nicknamed "Tico", was a guided missile cruiser built for the United States Navy. She was the lead ship of the Ticonderoga class and the first U. S. Navy combatant to incorporate the Aegis combat system. Originally ordered as a guided missile destroyer, she was redesignated as a cruiser after capabilities from the cancelled Strike cruiser program were implemented into the ship's design. The new AEGIS system allowed Ticonderoga to track and engage many aerial targets more effectively than any previous U. S. Navy warship. Ticonderoga entered service in 1983 and deployed later that year to the Mediterranean. Although she was built with a 35 year service life, the limited missile capacity of Ticonderoga's twin Mark 26 missile launch systems rendered her obsolete by the end of the Cold War. As a result, Ticonderoga adopted a primary mission of counternarcotics in the 1990s and 2000s, and made multiple patrols of the Caribbean in that role. After being decommissioned in 2004, Ticonderoga was stored at the Naval Inactive Ship Maintenance Facility in Philadelphia. She arrived in Brownsville, Texas, for scrapping in 2020.
Дизайн және құрылыс
DDG 47 «Тикондерога» құрылысына арналған келісімшарт 1978 жылдың 22 қыркүйегінде Ingalls Shipbuilding компаниясына берілді. Кеменің жобасы Spruance класындағы эсминецтің жобасына негізделген. «Тикондерога» класының конструкциясы бірдей корпусқа ие болғанымен, екі үлкен палубалық үйлер мен Aegis жауынгерлік жүйесін қамтыды, бұл кеменің суыруын Spruance класының 6900 тонналық базасынан 9600 тоннаға дейін арттырды. Екі палубаның әрқайсысында екі AN/SPY 1 радары орналасқан, олар кеменің айналасындағы әуе кеңістігін 360° қамтыды. Strike Cruiser бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін, «Тикондерога» класының жобасына флагмандық мүмкіндіктер қосылды, содан кейін кеме 1980 жылдың 1 қаңтарында, шағылыстыруға дейін, CG 47 бағытталатын зымырандық крейсер ретінде қайта тағайындалды. «Тикондероганың» шағылыстыруы 1980 жылдың 21 қаңтарында, авиатасымалдағыш «Тикондерогаға» жасалған қиратушы камикадзе шабуылының 35 жылдығы күні болды. CG 47 кемесі 1981 жылдың 25 сәуірінде суға түсірілді және 1981 жылдың 16 мамырында бірінші ханым Нэнси Рейганның, кеменің бас демеушісінің қатысуымен тойландырылды. «Тикондерога» 1982 жылдың 13 желтоқсанында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды және 1983 жылдың 22 қаңтарында Миссисипи штатының Паскагула қаласында капитан Роланд Гилбольт басқаруымен қолданысқа енгізілді.
Атау беру
CG 47 – «Тикондерога» атауын алған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бесінші кемесі. Ол 1775 жылы американдық революция кезінде американдық шабуылдың басталуы болған Тикондерога бекінісін басып алуына байланысты осылай аталған. «Тикондерога» атауы ирокез тіліндегі tekontaró:ken сөзінен шыққан, ол «екі су жолының тоғысқан жері» деген мағынаны білдіреді. «Тикондерога» класындағы кемелердің көпшілігі АҚШ тарихындағы маңызды шайқастардың құрметіне осылай аталады.
Танымал мәдениетте
Тикондерога 1986 жылы Том Клэнсидің "Қызыл дауыл көтерілуі" романында Нимиц пен Саратога біріккен әскери топтарын қорғағанда, Норвегия теңізінде советтік Ту-22М бомбалаушыларынан кемеге қарсы зымырандардың күшті шабуылынан ауыр зақымдар алды. Тикондерога Том Уэйтстің 1983 жылғы "Swordfishtrombones" альбомындағы "Shore Leave" әнінде еске алынған.