USS Edson эсминецінің тарихы

Кіріспе

"Форрест Шерман" классының эсминеці

USS Edson (DD 946) – 1958 жылы Мэн штатындағы Bath Iron Works компаниясында салынған, бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. Оның үй порты Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында болды. Бастапқыда ол Батыстық Тынық мұхиты / Қиыр Шығыста қызмет етті, әсіресе Тайвань бұғазында және Вьетнам жағалауында жұмыс істеді. 1964 жылы Тонкин шығанағындағы ерекше қызметі үшін ол үш Әскери бөлім мақтауының біріншісімен марапатталды. Келесі жылдары ол Солтүстік Вьетнамның құрлық әскерлерінің оқ атуына ұшырады және, көрінетін болса, АҚШ Әуе күштерінен достық отқа түсті. 1974 жылы кемеде өрт болғаннан кейін Эдсон Батыс Тынық мұхитына оралды және кейіннен Пномпень мен Сайгонды эвакуациялаудағы рөлі үшін мақталды. 1988 жылы қызметтен босатылды, бірақ келесі жылы Нью-Йорктегі Intrepid Sea Air Space мұражайында мұражай кемесіне айналды. 2004 жылы Әскери-теңіз күштеріне қайта оралғаннан кейін, 2012 жылы Мичиган штатының Бей-Сити қаласында қайтадан мұражай кемесі болуы туралы келісімге келді. Ұлттық тарихи ескерткіш саналатын бұл кеме "Форрест Шерман" класындағы аман қалған екі эсминецтің бірі.

Іске қосу және алғашқы қызмет көрсету

USS Edson Майор-генерал Меритт "Red Mike" Edson USMC (1897–1955) есімімен аталған, ол Гуадалканалдағы Бірінші теңіз жауынгерлер батальонының командирі болып қызмет еткен кезінде Құрмет медалімен марапатталды, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыстағы басқа да әрекеттері үшін Әскери-теңіз кресімен және Күміс жұлдызбен марапатталды. Эдсон кемесі 1956 жылдың 3 желтоқсанында Bath Iron Works Corporation компаниясымен салынды және 1958 жылдың 4 қаңтарында генерал Эдсонның жесірі М. А. Эдсонның демеушілігімен теңізге сүргіншікпен жіберілді, ал 1958 жылдың 7 қарашасында қолданысқа берілді. Эдсон Кариб теңізіндегі порттарға, сондай-ақ Сиудад Трухильоға тоқтады, Перудың Кальяо қаласына бағытталған кезінде, 1959 жылдың 18-21 ақпаны аралығында Перудың Лима қаласындағы АҚШ елшілігіне жабдықтарды жеткізді. 2 наурызда ол Калифорния штатының Лонг-Бич әскери-теңіз стансасына, өзінің үй портына жетті және жылдың қалған бөлігінде батыс жағалауындағы жаттығулар арқылы дайындығын жетілдірді. 1960 жылдың 5 қаңтарында ол Лонг-Бичтен шығысқа алғашқы рет сапарға шықты, осы сапарда Тайвань бұғазында патрульдеді, Окинава аймағында десанттық операцияларға және Жапония жағалауында түрлі жаттығуларға қатысты. 29 сәуірде ол Ranger ұшағынан мұхитқа құлаған үш ұшқышты құтқарып алды. Эдсон 31 мамырда Лонг-Бичке оралды, онда қазан айына дейін жалғасқан күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Эдсон 1960 жылдың қалған бөлігін Сан-Диегода жаттығулар өткізумен өткізді.

WESTPAC-тің орналасуы

1961 жылғы маусымда Эдсон, DESDIV 231-дің басқа кемелерімен бірге, жыл сайынғы Роза фестивалінде АҚШ Әскери-теңіз күштерін ұсыну үшін Орегон штатының Портленд қаласына барды. 1961 жылғы 11 тамызда Эдсон екінші WESTPAC жорығын бастау үшін Лонг-Бич портынан шықты. Ол үш ай бойы USS Ranger және USS Ticonderoga шабуылдық авиатасымалдаушыларымен бірге операциялар жүргізіп, желтоқсан айында Тайвань мен Қытайдың материктік бөлігі арасындағы бұғаздарда күзеттік қызмет атқарды. 1964 жылғы 13 наурызда Эдсон үшінші WESTPAC жорығына аттанды. Сапардан кейін Эдсон Тайвань патрульдік күштері, CTF 72 құрамындағы міндеттерді орындауға кірісті. 1964 жылғы мамырдың соңы мен маусым және шілде айлары авиатасымалдаушылармен операциялар, Филиппиндегі артиллериялық қолдау оқулары және Филиппин жағалауындағы SEATO-ның бірлескен операциясы – LICTAS операциясымен толтырылды. Тамыз айында Эдсон Тонкин шығанағында арнайы тапсырмаларды орындады. Осы жерде ол 1964 жылғы 2-5 тамыз аралығында Тонкин шығанағындағы операцияларға көрсеткен ерекше еңбегі үшін Әскери-теңіз күштерінің мақтау белгісімен марапатталды. 1967 жылы бесінші жорығында ол Солтүстік Вьетнамның жағалау артиллериясынан зардап шекті, теңіз артиллериялық қолдау миссиясын орындап жатқанда. Эдсон Тонкин шығанағындағы «Янки станциясында» авиатасымалдаушыларға ұшақ күзеті қызметін атқарды, «Теңіз айдаһары» операцияларына қатысты, іздеу-құтқару жұмыстарында патрульдеді және Вьетнам соғысы кезінде теңіз артиллериялық қолдау миссияларын жүзеге асырды. 1968 жылғы 17 маусымда ол АҚШ Әуе күштерінен және басқа да АҚШ және Австралия кемелерінен достық отқа түсті. 1974 жылғы 12 желтоқсанда «Коралл теңізімен» бірлескен жаттығулар кезінде Эдсонның кормалық бөлімінде өрт шықты. Өрт майдың май сызығының жарылуынан шашырауынан тұтанған майдың тұтануынан болды. Аудан қоршалды және өрт сөндірілді, ешкім зардап шекпеді. 1975 жылғы қаңтарда, Гавайиде жөндеуден кейін Эдсон WESTPAC-ке жол тартты және сәуір айында «Eagle Pull» (Камбоджаның Пномпень қаласын эвакуациялау) және «Frequent Wind» (Вьетнамның Сайгон қаласын эвакуациялау) операцияларына қатысып, екі «Құрмет белгісін» алды. Эдсон 1988 жылғы 15 желтоқсанда қызметтен босатылды және сақтау үшін Филадельфиядағы істен шығарылған кемелерді күтіп-ұстау орталығына сүйретілді. Ол қызметтен босатылған кезде АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі соңғы толыққанды артиллериялық эсминец болды.

In June 1961 Edson, together with the other ships of DESDIV 231, sailed to Portland, Oregon, to represent the U. S. Navy at the annual Rose Festival. On 11 August 1961, Edson sailed from Long Beach harbor to start her second WESTPAC deployment. She spent three months in operations with the attack carriers USS Ranger and USS Ticonderoga and spent the month of December patrolling the straits between Taiwan and the mainland of Communist China. On Friday, 13 March 1964, Edson departed for her third WESTPAC deployment. After the transit, Edson began duties with the Taiwan Patrol Force, CTF 72. The end of May and the months of June and July 1964 were filled with carrier operations, Gunfire Support Training in the Philippines, and operation LICTAS, a joint SEATO operation off the coast of the Philippines. August found Edson in the Gulf of Tonkin on special operations. It was here she was awarded the Navy Unit Commendation for exceptionally meritorious service in support of operations in the Gulf of Tonkin during the period 2–5 August 1964. On her fifth deployment in 1967, she received a hit from a North Vietnamese shore battery while providing a naval gunfire support mission. Edson served as plane guard for aircraft carriers on Yankee Station in the Tonkin Gulf, participated in Sea Dragon operations, patrolled on search and rescue duties, and carried out Naval Gunfire Support missions during the Vietnam War. On 17 June 1968 she apparently took friendly fire from the US Air Force, along with several other U. S. and Australian ships. On 12 December 1974, Edson suffered a fire in the after fireroom while training with Coral Sea. The fire was caused by the ignition of oil which was spraying from a rupture in a lube oil gauge line. The area was secured and fire extinguished with no personnel casualties. In January 1975, after repairs in Hawaii, Edson continued on to WESTPAC and in April she participated in Operation Eagle Pull (evacuation of Phnom Penh, Cambodia) and Operation Frequent Wind (evacuation of Saigon, Vietnam), earning two Meritorious Unit Commendations. Edson was decommissioned on 15 December 1988, and towed to the Philadelphia Inactive Ships Maintenance Facility for storage. At the time of her decommissioning, she was the last all gun destroyer in the United States Navy.

Мұражай

Эдсон 1989 жылдың 30 маусымынан 2004 жылдың 14 маусымына дейін Нью-Йорктегі Intrepid Sea Air Space Museum мұражайында мұражай кемесі ретінде қызмет етті, осыдан кейін оның орнына Concorde ұшағы қойылды. 1990 жылы кеме Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. 2004 жылы кеме Бруклин әскери-теңіз кемесарайына сүйретілді, онда корпусы жөнделді, содан кейін Филадельфиядағы қолданыстағы емес кемелерді сақтау орталығына сақтауға сүйретілді. Мичиган штатының Бей-Сити қаласындағы Сагинау аңғарының әскери-теңіз кемелері мұражайы және Висконсин штатының Шебойган қаласындағы Висконсин әскери-теңіз кемелері қауымдастығы Эдсонды өздерінің орналасқан жерлеріне көшіру және оны мұражай кемесі ретінде қайта орналастыру үшін Әскери-теңіз жүйелері басқармасына өтініштер жіберді. Бей-Сити ұсынысы қабылданды. Әскери-теңіз күштері 2012 жылдың 17 шілдесінде USS Edson теңізге лайықты деп жариялады және ол 18 шілдеде Мичиганға саяхатын бастауға рұқсат алды, ал 2012 жылдың 7 тамызында мұражай орнына жетті. Уирт Стоун доктарында шамамен бір жыл уақытша тоқтағаннан кейін, ол Сагинау өзенімен өзінің тұрақты тоқтау орнына жүзіп өтті. 2013 жылдың 7 мамырында сағат 15:01-де USS Edson Мичиган штатының Бангор қалашығындағы тұрақты тоқтау орнына жетті.