Кіріспе

Амбер Роуз Тамблин (Amber Rose Tamblyn, 14 мамыр 1983 жылы туған) – американдық актриса және автор. Ол алғаш рет 11 жасында «General Hospital» телесериалындағы Эмили Квартермен рөлімен ұлттық назарға ілікті. Содан кейін ол «Joan of Arcadia» прайм-тайм сериалындағы басты рөлді ойнады, онда Джоан Жирарди рөлін сомдады, бұл рөлі үшін ол Primetime Emmy және Golden Globe номинацияларына ие болды. Оның көркем фильмдердегі жұмыстарына «Саяхатшы шымдардың бауырластығы» фильмінің алғашқы екеуіндегі Тибби Ролинс және «127 сағат» (2010) фильміндегі Меган Макбрайд рөлдері кіреді, сондай-ақ сыншылар тарапынан жоғары бағаланған «Стефани Дейли» фильмінде Тильда Суинтонмен бірге түскен болатын. Бұл фильм Санденс кинофестивалінде дебют жасады және Тамблин Локарно халықаралық кинофестивалінде «Үздік актриса» сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ Independent Spirit Award сыйлығына ұсынылды. 2016 жылы ол Алия Шовкаттың қатысуымен Джанет Фичтің 2006 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген «Қараны бояу» фильмімен режиссерлік дебютін жасады. 2021 жылы ол FX арнасының «Y: Соңғы адам» сериалында Дайан Лейнмен бірге ойнады. Тамблин – жарияланған автор және кең ауқымды мәдениет сыншысы. Ол әртүрлі жанрларда жеті кітап жариялаған, сондай-ақ «The New York Times» және басқа басылымдарда гендерлік теңсіздік және әйелдердің ашуы туралы жазады.

Ерте өмір

Тамблиннің әкесінің әкесі, Эдди Тамблин, водевильде өнер көрсеткен. Оның інісі Ларри Тамблин, ол 1960-шы жылдардағы The Standells рок-тобының клавишашысы. Он жасында ол мектептегі қойылымда Пиппи Ұзынсақ рөлін ойнады; оның әкесінің агенті Шарон Деборд, отбасылық дос ретінде қатысып, әкесін Тамблиннің кастингке баруына келісім беруге көндірді.

Теледидар

Тамблиннің алғашқы телеролі – «General Hospital» мысық операсындағы Эмили Боуэн (кейін Эмили Квартермен деп аталды), бұл рөлді ол алты жыл бойы (1995 жылдан 2001 жылға дейін) ойнады. Ол сондай-ақ 2002 жылы «The Twilight Zone» екінші жаңартылуының пилоттық эпизоды «Evergreen» фильмінде де ойнады. Тамблин CBS телеарнасының «Жоан Аркадиялық» драмалық сериалында Құдайдан жиі келетін жасөспірім қыз Джоан Жирарди рөлімен танымал болды. Тамблиннің әкесі 2003 жылдан 2005 жылға дейін көрсетілген шоуда итті серуендетуші түрінде бірнеше рет Құдай рөлінде пайда болды. Оның алғашқы қонақ рөлдері: «Буффи вампирлерді өлтіруші» (Дон Саммерстің жақын досы Дженис Пеншоу рөлінде), «Бостон қоғамдық», «CSI: Майами» және «Punk’d», онда Эштон Катчер мен оның командасы оны біреудің итін жоғалтуға итермеледі. 2007 жылы ол CBS пилотында «Babylon Fields» апокалиптикалық комедиялық драмасында, қайтыс болғандардың бұрынғы өміріне оралуға тырысуы туралы ойнады. CBS телеарнасы шоуды күзгі бағдарламалар тізімінен шығарды, себебі ол желідегі тағы бір қайтыс болғандар туралы драма, «Moonlight» сериалымен бәсекелесетін еді. 2009 жылдың көктемінде Тамблин «The Unusuals» сериалында Нью-Йорк полициясының кісі өлтіру бөлімінің детективі Кейси Шрейгер рөлін ойнады. Шоу бірінші маусымнан кейін жабылды. Сол жылы ол болашақ күйеуі Дэвид Кросспен бірге IFC ситкомында «Тодд Маргареттің дұрыс емес шешімдері» сериалында қайта-қайта пайда болды. 2010 жылдың қарашасынан 2011 жылдың сәуіріне дейін ол Fox медициналық драмалық сериалының жетінші маусымында медицина студенті Марта М. Мастерс рөлін ойнады. Ол 2012 жылы сериалдың соңғы эпизодына оралды. 2013 жылдың тамызында Тамблин Шарли Харпердің ұзақ уақыттан бері жоғалған (және бұрын белгісіз) лесбиянка қызы Дженни рөлінде «Екі жарым адам» ситкомында Аштон Катчер мен Джон Крайермен бірге ойнады. Оның алғашқы пайда болуы 2013 жылдың 26 қыркүйегінде 11-ші маусымның ашылу эпизодында болды. Ол Comedy Central арнасының «Inside Amy Schumer» сериалының көптеген эпизодтарында, соның ішінде 2015 жылы көрсетілген «Milk Milk Lemonade» скетчінде пайда болды. Ол сондай-ақ IFC арнасының «Portlandia» және «Comedy Bang! Bang!» сериалдарында, сондай-ақ Adult Swim арнасының көптеген шоуларында, оның ішінде Паттон Освольтпен бірге «The Heart, She Holler» және «Metalocalypse» сериалдарында ойнады. 2021 жылы Тамблин сүйікті графикалық романға негізделген FX телехикаясы «Y The Last Man» сериалында Дайан Лейнмен бірге түсті.

Фильмдер

Тамблин өзінің кинокарьерасын әкесі түсірген фильмдерде эпизодтық рөлдер ойнаудан бастады: "Бұзық" және "Джонни Мисто: Ұл-ғалым". Ол сонымен қатар 1995 жылғы "Тірі жалаңаш қыздар" фильмінде де пайда болды. 2009 жылы Эми Полер, Рейчел Дратч және Паркер Пози есімді актерлермен бірге "Көктемгі демалыс" фильмінде ойнады. Тамблин 2010 жылы Солтүстік Каролина штатында түсірілген "Мейн-стрит" фильмінде Орландо Блум, Колин Ферт және Патрисия Кларксонмен бірге ойнады. Сол жылы ол Джеймс Франкомен бірге "127 сағат" драмасында да роль ойнады. Осы жылы Тамблин әкесі Расспен бірге "Джангоның босатылуы" спагетти-вестернінде камео ретінде түсті. 2016 жылы ол Алия Шовкаттың қатысуымен Джанет Фичтің 2006 жылғы сол аттас романы негізінде түсірілген "Қараны бояу" фильмімен режиссерлік дебютін жасады. Тамблин 2012 жылы кітапқа құқықтарды сатып алып, фильмді өндіріске алып, Кортни Ханттың режиссерлігімен басты рөлде ойнауды жоспарлаған. 2014 жылға қарай Тамблин өзі сценарий жазу және режиссерлік міндеттерін өз мойнына алып, Алия Шовкатты басты рөлге шақырды. Фильмнің түсірілімі 2014 жылдың желтоқсан айында аяқталды. Rotten Tomatoes 25 сыншының пікірлеріне сүйене отырып, фильмге 88% рейтинг берді.

Театр

Тамблин 5 жастан 14 жасқа дейін театр өнеріне арналған мектепте оқыды. Ол 9 жасында "Пиппи Ұзынқұйрық" рөлінде ойнап, актриса ретінде танымал болды. 2014 жылы ол Лос-Анджелестегі Ace театрында Квентин Тарантиноның "Жек көретін сегіздік" пьесасының тікелей оқылысында Дейзи Домерг рөлін сомдады. Ұзақ жылдардан бергі досы Тарантино оны және актерлік құрамға Сэмюэл Л. Джексон, Курт Рассел сияқты актерлерді өзі таңдады. Тамблин 2014 жылы Геффен театрында Нил Лабуттың "Сұлу болудың себептері" спектаклінде ойнады, ол сыншылардың жоғары бағасын алды. Тамблин Нью-Йорктегі Soho Rep театрының директорлар кеңесінің мүшесі болып табылады.

Жазбалар

2005 жылы Simon & Schuster Children's Publishing 11 мен 21 жас аралығында жазған «Free Stallion» атты тұңғыш өлеңдер кітабын жариялады. «Мектеп кітапханасы журналдары» шолуында «Free Stallion» өлеңдер жинағы – жас кезіндегі суретшінің портреті. Көптеген өлеңдер өзін-өзі зерделеуге лайықты, бірақ жарнамалық катарсистен асып, жас үшін шынайы түсінік пен керемет тілге жетеді делінген. Лауреат ақын Лоренс Ферлингетти кітапты «жас тілінде оянған, жаңадан пайда болған жыныстық сезімнің керемет, жемісті дамуы» деп атады. 2008 жылы ол «The Last American Valentine: Illustrated Poems to Seduce and Destroy» атты «Write Bloody Publishing» антологиясында ұсынылды. 2009 жылы Manic D. Press оның екінші поэзия жинағы «Ditto»-ны жариялады. 2015 жылы HarperCollins оның үшінші жинағын шығарды – «Dark Sparkler» атты поэзия мен өнердің қосындысы, ол бала жұлдыз актрисалардың өмірі мен өлімін зерттейді. Кітап үлкен сынға ілігіп, бестселлер болды, оған Мэрилин Мэнсон, Дэвид Линч, Марсель Дазма, Адриан Томин және тағы да көптеген авторлардың түпнұсқа суреттері қосылды. 2015 жылы кітаптың жарық көруіне орай Тамблин мен Yo La Tengo тобы Тамблиннің кітабынан өлеңдерді қосатын бір сағаттық поэзия мен музыка шоуын жасады. Олар Нью-Йорктегі Housing Works және Лос-Анджелестегі Hollywood Forever Cemetery бейітханасында шоу қойды. Тамблиннің «Any Man» атты тұңғыш романы 2018 жылдың маусым айында жарық көрді. Оның сюжеті еркектерге шабуыл жасайтын әйел зорлаушы туралы. Екінші кітабы, «Ашу дәуірі» атты мемуарлық және феминистік манифест 2019 жылдың наурыз айында жарық көрді. Кітап – жікшілдік кезеңдегі феминизмді жеке зерттеу. 2019 жылы Penguin Random House оның мәдени сын және естелік эсселер жинағын «Ашу дәуірі; Ашу мен революция уақытында бойжету» деп жариялады. Тамблин екі поэзия кітабын – «Таң шапағы» және «Көмектердің көптігі» – өзі басып шығарды және әртүрлі орындарда, әсіресе Калифорнияда поэзия оқуларына қатысты. Thelonious Monk және оның музыкасынан шабыттанған «The Loneliest» өлеңдер кітабы 2005 жылы жарық көрді, онда Тамблиннің хайку өлеңдері мен Джордж Гермстің коллаждары бар. Тамблин 2002 жылдың 4 тамызында Лос-Анджелесте жазылған «The Drums Inside Your Chest» атты поэзия концерттік фильмінде пайда болды. Жаңа өлеңдер жинағы «Bang Ditto» 2009 жылдың қыркүйек айында Сан-Францискодағы Manic D Press баспасында жарық көрді. 2009 жылдың қазан айынан бастап ол Поэзия қорының «Гарриет» блогында блог жаза бастады. Оның «Бриджет Андерсон» өлеңі 2011 жылдың қыркүйегінде MTV Books баспасынан шыққан Саул Уильямстың «Хор» кітабында ұсынылды. 2007 жылы ол бірегей және сапалы поэзия бағдарламаларын жасауға арналған «Қазір өлең жазыңыз» қоғамын құрды. Коммерциялық емес ұйымның Гетти мұражайымен ұзақ тарихы бар, ол өнер ашылуларымен бірге поэзия оқиғаларын ұйымдастырады, мысалы 2011 жылғы «Dark Blushing», онда Патриция Смит пен NEA мүшесі Джеффри МакДаниелдің тапсырысы бойынша Данте Габриэль Россетти мен Уильям Блейктің өнер туындыларына негізделген жаңа өлеңдер ұсынылды. 2011 жылдан бастап Тамблин әйелдердің өлең кітаптарын танымал феминистік журнал «BUST Magazine»-де қарап жатады.

Джеймс Вудс туралы айыптау және хасидтік оқиға

2017 жылдың қыркүйек айында Twitter-де жариялаған твиттері, кейін Teen Vogue журналында жарияланған ашық хатында да қайталанды, онда ол актер Джеймс Вудстың оны және бір досын мейрамханада сүйікті болуға тырысқанын, ал Тэмблин мен оның досы 16 жаста болғанда оларды Лас-Вегасқа алып кетуге ұсынғанын айтты. Вудс оның айыптауларын "жалған" деп мәлімдеді. Кейіннен Тамблин The New York Times газетіне жазған эссесінде Вудстың "мен өтірік айтып отырмын деген айыптауы мені сол продюсердің кеңсесіндегі күніне және ер адамдардың кеңселерде өткізген барлық күндеріме қайтарды; әңгіме қандай болмасын, өзімді сенімсіз, алаңдаған, сұраққа тартылған және сенбегендей сезіндім". 2018 жылдың наурыз айында Тамблин Нью-Йорк қаласындағы хасидтік еврей қауымы туралы жариялаған твиттері үшін сынға ұшырады. Тамблиннің сөзінше, ол қызымен серуендеп бара жатқанда, хасидтік еврей ер адам басқарған фургон шалып кетіп, жартылай қана соғып кеткен. Ол "Нью-Йорк қаласындағы хасидтік қауымынан шыққан ер адам маған немесе таныс әйелдерге зиян келтіруге тырысқан бірінші рет емес. Оңтүстік Уильямсбургте велосипедпен жүрген кез келген әйел куә бола алады. Осы кісіні ұстап алса екен деп үміттенемін" деді. Журналист Лиел Лейбовиц Tablet басылымында Тамблинді "жетім-жесір халқының бүкіл қауымы туралы мұндай жарақаты бар сөздер айтқаны үшін" сынады. Тамблин антисемитизм айыптауларын жоққа шығарды.

Жеке өмір

2011 жылдың тамызында Тамблин және актер-комедиан Дэвид Кросс никелесіп, 2012 жылдың 6 қазанында үйленді. 2017 жылдың 21 ақпанында Тамблин өзінің және Кростың жақында қызметкер болғанын хабарлады. Ол кейде музыкант Нил Янг пен актерлер Дин Стоквелл мен Деннис Хоппердің құда қызы деп есептеледі, бірақ 2009 жылы Parade журналына берген сұхбатында Тамблин Стоквелл, Хоппер және Янг үшін "құда" сөзінің "тек еркін атау" екенін түсіндірді. Бұл оның әкесінің өте жақын, үнемі үйінде болып, өміріне үлкен әсер еткен үш танымал досы болған. Ол марқұм Сан-Франциско ақыны Джек Хиршманның жазу өнерінде шәкірті болды.

Саясат

2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауы кезінде Тамблин Хиллари Клинтонды қолдады және оның үгітін жүргізді. Әлеуметтік желілерде Тамблин сайлаушыларды VoteRiders ұйымын АҚШ бойынша көмек ретінде пайдаланып, сайлаушының куәлігіне қойылатын талаптарды тексеруге шақырды. Ол жұмыс орнындағы сексуалдық қанаумен күресу мақсатында құрылған Time's Up коммерциялық емес ұйымының негізін қалаушылардың бірі. Ол сондай-ақ феминист. 2023 жылдың қазанында Тамблин АҚШ президенті Джо Байденге жолданған Artists4Ceasefire ашық хатына қол қойып, Израиль мен Газа арасындағы атысты тоқтатуға шақырды.

Ата-аналармен қарым-қатынас

2021 жылдың маусым айында Тамблин The New York Times газетінде Бритни Спирстің өмірін бақылап отырған қамқорлықты тоқтатуға жасаған күш-жігеріне қолдау білдіретін эссе жазды. Тамблин 21 жасқа толғанда қаржылық жағынан сәтті болғанын және "Жоанна Аркадия" сериалында ойнағанын, содан кейін әкесі оның менеджері, ал анасы бизнес-менеджері болғанын жазды. Ол ата-анасының жалақысын төлегенінің, сондай-ақ оның ақшасының "саяхаттарға, қонаққа шақыруларға, тіпті кейде есеп-шоттарды төлеуге жұмсалғанын" айтты. Жеке және кәсіби қарым-қатынастарын ажырату уақыты келгенде, бұл үшеуі үшін де қатты ауыр болды, бірақ Спирс сияқты емес, "көбінесе менің ата-анаммен жақсы және махаббатқа толы қарым-қатынаста болдым" және оның ата-анасы "барлық жағынан қолдау көрсетіп, әдепті болды". "Мен қолдау көрсеткен адамдардың шеңбері туыстар мен достарды да қамтыды. Мен шағын қарыз алу үшін немесе төтенше жағдайда көмекке келген адаммын, әрқашан төлемді өтегенімді" еске алды, "адамдарды қуанту үшін, мәселелерді шешу үшін немесе өзімнің өкінішімді басу үшін ақшаны пайдаландым", ол өзін "баршаның банкоматындай сезінгенін" айтты: "ол, әйтеуір, шартсыз махаббатқа бөленген банк".

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1995–2001 Жалпы аурухана Эмили Квартермейн Рөлді орындаған кезең: 20 қаңтар 1995 – 11 шілде 2001 2001 Буффи вампирлермен күреседі Дженис Пеншоу Эпизод: "Барлық жолмен" 2002 Бостон қаласы Мелисса Кэмпбел Эпизод: "Отыз екінші тарау" 2002 Дженна Уинслоу Эпизод: "Евергрин" 2002 CSI: Майами Аға кадет Валерия Баррейро Эпизод: "Қорқыныш лагері" 2003 Ізсіз жоғалған Клэр Меткалф Эпизод: "Клэр де Лун" 2003–2005 Аркадияның Джоанна Джоанна Жирарди Басты рөл (45 эпизод) 2007 Вавилондық далалар Жанин Уанч Пилот 2008 Рассел қызы Сара Рассел Фильм 2009 Детектив Кейси Шрейгер 10 эпизод 2010–2012, 2016 Стефани Дэйли 6 эпизод 2010–2012 Хаус Марта М. Мастерс 7-8 маусымдар 2012 Портландия кітап дүкені кітапхана стажеры Эпизод: "Мысық ұйқысы" 2012 Металлокалепс Триндл (дауысы) Эпизод: "Фанклок" 2013 Жүрегімен айғайлайтын Хурлетте Хедхе Эпизод: "Бұзылған неке" 2013–2016 Эми Шумер ішінде Әртүрлі рөлдер 5 эпизод 2013–2015 Екі жарым адам Дженни 11-12 маусымдар 2014 Комунити Ой жақпауы Episode: "Негізгі сэндвич"; тізімде жоқ 2014 Комедия Банг! Банг! Өзі Episode: "Эмбер Тамблин былғары күртка және қара ботинки киеді" 2016 Lip Sync Battle Өзі Episode: "Америка Феррера vs Эмбер Тамблин" 2018 Мас тарих Маргарет Сэнгер Эпизод: "Жыныс" 2019 Көмекшілер Палеонтолог Палома Эпизод: "Уэйн ғажайыптары/Палеонтолог Палома" 2021 Y: Соңғы адам Кимберли Каннингэм Кэмпбелл Басты рөл (10 эпизод)

Музыкалық бейнелер

Жыл Атауы Орындаушылар Сілтеме (Дереккөз) 2020 "Eat It (We're All In This Together)" Дэвид Кросс, "Weird Al" Янкович қатысқан