Кіріспе

Американдық фантастикалық драмалық телесериал (1994–2003)

"Ангелге тиген" – 1994 жылдың 21 қыркүйегінде CBS телеарнасында тұңғыш көрсетілген және 2003 жылдың 27 сәуірінде аяқталғанға дейін тоғыз маусым бойы 211 эпизодтан тұратын американдық телесериал. Джон Масиус жасаған және Марта Уильямсон атқарушы продюсерлік еткен сериалда Рома Дауни Моника есімді періште, ал Дела Риз оның басшысы Тесс рөлінде ойнайды. Сериал барысында Мониканың міндеті – өмірінде қиын жағдайға түскен әртүрлі адамдарға Құдайдан басшылық пен хабар жеткізу. Үшінші маусымнан бастап оларға жиі Эндрю (Джон Дай), Өлім періштесі (екінші маусымда қайта-қайта пайда болатын кейіпкер ретінде алғаш рет көрінген) қосылады.

Сюжет

Сериалдың эпизодтары көбінесе Мониканың (Рома Дауни ойнады) «істері» айналасында болды – ол жақында «іздестіру және құтқару» бөлімінен жоғарылатылған періште, және Тесс (Делла Риз ойнады) басшылығымен жұмыс істейді. Тесс кейде жас әріптесіне қатал болғанымен, ол ұстаз емес, аналық қамқоршы еді. Моника бір эпизодта бастап хорда ән айтқанын, содан кейін жариялаулармен айналысқанын, одан кейін іздестіру және құтқару, ал соңында істермен жұмыс істегенін айтады. Көптеген жағдайларда өмір жолында тұйыққа тірелген, үлкен проблемаға немесе қиын шешімге тап болған бір немесе бірнеше адамдар болады. Моника мен Тесс оларға Құдайдан үміт сыйлайтын хабарлар жеткізеді және дұрыс шешім қабылдауға көмектесетін кеңес береді. Бірінші эпизодта оларға 1972 жылғы қызыл Cadillac Eldorado кабриолеті сыйға беріледі; олар оны адамдар әлеміндегі қалған эпизодтарда көлік ретінде пайдаланады, ал Тесс жүргізуші болады. Сериал барысында Моника іс жөндіруші ретінде тәжірибе жинақтайды және кейбір жағдайларда өзі де сабақ алуға тиіс болады. Сериалдың пилоттық эпизодында Адам есімді өлім періштесі таныстырылады. Екінші маусымның премьерасында «Періштемен сұхбаттасуда» Генри есімді жаңа Өлім періштесі таныстырылады. Содан кейін екінші маусымның «Қашып кеткен» атты эпизодында Эндрю (Джон Дай ойнады) Өлім періштесі ретінде таныстырылады. Бастапқыда қайта-қайта пайда болатын кейіпкер, ол үшінші маусымда басты кейіпкерге айналады, соның арқасында ол серияның соңына дейін Өлім періштесі болып қалады. Өлімнің алғашқы періштесі Адам келесі бірнеше маусымда эпизодтық рөлдерде пайда болып тұрады. Төртінші маусымда Рафаэль (Алексис Круз) есімді жаңа періште таныстырылады, ол серия бойына қайта-қайта пайда болады және көбінесе Моника, Тесс және Эндрюдің істеріне көмектеседі. Рафаэль басқаларына қарағанда жас көрінеді, сондықтан ол кейде жасөспірімдер мен жастарға қатысты жағдайларға тартылады, осылайша олар бір-бірімен жақын қарым-қатынас орната алады. Жетінші маусымның соңына қарай Мониканың бір тапсырмасы барысында Құдай Глорияны (Валери Бертинелли) жаратады, ол 21-ғасырдағы Жердегі өмірге бейімделу үшін жасалған жаңа періште. Ол сегізінші және тоғызыншы маусымдарда Моника мен Тесс басшылығымен стажер ретінде тұрақты кейіпкерге айналады. Сериалдың финалында Моника бақылаушы лауазымына үміткер болады, бірақ бұл қиын істің нәтижесіне байланысты. Ол екі жыл бұрын Колорадо штатының Ассенсион қалашығындағы мектепте қазандықтың жарылуына себепкер болды деген айыппен сотталып жатқан Закты (Скотт Бейрстоу) қорғауы керек. Жарылыс салдарынан көптеген балалар қаза тапқан, ал қала тұрғындары үлкен қайғыға батқан. Іс барысында Моника көптеген таныс адамдарды көреді, олардың ішінде Мониканың бұрынғы тапсырмаларының бірі, оқиғаның куәсі болған Джоуи Мачулис (Пол Виттенбург), оның ағасы Уэйн (Рэнди Трэвис), қазір шериф, бұрын үйсіз болған Софи (Марион Росс) және Моника іздестіру және құтқару күндері құтқарып, қазір қала әкімі болған Майк (Патрик Даффи) бар. Қаладан келген бір әзірлеуші Закты кінәлі деп мәлімдейді және дәлелдердің жоқтығына қарамастан, оған сот процесі жасалады. Моника оған көмектесу үшін бар күшін салады, тіпті Майктан оны қорғауды сұрайды, бірақ істің прокуроры Джонс шын мәнінде Шайтанның өзі болып шығады, және Зак сотталады. Соттан кейін Моника қала тұрғындарына олардың қателіктерін түсінуге және Зактың қалаға оралуы оларға қайтадан өмір сүруге көмектескенін түсінуге көмектеседі. Олар шіркеуге қайта оралады, бұрын тастап кеткен пастор оларды қарсы алады. Алайда олардың ойы өзгеруі Закты босата алмайды, сондықтан Моника түрмеде оны көріп, өзі періште екенін айтады. Содан кейін ол оған өзінің қорғаушы періштесі болатынын, түрмеде оны қорғау үшін барлық келешек тапсырмаларынан бас тартатынын және армандаған лауазымнан бас тартатынын уәделейді. Бірақ таңертең ол келгенде, камера бос болады. Қала тұрғындары оны іздемеуді шешеді, және Джоуидің мысықтарды жылыту үшін қазандықты тым жоғары бұрғылау үшін Шайтан алдап, жарылыстың себебін жасағандығы белгілі болады. Моника басын қатырып, Тесс пен Закты іздеп шөлге қайтады. Сол жерде ол Зактың шын мәнінде Иса екенін және оны қорғауы – сынақ болғанын, ол оны өзі үшін құрбандыққа қиюға дайын болғандықтан, бұл сынақты сәтті өткенін біледі. Моника бақылаушы болып тағайындалады. Кетіп бара жатқанда ол Глориямен қоштасады, ал Эндрю оған достығын есте сақтау үшін қалта сағатын сыйлайды. Алысқа аттанғанша, Тесс Моникаға Cadillac кілтін береді, өйткені ол жұмысынан кетіп, Құдайдың аяғына отыруға ниетті. Соңғы кадрда Моника машинамен кетіп бара жатқанда, камера шөлдің үстінен алыстап барады.

Негізгі

Рома Дауни Моника рөлінде, қиындыққа ұшырауға бейім, қаладан қалаға адамдарды шабыттандыру үшін жіберілген мейірімді ирланд періштесі. Кейде жалаңаяқ көрсетіліп, ол шоудың басты кейіпкері болып табылады. Ол барлық эпизодтардың екісінен басқасында пайда болады. Делла Риз Тесс рөлінде, Мониканың барлық істерінде маңызды рөл атқаратын қатал және саркастикалық, бірақ мейірімді жетекші. Ол Мониканың анасы сияқты көрінеді және сонымен қатар шоудың басты кейіпкері. Ол барлық эпизодтардың үшінен басқасында пайда болады. Джон Дай Эндрю рөлінде (негізгі, 3-9 маусымдар; қайта оралатын, 2 маусым), "Өлім періштесі" деп белгілі. Валерия Бертинелли Глория рөлінде (негізгі, 8-9 маусымдар; қонақ, 7 маусым), 21 ғасырдың басындағы өмір салтын түсінуге міндеттелген, апатқа бейім, ақылды итальян-американдық періште. Ол Мониканың үлкен қарындасы сияқты әрекет етеді, бірақ адамның жағдайы туралы түсінігі аз болғандықтан, оның әдемілігі балалық сезіммен ұштасады.

Өндіріс

"Ангелге тиген" сериалы CBS және Moon Water Productions компанияларымен шығарылды. Телеарна "Newsweek" журналында періштелерге сенімнің артуы туралы мақала оқығаннан кейін періштелер туралы сериал жасауды қалаған. Сынаушы Харольд Блум, басқалармен бірге, 1990 жылы Софи Бернхамның халықаралық бестселлері "Періштелер кітабы" жарық көргеннен басталып, 1993 жылы Тони Кушнердің "Америка періштелері" пьесасы және тағы да көптеген мәдени ескерткіштермен бірге сол жылдары періштелер туралы мәдени сананың қалыптасқанын атап өтті. Сериалдың көптеген бөлімдері Юта штатындағы Солт-Лейк-Ситиде түсірілді. "New York Times" газетінің сыншысы Кэрин Джеймстің айтуынша, Джон Масиус сериалдың алғашқы пилоттық бөлімін жасаған, бірақ ол продюсерлер қалағаннан қараңғырақ және үмітсіз болды. Бұл бөлімді түсіру студияға 2 миллион долларға түсті. 1994 жылдың басында Марта Уильямсонға сериалдың атқарушы продюсері болу ұсынылды. Ол алған пилотты "көңілді қалдырмайтын" деп сипаттады, себебі ол "өмір мен өлімге билік ететін қайта өңделген өлі адамдар ретінде періштелерді көрсеткен". Уильямсон сол кездесуден кейін шоу туралы ойлауын тоқтаталмайтынын және ақырында лауазымның бос екенін сұрағанын айтты. Лауазымға ие болу енді сенімді болмаса да, ол табысты сот драмасын түсіруден бас тартып, 1994 жылдың маусым айында CBS телеарнасына сұхбатқа барды. Сұхбаттасу кезінде ол өзінің христиан екенін және періштелерді өзінің періштелерге деген көзқарасына сай және Құдайға құрметпен келетіндей етіп бейнелейтін шоуды ғана жасай алатынын баса айтты. Сериал сондай-ақ Hallmark Drama арнасында көрсетілді.

Сыни

"Ангелге тиген" сериалының көрсетілім барысында сыншылар оның әуелгі мелодрамалық сипатын сынап, жағымсыз пікір білдірді. The Washington Post газетінің Том Шейлз: "Қызық-қыршықтыққа төзімсіз көрермендер алғашқы 10 минуттың ішінде сиқырлы шаңнан артық мөлшер алғанын сезінеді" деді. Майкл Блоуэн The Boston Globe газетінде: "Егер сіз Майкл Лэндонның "Аспанға апаратын жол" сериалын ұнатып көрсеңіз, ол сыншылар тарапынан келеңсіз бағаланғанымен үлкен хитке айналған, сіз де осы тәтті, көңілді, сезімтал миф жасауға құмар боларсыз" деп жазды. The Baltimore Sun газетінің Дэвид Зуравик оны "телесезонның ең нашар жаңа сериалы [ ] оның ішінде ешқандай құдайлық нәрсе жоқ" деп атады. Бірінші бөлімде Мониканың жалаңаяқ суретінің жиі көрсетілуіне қатысты пікір білдіріп, Зуравик: "Егер CBS-тің аяқ фетишистерінің үлкен аудиториясы ABC-нің "Розанна" сериалын тамашалаудан бас тартуға себеп болатын зерттеулері болмаса, мен мұның мәнісін түсінбеймін" деді. W. Scott Poole Religion Dispatches бағанасындағы "Ангелмен соққыға ұшырады" деген ретроспективтік мақаласында Дауни мен Риздің "теологиялық анықтамасы шамалы, бірақ 'жанға дауа' (сол дәуірде танымал франшиза) мөлшері мол, діни сенімнің сәлемдеме карточкасы бренді үшін тәтті, бірақ күшті жарнама жасады" деді. Бірінші маусым туралы жазған Entertainment Weekly журналының Кен Таккер сериалына "C" бағасын берді және "шоу өте қарапайым, әдемі ойлы, тіпті 1994 жылғы күзгі "Форрест Гамп" сияқты, сондықтан оның рейтингісіне аяныш сезімі тууы мүмкін" деді. Common Sense Media шолушысы Эмили Эшби сериалына 5 жұлдыздың 3-ін берді және "осы көтеріңкі, шабыттандыратын сериал күшті моральдық үгілдерге, өмірлік сабақтарға және 'Құдайға', 'Тәңірге' және 'Әкеге' көптеген сілтемелерді қамтитын христиандық көріністерге толы" деді.

Рейтингтер

"Ангелге тиген" сериалы үшінші маусымда CBS телеарнасының ең жоғары рейтингті сериалдарының біріне айналды және алтыншы маусымға дейін жалғасты. Nielsen Media Research компаниясының мәліметінше, ол нарықтың 15% үлесіне ие болған 17,190,000 көрерменмен тоғызыншы орында тұрды. Сегізінші маусымда, сериал жексенбі күнгі эфирден сенбі күнгі эфирге ауысқаннан кейін, көрермендер саны 8.3 миллионға дейін төмендеп, 79-орынға түсті.

Маусымдар Эпизодтар Эфир уақыты (ET) Маусымның премьерасы Маусымның финалы Маусымдық рейтинг Көрермендер саны (миллионда)
1 1994–1995 11 Сәрсенбі сағат 21:00 (1–8 эпизодтар) Жексенбі сағат 20:00 (9-шы эпизод) Сенбі сағат 21:00 (10–11 эпизодтар) 21 қыркүйек 1994 4 наурыз 1995 #78 8.90
2 1995–1996 24 Сенбі сағат 21:00 23 қыркүйек 1995 18 мамыр 1996 #34 11.10
3 1996–1997 28 Жексенбі сағат 20:00 15 қыркүйек 1996 18 мамыр 1997 #10 13.19
4 1997–1998 27 Жексенбі сағат 20:00 (1–25 эпизодтар) Жексенбі сағат 21:00 (26 эпизод) 21 қыркүйек 1997 17 мамыр 1998 #5 21.80
5 1998–1999 26 Жексенбі сағат 20:00 20 қыркүйек 1998 23 мамыр 1999 #6 19.50
6 1999–2000 26 26 қыркүйек 1999 21 мамыр 2000 #9 17.19
7 2000–2001 25 15 қазан 2000 20 мамыр 2001 #25 14.00
8 2001–2002 22 Сенбі сағат 20:00 (1–10, 12–20, 22 эпизодтар) Жексенбі сағат 20:00 (11, 21 эпизодтар) 29 қыркүйек 2001 11 мамыр 2002 #79 8.30
9 2002–2003 22 Сенбі сағат 20:00 (1–21 эпизодтар) Жексенбі сағат 20:00 (22 эпизод) 28 қыркүйек 2002 27 сәуір 2003 #91 7.60

Марапаттар

Сериал 1997 және 2000 жылдар аралығында Primetime Emmy Awards сыйлығына он бір рет ұсынылды, оның ішінде Дауни драмалық сериалдағы ең үздік басты актриса және Риз драмалық сериалдағы ең үздік қосалқы актриса номинациялары бойынша екі реттен ұсынылды. Сонымен қатар, ол үш рет "Алтын глобус" сыйлығына ұсынылды: 1998 және 1999 жылдары Дауни телесериалдағы драмадағы ең үздік актриса үшін, ал 1998 жылы Риз сериалдағы ең үздік қосалқы актриса рөлі үшін, бірақ сериал ешқашан аталған сыйлықтардың біреуін де жеңіп алмады. Марк Лихтман сериал композиторы ретіндегі еңбегі үшін 1997, 1998, 1999, 2000 және 2001 жылдары бес рет BMI кино және теледидар сыйлығына ие болды.

Электрондық пошта туралы дау

1999 жылы атеизм белсендісі Мадлин Мюррей О'Хейрдің (1995 жылы қайтыс болды) Федералдық байланыс комиссиясына барлық діни тақырыптағы радио және теледидар бағдарламаларын, соның ішінде "Touched by an Angel" бағдарламасын тыйым салу туралы петиция таратқаны туралы жалған ақпаратты қамтитын тізбекті электрондық хат пайда болды. Электрондық хатта петицияның идентификациялық нөмірі 2493 екендігі айтылып, оқырмандар FCC-ге хат жазып, оған қарсылықтарын білдіруге шақырылды. Бұл әйелдің алғашқы жалған хаты 1996 жылғы тізбекті электрондық хат үлгісімен жасалған, ал оның түрлі нұсқалары 2000 жылдарға дейін таралды, онда әртүрлі бағдарламалар және күш-жігерді басқаратын басқа адамдар аталды. Шындығында, аталған петиция (RM 2493) діни ұйымдарға білім беру арналарында хабар таратуға лицензия алудан бас тартуға бағытталған, ол барлық діни бағдарламаларға тыйым салуды талап етпеді, О'Хейр оған қатысы болған жоқ және ол 1975 жылы FCC тарапынан қабылданбады. Бұл оқиға MadTV телеарнасында комедиант Джордж Карлиннің қатысуымен көрсетілген эпизодта "Атеистпен тигізгендей" деп пародиаланды. Сондай-ақ, ол "Family Guy" эпизодындағы "Дайын, көмектесуге дайын және мүмкіндігі шектеулі" атты эпизодта да көрінді. Weird Al Yankovic Eminem-нің "Lose Yourself" әнін "Couch Potato" деп өзгертіп, атауын "Uncle Touched" деп қойды. "Birdgirl" эпизодының "Үшінші қыз" атты бөлімінде де пародиаланды.

Басқа медиада

1997 жылы қарашада «Аңгелдің қолы тиген» атты кітап Zondervan баспасынан жарық көрді. Уильямс пен Робин Шиттс жазған бұл кітапта кейбір эпизодтар туралы ақпарат, сериалдың түсірілімі туралы мәліметтер, алғашқы елу эпизодтың негізгі сипаттамалары және Дауни, Риз және Дайдің өмірбаяндары бар. Сондай-ақ, төрт эпизодтың қысқаша нұсқалары да кірген: «Ангелмен сұхбат», «Егер Құдайдың рақымы болмағанда», «Күтпеген қар» және «Жақыптың баспалдағы». 2001 жылы 28 тамызда Fireside Books баспасынан «Ангелдердің сөзімен: «Аңгелдің қолы тигеннен» жиырма шабыттандыратын оқиға» атты екінші кітап жарық көрді. Уильямс жазған бұл кітапта сериал эпизодтары негізіндегі жиырма қысқа әңгіме жинақталған. 1998 жылы 3 қарашада «Touched by an Angel: The Album» саундтрегі шықты. 15 тректен тұратын CD-де сериалдың тақырып әні «Walk with You»-дың толық нұсқасы (Дела Риз орындаған) және Селин Дион, Шон Колвин, Боб Дилан, Фейт Хилл, Мартина Макбрайд, Эми Грант, Жаси Веласкес, The Kinleys, Уайнонна және Аманда Маршаллдың әндері бар. Саундтрек платиналық мәртебе алды. 1999 жылы 9 қарашада «Touched by an Angel: Christmas Album» атты екінші альбом жарық көрді, онда 13 трек бар. Риз мен Дауни орындаған әндерге қоса, Рэнди Трэвис, Кеб Мо, Шарлотта Черч, Кирк Франклин, Коллин Рей, Эми Грант және Донна Саммердің әндері де кірген. Екі альбомды да CBS жазба бөлімінің мұрагері Sony Music Entertainment шығарды.