Кіріспе

Матильда астероиды (кіші планета атауы: 253 Матильда) – шамамен 50 километр диаметрлі, аралық астероид белдеуінде орналасқан астероид. Оны 1885 жылдың 12 қарашасында австриялық астроном Иоганн Палиса Вена обсерваториясында ашқан. Оның орбитасы салыстырмалы түрде эллипстік, Күнді толық айналып шығу үшін төрт жылдан аса уақыт керек. Бұл домалап айналатын астероидтың айналу жылдамдығы ерекше жай, өзінің осінен 360° айналуына 17,4 күн уақыт қажет. Бұл C типіндегі алғашқы астероид, яғни оның бетінде көміртегінің үлесі жоғары; бұл оған түскен жарықтың тек 4% ғана шағылысатын қараңғы бетін береді. Оның ашқан астероидтарының бірі – 1885 жылдың 12 қарашасында табылған 253 Матильда астероиды. Астероидтің бастапқы орбиталық элементтерін Париж обсерваториясында жұмыс істеген тағы бір австриялық астроном В. А. Лебеуф есептеп шығарды. 1995 жылы жердегі бақылаулар Матильданың C типіндегі астероид екенін анықтады. Сондай-ақ, оның айналу периоды 418 сағатқа дейін созылатыны анықталды. Бұл 951 Гаспра және 243 Ида астероидтарынан кейін жақыннан суретке түсірілген үшінші астероид болды.

Сипаттамалары

Матильда өте қараңғы, альбедосы жаңа асфальтқа ұқсас және CI1 немесе CM2 көміртекті хондрит метеориттерімен бірдей құрамға ие, бетінде филосиликатты минералдар басым. Астероидте өте үлкен кратерлер бар, олардың әрқайсысына әлемнің көмір кен орындары мен бассейндерінің есімдері берілген. Екі ең үлкен кратер, Ишикари (29,3 км) және Кару (33,4 км), астероидтің орташа радиусына тең кеңдікте. Соққыдан астероидтің үлкен бөлігі алынғандай көрінеді, бұл туралы кратерлердің бұрыштық жиектері куәлік етеді. Кратерлердегі жарық пен түстің біркелкілігі байқалды және қабатталу белгілері жоқ, сондықтан астероидтің ішкі құрылымы өте біртекті болуы керек. Материалдың төмен қарай жылжуының іздері бар. Осыған ұқсас жағдай адаптивті оптикалық жүйелермен жабдықталған жер үсті телескоптарымен зерттелген бірнеше C типі астероидтарында да байқалды (45 Евгения, 90 Антиопа, 87 Сильвия және 121 Гермиона). Матильданың ішкі көлемінің 50%-ға дейін бос кеңістік құрайды. Дегенмен, 20 км ұзындықтағы тік жардың болуы астероидтің қандай да бір құрылымдық беріктігіне ие екенін көрсетеді, сондықтан оның ішінде ірі компоненттер болуы мүмкін. Астероидтің айналу жылдамдығының өте баяу болуына байланысты, NEAR Shoemaker ғарыш станциясы астероид бетінің 60%-ын ғана суретке түсіре алды. Айналу жылдамдығының баяу болуына себеп астероидтің маңында айналып жүрген спутник болуы мүмкін, бірақ NEAR суреттерінде Матильда радиусынан 20 есе үлкен және 10 км-ден аспайтын диаметрдегі спутник табылған жоқ.