Кіріспе

Американдық бизнесмен және саяси қайраткер (1943–2020)

Джеймс А. Джонсон (24 желтоқсан 1943 – 18 қазан 2020) – американдық бизнесмен, Демократиялық партияның саяси қайраткері және Fannie Mae компаниясының төрағасы және бас атқарушы директоры. Ол Уолтер Мондейлдің 1984 жылғы президенттік сайлау кампаниясының төрағасы болды және Джон Керридің президенттік кампаниясы үшін вице-президенттік таңдау комитетін басқарды. 2008 жылы Демократиялық партиядан президенттікке кандидат болған сенатор Барак Обаманың вице-президенттікке үміткерді іріктеу процесін қысқа мерзімге басқарды. Fannie Mae-де жұмыс істемес бұрын Джонсон дипломат Ричард Холбрукпен бірлесіп Public Strategies жеке кеңес беру фирмасын құрды. Олар 1985 жылы компанияны Shearson Lehman Brothers-ке сатты, содан кейін Джонсон Lehman Brothers компаниясында басқарушы директор болып жұмыс істеді. 1991-1998 жылдары Fannie Mae-ге жетекшілік еткеннен кейін Джонсон Goldman Sachs инвестициялық банкінің, сондай-ақ Target Corporation және UnitedHealth Group сияқты бірнеше компаниялардың директорлар кеңесіне кірді. Ол Кеннеди өнер орталығының және Брукингс институтының төрағасы да болды.

Ерте өмір және білім

Джонсон 1943 жылғы 24 желтоқсанда Миннесота штатының Бенсон қаласында дүниеге келген. Ол мектеп мұғалімі Аделинаның және 1941 жылдан 1958 жылға дейін Миннесота штатының Өкілдер палатасының мүшесі болған, сондай-ақ 1955 және 1957 жылдары палата спикері қызметін атқарған Альфред И. Джонсонның ұлы болды. Миннесота университетінде Джонсон студенттік ұйымның президенті болды және 1966 жылы саясаттану мамандығы бойынша бакалавр, ал 1968 жылы Принстон университетінің Қоғамдық және халықаралық істер мектебінен қоғамдық істер магистрі дәрежесін алды. Кейіннен Принстон университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1972 жылғы Демократиялық партияның президенттік праймеризінде Джонсон сенатор Эдмунд Маскидің ұлттық науқан координаторы ретінде бастады, оның алғашқы науқаны Айова және Иллинойс штаттарындағы алғашқы жеңістеріне қарамастан аяқталды. 1973 жылдан 1976 жылға дейін Джонсон Дейтон Хадсон корпорациясында (қазіргі Target Corporation) қоғамдық істер жөніндегі директор болып қызмет етті. Осы кезеңде Джонсон сенатор Джордж Макговерн үшін де жұмыс істеді. 1974 жылы Мондейл 1976 жылғы президенттік праймеризіге қатысу мүмкіндігін қарастырды, ал Джонсон осы зерттеу комитетін құруға көмектесті. 1976 жылы ол Мондейлдің вице-президенттік науқанының директорының орынбасары болды. 1981 жылы Джонсон дипломат Ричард Холбрукпен бірлесіп жеке кеңес беру фирмасы Public Strategies-ті құрды. Сол кезде ол Уолтер Мондейлдің 1984 жылғы президенттік науқанының жетекшісі болды. Джонсон 1985 жылдан 1990 жылға дейін Lehman Brothers компаниясының басқарушы директоры болды. 1990 жылы Джонсон Fannie Mae, немесе Federal National Mortgage Association компаниясының вице-президенті болды, 1991 жылы ол Fannie Mae-нің төрағасы және бас атқарушы директоры болып тағайындалды, ал 1996 жылы "Американы жаңа үйге қайтару" атты кітабын жариялады. 2004 жылдың қыркүйегіндегі мәліметтерге сәйкес, Джонсонның бас директорлық қызметі кезінде Fannie Mae 200 миллион долларлық шығындарды дұрыс емес жолмен кейінге шегерген. Бұл Джонсон және оның ізбасары Франклин Рейнс сияқты жоғары лауазымды басшыларға 1998 жылы айтарлықтай бонус алуға мүмкіндік берді. 2006 жылғы OFHEO есебінде Fannie Mae Джонсонның еңбекақысын едәуір төмендеткені анықталды. Бастапқыда 6-7 миллион доллар деп хабарланған, Джонсон шын мәнінде шамамен 21 миллион доллар алған. 2011 жылы жарық көрген "Reckless Endangerment: How Outsized Ambition, Greed and Corruption Led to Economic Armageddon" кітабында авторлар Гречен Моргенсон мен Джошуа Роснер Джонсонды 2000 жылдардың соңындағы қаржы дағдарысына жауапты басты тұлғалардың бірі деп көрсетті. Моргенсон оны NPR сұхбатында "корпоративтік Американың реттеуді манипуляциялаудың негізін қалаушы әкесі" деп сипаттады. Эндрю Росс Соркин 2012 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінде: "Джонсонға әділдік таныту үшін, Fannie компаниясының көптеген шығындары оның кеткеннен кейін сатып алынған несиелердің нәтижесі болды" деп жазды. Ол сондай-ақ Forestar Group, Gannett Company, Inc. компанияларының директорлар кеңесіне кірді. Алайда, Джонсон АҚШ-тың субстандартты ипотекалық дағдарысына қатысы бар компания Countrywide Financial компаниясының бас директоры Анджело Мозилодан тікелей 7 миллион долларлық ипотекалық несие алғаны туралы хабарлар тарағаннан кейін дауға ұшырады. Джонсон 2008 жылдың 11 маусымында вице-президенттік іздеу комитетінен кетіп, өзінің ешқандай бұзақылық жасағанын жоққа шығарды, бірақ Обаманың "тарихи күш-жігерінен" назарды аударғысы келмеді. Ол бұрынғы Хиллари Клинтонның қолдаушыларын Обаманың сайлау науқанына тартуға көмектесуді жалғастырды. 2008 жылдың 19 қыркүйегінде Джон Маккейннің сайлау штабы Обаманың Джонсонмен байланысы және оны вице-президенттік іздеу комитетіне тағайындағаны туралы сынға алған жарнаманы жариялады.

Басқа мүшеліктер

Джонсон 1996–2004 жылдары Кеннеди өнер орталығының төрағасы болды, онда ол орталықтың Мыңжылдық сахнасын құрып, қаржыландырды. Ол сондай-ақ 1994–2003 жылдары Брукингс институтының төрағасы болды және одан кейін Брукингс институтының Гамильтон жобасының кеңесші кеңесінде қызметін жалғастырды. 2011 жылдан бері ол Стэнфорд университетінің Ұзақ өмір сүру орталығы кеңесінің төрағасы. Джонсон Америка өнер және ғылым академиясының, Билдербергтің американдық достастарының, Сыртқы қатынастар кеңесінің және Үшжақты комиссияның мүшесі болды. Джонсон сонымен қатар Билдерберг тобының басқару комитетінің мүшесі болды және 1998 жылдан бастап, 1999 және 2004 жылдардан басқа, олардың барлық конференцияларына қатысты.

Құрмет белгілері мен марапаттар

1994 жылы Джонсон Fannie Mae компаниясында қызмет еткен кезінде АҚШ құрылыс мұрасына қосқан үлесі үшін Ұлттық құрылыс мұражайының Құрмет сыйлығымен марапатталды. 1998 жылы "Вашингтон" журналы оны "Жыл адамы" деп таныды. Джонсон 1997 жылы Колби колледжінен құрметті заң ғылымдарының докторы, 1999 жылы Говард университетінен құрметті гуманитарлық ғылымдар докторы және 2002 жылы Скидмор колледжінен заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Олардың бір ұлы (Альфред) болды, кейін ажырасып кетті. Бұрын Обама әкімшілігінде Рахм Эммануэльдің көмекшісі болып жұмыс істеген. Джонсон 2020 жылдың 18 қазанында Вашингтондағы үйінде 76 жасында қайтыс болды. Өліміне дейін ол неврологиялық аурудан зардап шекті.