Кіріспе
Баспа бетін жасау мен соңғы басып шығару арасындағы процестер мен процедуралар. Баспа және полиграфия салаларында баспа бетін жасау мен соңғы басып шығару арасындағы процестер мен процедураларды білдіретін термин – дайындыққа келтіру. Дайындыққа келтіру процесіне баспаға арналған көркем өнімді дайындау, медиа таңдау, сынап басу, сапаны бақылау және қажет болған жағдайда баспа формаларын жасау кіреді. Көркем өнім көбінесе тапсырыс беруші тарапынан үстелдік басылымдарда жасалған, басып шығаруға дайын PDF файлы түрінде ұсынылады.
Prepress is the term used in the printing and publishing industries for the processes and procedures that occur between the creation of a print layout and the final printing. The prepress process includes the preparation of artwork for press, media selection, proofing, quality control checks and the production of printing plates if required. The artwork is quite often provided by the customer as a print ready PDF file created in desktop publishing.
Цифрлық басып шығару
Цифрлық басып шығару аз көлемде немесе жекелендірілген басылымдарды басып шығаруға мүмкіндік береді; бұл Өзгермелі деректер басып шығару (VDP) деп те аталады. Өзгермелі деректер басып шығару статикалық макеттен басталады және клиенттің аты сияқты деректер базасынан алынатын өзгеріп отыратын элементтерді қамтиды. Дәстүрлі офсеттік басып шығару CMYK түсті басылымдар үшін 4 басып шығару табағын қолданады, сондықтан әр нұсқаның мыңдаған данасын басып шығару ғана тиімді. Цифрлық басып шығару жеке басылымды жылдам дайындау үшін де тиімді. Тонер картридждері немесе сия картридждері қолданылады, оларды пайдалану және күту оңай. Күрделі машиналарда металл, флуоресценттік және ақ түсті сиялар сияқты қосымша түстерді қолдануға мүмкіндік бар.
Түстерді басқару
Түсті басқару процесінде қажетті жабдықтарды қолдану және жүйелі өлшемдер жүргізу қажет. CMYK түстік кеңістігін ең жақсы бейнелей алатын және калибрленген кең түсті мониторлар керек. Түстерді дәл келтіру үшін Pantone түстік үлгілері қажет. Халықаралық Түстер Консорциумында (ICC) тізілген және ICC түстік профильдерін қолданатын кәсіби түстік профильдеу жүйесі талап етіледі. Баспасөзге дайындау кезінде CMYK сиясы мен жеке түстердің түсін тексеру үшін спектрофотометрлер де маңызды.
Сапаны бақылау
Баспаға дайын PDF форматындағы суреттер 300 dpi ажыратымдылықта жүктелген болуы керек. Кез келген векторлық сурет немесе мәтін, кескіндерге енгізілген қиып алу жолдары да қоса алғанда, векторлы күйде сақталуы тиіс, себебі RIP оларды 2400 dpi ажыратымдылықта растрлендіреді, ал баспа тақталары үшін растрленген кескінді жасауға шамамен 10 ГБ дерек қажет болады. Мәтін мен векторлық суреттер бір түс қолданған жағдайда 2400 dpi ажыратымдылықта басылуы мүмкін, себебі жарты тондылық қолданылмайды, сондықтан журнал мәтіні өте айқын болады. Суреттер градиенттер мен аралас түстер үшін дитерлеу қажет болғандықтан, 300 dpi-ге эквивалентті ажыратымдылықта ғана басылуы мүмкін, бірақ суреттегі дитерлеу 2400 dpi ажыратымдылықта басылады (суреттер үшін 300 dpi, мәтін мен вектор үшін 2400 dpi – бұл принтерлердің атап көрсеткен стандартты мәндері). Барлық көркемдік жұмыстар ажыратымдылықтағы кемшіліктер, кіріктірілген қаріптер, түс профильдері, принтерлік белгілер және жазу, жобалау, өңдеу немесе түзету кезеңдерінде жіберіліп қалған кез келген анық қателерге қатысты тексерілуі керек, бірақ алдын-ала басып шығару бөлімі жауапкершілік тартпайды, себебі көркемдік жұмыстар басып шығаруға дайын деп келісілген болуы керек.
Цифрлық жұмыс ағыны
Баспаға дайындау кезеңіндегі цифрлық жұмыс ағыны бағдарламалық өнімдеріне Agfa Apogee, Fujifilm XMF, Heidelberg Prinect, Kodak Prinergy және Fiery Workflow Suite жатады. Цифрлық жұмыс ағыны бағдарламалық жасақтамасын немесе бұлтты тапсыру және бекіту бағдарламалық жасақтамасын таңдағанда маңызды мүмкіндіктер: кімнің, не және қашан өзгертілгенін қадағалайтын нұсқаны басқару жүйесі; түрлі пайдаланушыларға файлдар мен деректерді кіргізуге және шығаруға мүмкіндік беретін қауіпсіз жүйе; басқалардың бір уақытта өзгертуін болдырмау үшін қолданыстағы файлдарды құлыптау әдісі; файлдарды тек белгілі бір пайдаланушылар ғана аша алатын және өзгерте алатын, бірақ кез келген адам көре алатын етіп құлыптау мүмкіндігі.
Тарих
1980 және 1990 жылдары компьютерлік алдын ала басып шығару әдістері дәстүрлі қараңғы бөлме және жарық үстел процестерін ығыстыра бастады, ал 2000 жылдардың басында «препресс» сөзі кейбір жағдайларда «цифрлық препресс» сөзімен бір мағынада қолданылатын болды. Компьютерлерді кеңінен енгізуге дейін, өнеркәсіптің көп бөлігі мәтін мен кескіндердің эмульсиялық (пленкалық) көшірмелерін жасау үшін үлкен форматты камераларды пайдаланды. Бұл пленкалар жиналып (Ұлыбританияда – жоспарлау, ал басқа жерлерде – кесу) пластинаға эмульсияның келесі қабатын түсіру үшін қолданылды, осылайша кескіндер бір эмульсиядан екіншісіне көшірілді. Бұл әдіс әлі де қолданылуда, бірақ цифрлық препресс технологиясы арзан, тиімді және сенімді болғандықтан, сондай-ақ жаңа жабдықтарды, әсіресе бағдарламалық құралдарды пайдалану білімі мен дағдылары еңбек нарығында кеңінен тарағандықтан, цифрлық автоматтандыру процестің дерлік барлық кезеңіне енгізілді. Цифрлық, бірақ аналогты емес препресске қатысты тақырыптарға префлайт (әрбір цифрлық компоненттің болуын, сапасын және форматын тексеру), түс басқару және RIP-теу жатады. PDF жұмыс ағыны да үстемдік таба бастады. Препресс жүйелерін жеткізушілер офсеттік баспа өнеркәсібімен бірге PDF форматының PDF/X1 a деген кіші жиынтығын қабылдады. Бұл салалық ерекшелік PDF/X (PDF for eXchange) стандарттары жиынтығының бір нұсқасы болып табылады. Соңғы жылдары препресс жұмыс ағынында тиімділікті арттыруға бағытталған бағдарламалық құралдар жасалды. Бұл құралдарға онлайн режимінде қол жеткізіледі және әртүрлі жұмысшылардың бір уақытта, тіпті әртүрлі орналасқан жерлерден бір жоба үстінде жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Негізгі функционалдық мүмкіндіктер қателерді азайту, сапа стандарттарын нығайту және өндіріс жылдамдығын арттыру үшін жиі қолданылатын қадамдарды автоматтандырады. Мысалдарға беттерді автоматты түрде қайта нөмірлеу, жұмсақ сынамалар үшін цифрлық макеттер жасау, Adobe InDesign-мен тікелей байланыс және префлайт тексеру кіреді. Бұл құралдар Flatplan негізінде жұмыс істейді және кітаптарды, журналдарды және каталогтарды шығаруды қоса алғанда, барлық түрдегі препресс өндірісінде қолданылады.